Gần đây tôi đang xem về phân tích kỹ thuật cổ phiếu, phát hiện nhiều người vẫn còn hiểu sơ sài về hình thái biểu đồ nến. Trong nước chúng ta từ năm 1990 khi mở cửa thị trường chứng khoán đã bắt đầu dùng nến rồi, nhưng thành thật mà nói, sau nhiều năm nghiên cứu về nến vẫn còn chưa đủ sâu sắc.

Tôi để ý phần lớn mọi người học nến chỉ theo lý thuyết của Nhật Bản, kiểu như nến đơn, nến đôi, nhiều nến, học rời rạc không thành hệ thống hoàn chỉnh. Chỉ số và phân tích biểu đồ đúng là công cụ cần thiết trong giao dịch, nhưng đừng xem nó như kinh thánh, dựa vào kết luận từ một biểu đồ nến hoặc chỉ số cổ điển không nhất định là chân lý, thực tế giao dịch vẫn phải phân tích cụ thể từng trường hợp.

Biểu đồ nến còn gọi là nến âm dương, bắt nguồn từ Nhật Bản thời Edo, dùng để theo dõi giá gạo lên xuống. Sau đó truyền vào thị trường chứng khoán, hiện nay đặc biệt phổ biến ở Đông Nam Á. Tại sao lại được yêu thích như vậy? Chính vì nó trực quan, cảm giác nổi bật, có thể dự đoán xu hướng thị trường tương lai khá chính xác, cũng rõ ràng thấy được lực lượng của phe mua và bán.

Có tổng cộng 48 dạng hình thái nến, chia thành 24 loại nến dương và 24 loại nến âm. Nến dương lại chia thành nến nhỏ, trung bình, lớn và sao chân nến, mỗi loại dựa vào thân nến và bóng nến dài ngắn để phân thành sáu tình huống. Nói đơn giản, thân nến càng lớn thì lực mua càng mạnh, thường thị trường sẽ tăng; bóng dưới dài thể hiện hỗ trợ đáy mạnh, thị trường dễ tăng tiếp; bóng trên dài cho thấy lực bán mạnh, dễ giảm giá. Ngược lại, logic của nến âm là như vậy.

Theo tôi, việc nắm vững năm dạng hình thái nến phổ biến là rất quan trọng. Mẫu hình Morning Star là tín hiệu cuối của xu hướng giảm, gồm ba nến lần lượt là nến dài âm, nến doji hoặc hình búa, nến dài dương, cho thấy khả năng đảo chiều giảm đã đến gần. Evening Star thì ngược lại, xuất hiện trong xu hướng tăng, gồm ba nến là nến dài dương, doji hoặc hình búa, nến dài âm, là tín hiệu bán mạnh, tôi đã gặp nhiều lần, bắt được mẫu hình này thực sự giúp tránh được nhiều đợt giảm giá.

Tam Bông Gạo là tín hiệu tăng, gồm ba nến dương liên tiếp, mỗi ngày đóng cửa cao hơn ngày trước, giá mở cửa nằm trong thân nến của ngày trước, đóng cửa gần mức cao nhất trong ngày. Ngược lại là ba quạ đen, ba nến âm liên tiếp giảm theo bậc thang, thường biểu thị giá đã đạt đỉnh hoặc đã ở vùng cao quá lâu, xu hướng tiếp theo sẽ giảm sâu hơn.

Còn một dạng dễ bị bỏ qua là hai con quạ nhảy qua gap. Mẫu hình này thường xuất hiện ở đỉnh của cổ phiếu, trước tiên là một nến dài dương tiếp tục xu hướng tăng, sau đó gap lên mở cửa cao nhưng đóng cửa âm, ngày thứ ba lại gap lên nhưng lại đóng cửa âm và còn nuốt luôn nến âm của ngày trước. Điều này cho thấy phe mua thất bại liên tiếp hai ngày, khí thế rõ ràng yếu đi, khả năng đảo chiều đảo đảo đảo tăng cao, lúc này tốt nhất là chốt lời hoặc giảm bớt vị thế để quan sát.

Thành thật mà nói, chỉ hiểu các mẫu hình nến này chưa đủ, còn phải kết hợp với khối lượng giao dịch và các chỉ số khác để xem, như vậy độ chính xác trong phán đoán mới cao hơn. Phân tích kỹ thuật chỉ là công cụ tham khảo, không phải chân lý tuyệt đối, trong thực tế cần cảnh giác, linh hoạt điều chỉnh chiến lược theo biến động thị trường. Nếu bạn quan tâm, có thể theo dõi các biểu đồ nến của các tài sản liên quan trên Gate, tự luyện tập và cảm nhận thêm.