8 ý tưởng lớn cho năm 2026

a16z vừa công bố danh sách những “ý tưởng lớn” mà các nhà phát triển công nghệ có thể theo đuổi trong năm tới, dựa trên nhận định của các đối tác thuộc các nhóm Apps, American Dynamism, Bio, Crypto, Growth, Infra và Speedrun.

Dưới đây là tuyển chọn những ý tưởng nổi bật từ các thành viên nhóm crypto (cùng một số khách mời) về triển vọng sắp tới — với các chủ đề đa dạng: agent và AI; stablecoin, token hóa, tài chính; bảo mật và quyền riêng tư; thị trường dự đoán và các ứng dụng khác. Để biết thêm các xu hướng nổi bật năm 2026, hãy đọc bài viết đầy đủ.

Về xây dựng

1. Giao dịch chỉ là điểm trung chuyển — không phải đích đến cuối — cho doanh nghiệp crypto

Hiện nay, hầu hết các công ty crypto thành công, trừ stablecoin và một số hạ tầng cốt lõi, đều đã hoặc đang chuyển hướng sang giao dịch. Nếu “mọi công ty crypto đều thành nền tảng giao dịch”, vậy tất cả sẽ đi về đâu? Quá nhiều bên cùng làm một việc khiến thị phần bị chia nhỏ, chỉ còn lại số ít người thắng lớn. Điều này nghĩa là ai chuyển hướng quá nhanh sang giao dịch đã bỏ lỡ cơ hội xây dựng doanh nghiệp bền vững, có khả năng phòng thủ tốt hơn.

Dù tôi rất đồng cảm với các nhà sáng lập đang nỗ lực đảm bảo tài chính cho doanh nghiệp, việc chạy theo cảm giác phù hợp thị trường sản phẩm ngay lập tức cũng có cái giá riêng. Vấn đề này đặc biệt rõ trong crypto, nơi các đặc tính độc đáo về token và đầu cơ có thể khiến nhà sáng lập đi theo con đường thỏa mãn ngắn hạn khi tìm kiếm sự phù hợp sản phẩm-thị trường. Đó giống như một bài kiểm tra kẹo dẻo.

Giao dịch không phải là điều xấu — là chức năng thị trường quan trọng — nhưng không nhất thiết phải là đích đến cuối cùng. Những nhà sáng lập tập trung vào “sản phẩm” trong bài toán sản phẩm-thị trường có thể sẽ là người thắng lớn hơn.

– Arianna Simpson, đối tác cấp cao a16z crypto

Về stablecoin, token hóa RWA, thanh toán và tài chính

2. Nhìn nhận token hóa tài sản thực và stablecoin theo hướng thuần crypto hơn

Chúng ta đã chứng kiến sự quan tâm mạnh mẽ từ các ngân hàng, fintech và quản lý tài sản trong việc đưa cổ phiếu Mỹ, hàng hóa, chỉ số và các tài sản truyền thống khác lên onchain. Khi ngày càng nhiều tài sản truyền thống được đưa lên onchain, việc token hóa thường mang tính sao chép — dựa vào ý tưởng hiện tại về tài sản thực và chưa tận dụng các đặc tính thuần crypto.

Nhưng các đại diện tổng hợp như hợp đồng tương lai vĩnh viễn (perp) cho phép thanh khoản sâu hơn và thường dễ triển khai hơn. Perp cũng cung cấp đòn bẩy dễ hiểu, vì thế có thể là sản phẩm phái sinh thuần crypto phù hợp nhất với thị trường. Cổ phiếu các thị trường mới nổi cũng có thể là loại tài sản hấp dẫn để perp hóa. (Thị trường quyền chọn 0 ngày đến hạn hay 0DTE của một số cổ phiếu thường giao dịch với thanh khoản sâu hơn cả thị trường giao ngay, và sẽ là thử nghiệm thú vị cho perp hóa.)

Tất cả đều xoay quanh câu hỏi “perp hóa hay token hóa”; nhưng dù thế nào, chúng ta sẽ chứng kiến nhiều token hóa RWA thuần crypto hơn trong năm tới.

Tương tự, năm 2026 sẽ có thêm “khởi tạo, không chỉ token hóa” với stablecoin, vốn đã phổ biến trong năm 2025; lượng phát hành stablecoin tiếp tục tăng trưởng.

Nhưng stablecoin không có hạ tầng tín dụng mạnh thì giống như ngân hàng hẹp, chỉ giữ một số tài sản thanh khoản đặc biệt an toàn. Dù ngân hàng hẹp là sản phẩm hợp lệ, tôi không tin nó sẽ trở thành trụ cột cho nền kinh tế onchain về lâu dài.

Chúng ta đã thấy nhiều nhà quản lý tài sản, curator và giao thức mới bắt đầu hỗ trợ cho vay tài sản onchain dựa trên tài sản thế chấp offchain. Các khoản vay này thường khởi tạo offchain rồi mới token hóa. Tôi cho rằng token hóa ở đây không mang lại nhiều lợi ích, ngoài việc phân phối cho người dùng đã onchain. Đó là lý do tài sản nợ nên được khởi tạo onchain, thay vì khởi tạo offchain rồi token hóa. Khởi tạo onchain giúp giảm chi phí dịch vụ khoản vay, chi phí cấu trúc vận hành hậu trường và tăng khả năng tiếp cận. Thách thức sẽ là tuân thủ và tiêu chuẩn hóa, nhưng các builder đã bắt đầu giải quyết vấn đề này.

– Guy Wuollet, đối tác cấp cao a16z crypto

3. Stablecoin mở ra chu kỳ nâng cấp sổ cái ngân hàng — và các kịch bản thanh toán mới

Phần mềm ngân hàng trung bình hiện nay hoàn toàn xa lạ với các nhà phát triển hiện đại: Những năm 1960 và 1970, ngân hàng là đơn vị tiên phong áp dụng hệ thống phần mềm lớn. Thế hệ phần mềm ngân hàng lõi thứ hai bắt đầu từ thập niên 1980 và 1990 (ví dụ GLOBUS của Temenos, Finacle của InfoSys). Nhưng tất cả phần mềm này đều đã cũ kỹ và nâng cấp rất chậm. Vì vậy, ngành ngân hàng — đặc biệt là các sổ cái lõi quan trọng, cơ sở dữ liệu theo dõi tiền gửi, tài sản thế chấp và nghĩa vụ khác — vẫn thường chạy trên máy tính mainframe, lập trình bằng COBOL, với giao diện file batch thay cho API.

Phần lớn tài sản toàn cầu vẫn nằm trên các sổ cái lõi đó, vốn đã tồn tại hàng thập kỷ. Dù hệ thống này đã được kiểm nghiệm thực tế, được cơ quan quản lý tin tưởng và tích hợp sâu vào các kịch bản ngân hàng phức tạp, nhưng nó cũng kìm hãm đổi mới. Việc bổ sung chức năng quan trọng như thanh toán thời gian thực có thể mất hàng tháng, thậm chí nhiều năm, và phải vượt qua nhiều lớp nợ kỹ thuật cùng phức tạp pháp lý.

Đó là lúc stablecoin xuất hiện. Không chỉ vài năm gần đây stablecoin mới tìm thấy sự phù hợp sản phẩm-thị trường và phổ biến rộng rãi, mà năm nay, các tổ chức TradFi đã chấp nhận stablecoin ở cấp độ hoàn toàn mới. Stablecoin, tiền gửi token hóa, trái phiếu kho bạc token hóa và trái phiếu onchain cho phép ngân hàng, fintech và tổ chức tài chính xây dựng sản phẩm mới, phục vụ khách hàng mới. Quan trọng hơn, họ có thể làm điều này mà không cần viết lại hệ thống cũ — những hệ thống dù đã già nhưng vẫn vận hành ổn định hàng thập kỷ. Stablecoin mở ra cách mới để tổ chức đổi mới.

– Sam Broner

Về agent & AI

4. Chúng ta sẽ dùng AI cho các nhiệm vụ nghiên cứu chuyên sâu

Là nhà kinh tế toán học, tôi từng gặp khó khăn khi khiến các mô hình AI tiêu dùng hiểu quy trình công việc của mình hồi tháng 1 năm nay; nhưng đến tháng 11, tôi đã có thể giao cho mô hình các chỉ dẫn trừu tượng giống như với nghiên cứu sinh… và đôi khi chúng trả về câu trả lời mới, thực hiện chính xác. Ngoài trải nghiệm của tôi, chúng ta bắt đầu thấy AI được sử dụng rộng rãi cho nghiên cứu — đặc biệt trong lĩnh vực suy luận, nơi mô hình đang trực tiếp hỗ trợ khám phá và tự động giải các bài toán Putnam (có lẽ là kỳ thi toán đại học khó nhất thế giới).

Vẫn còn câu hỏi mở về lĩnh vực nào sẽ được hỗ trợ nhiều nhất và bằng cách nào. Nhưng tôi kỳ vọng nghiên cứu AI sẽ thúc đẩy và tưởng thưởng cho phong cách nghiên cứu đa ngành mới: ưu tiên khả năng giả định mối liên hệ giữa các ý tưởng và nhanh chóng suy diễn từ những đáp án mang tính giả định cao hơn. Những đáp án đó có thể không chính xác, nhưng vẫn chỉ ra hướng đi đúng (dưới một số cấu trúc). Trớ trêu thay, nó giống như tận dụng sức mạnh của “ảo giác” mô hình: Khi mô hình đủ thông minh, việc cho chúng không gian trừu tượng để thử nghiệm có thể tạo ra điều vô nghĩa — nhưng đôi khi lại mở ra phát hiện mới, như con người sáng tạo nhất khi không đi theo hướng tuyến tính, rõ ràng.

Lý luận theo cách này sẽ đòi hỏi phong cách workflow AI mới — không chỉ agent-to-agent, mà còn agent-bọc-agent — nơi các lớp mô hình giúp nhà nghiên cứu đánh giá cách tiếp cận của các mô hình trước đó và liên tục tổng hợp giá trị từ những gì hữu ích. Tôi đã dùng phương pháp này để viết bài nghiên cứu, trong khi người khác tiến hành tìm kiếm bằng sáng chế, sáng tạo hình thức nghệ thuật mới, hoặc (đáng tiếc) phát hiện kiểu tấn công hợp đồng thông minh mới.

Tuy nhiên: Vận hành các tập hợp agent bọc logic cho nghiên cứu sẽ đòi hỏi khả năng tương tác tốt hơn giữa các mô hình, cùng phương thức công nhận và trả công hợp lý cho từng đóng góp của mô hình — cả hai vấn đề này đều có thể giải quyết bằng crypto.

– Scott Kominers, nhóm nghiên cứu a16z crypto, giáo sư Trường Kinh doanh Harvard

5. Thuế vô hình trên web mở

Sự phát triển của agent AI đang tạo ra một loại thuế vô hình lên web mở, làm gián đoạn nền tảng kinh tế của nó. Sự gián đoạn này xuất phát từ sự mất cân bằng ngày càng lớn giữa lớp ngữ cảnh và lớp thực thi của internet: Hiện tại, agent AI khai thác dữ liệu từ các trang web hỗ trợ quảng cáo (lớp ngữ cảnh), mang lại tiện ích cho người dùng nhưng đồng thời bỏ qua nguồn doanh thu (như quảng cáo, đăng ký) vốn nuôi dưỡng nội dung.

Để ngăn chặn sự xói mòn của web mở (và bảo vệ nguồn nội dung đa dạng nuôi dưỡng AI), chúng ta cần triển khai hàng loạt giải pháp kỹ thuật và kinh tế. Có thể là mô hình nội dung tài trợ thế hệ mới, hệ thống micro-attribution, hoặc các mô hình tài trợ sáng tạo khác. Các thỏa thuận cấp phép AI hiện tại cũng đang chứng minh là giải pháp tài chính không bền vững, thường chỉ bù đắp cho nhà cung cấp nội dung một phần nhỏ doanh thu đã mất do lưu lượng truy cập bị AI “ăn mòn”.

Web cần mô hình kỹ thuật-kinh tế mới, nơi giá trị luân chuyển tự động. Chuyển đổi quan trọng trong năm tới sẽ là từ cấp phép tĩnh sang trả công theo thời gian thực, dựa trên mức độ sử dụng. Điều này đồng nghĩa với việc thử nghiệm và mở rộng hệ thống — có thể tận dụng nanopayment trên blockchain và tiêu chuẩn attribution phức tạp — để tự động thưởng cho mọi bên đóng góp thông tin vào nhiệm vụ thành công của agent.

– Liz Harkavy, nhóm đầu tư a16z crypto

Về bảo mật & quyền riêng tư

6. Quyền riêng tư sẽ là rào cản quan trọng nhất trong crypto

Quyền riêng tư là yếu tố then chốt để tài chính toàn cầu vận hành onchain. Đây cũng là đặc điểm mà gần như mọi blockchain hiện nay đều thiếu. Đối với đa số chain, quyền riêng tư chỉ là ý tưởng phụ.

Nhưng hiện nay, bản thân quyền riêng tư đã đủ hấp dẫn để tạo sự khác biệt cho một chain so với phần còn lại. Quyền riêng tư còn tạo ra hiệu ứng lock-in cho chain; một hiệu ứng mạng lưới quyền riêng tư. Đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh về hiệu năng không còn đủ.

Nhờ giao thức cầu nối, việc chuyển từ chain này sang chain khác rất dễ