Tại sao sự hoài nghi của Warren Buffett đối với tiền điện tử vẫn không lay chuyển sau sáu thập kỷ thành công trong đầu tư

Thế giới đầu tư đã chứng kiến một khoảnh khắc quan trọng khi Warren Buffett chuyển giao quyền lãnh đạo Berkshire Hathaway, một khoảnh khắc không chỉ đánh dấu sự thay đổi trong chỉ huy mà còn là sự tương phản cơ bản giữa cách tiếp cận của hai thế hệ đối với các loại tài sản mới nổi. Ở tuổi 94, quyết định của Buffett trong việc chuyển giao quyền kiểm soát hoạt động cho Greg Abel trong khi lùi lại khỏi vai trò CEO đại diện cho ánh hoàng hôn của một kỷ nguyên được định hình bởi niềm tin kiên định vào việc tạo ra giá trị hữu hình. Trong suốt thời gian nắm quyền, việc liên tục bác bỏ tiền điện tử của Buffett đã trở thành biểu tượng cho triết lý đầu tư của ông cũng như sự gắn bó với sức mạnh công nghiệp của Mỹ—và điều đó là có lý do chính đáng.

Từ “Chất độc chuột” đến “Ảo tưởng kỹ thuật số”: Phê bình tiền điện tử của Warren Buffett

Hành trình bác bỏ tiền điện tử của Buffett bắt đầu một cách nghiêm túc trong các cuộc họp của Berkshire vào năm 2014 khi ông lần đầu tiên gọi Bitcoin là “chất độc chuột.” Đến năm 2018, khi Bitcoin dao động gần 9.000 đô la sau khi sụt giảm từ gần 20.000 đô la, Buffett đã tăng cường lập trường của mình trên CNBC, gọi nó là “chất độc chuột bình phương” và nhấn mạnh tính chất đầu cơ của tiền điện tử mà không có giá trị nội tại. Đánh giá sâu sắc nhất của ông diễn ra trong cuộc họp cổ đông năm 2022, nơi ông đặt ra một giả thuyết làm rõ lập trường của mình: ngay cả khi được mời tất cả Bitcoin tồn tại với giá 25 đô la, ông cũng sẽ từ chối. “Tôi sẽ làm gì với nó?” ông hỏi hàng ngàn nhà đầu tư có mặt. “Tôi sẽ phải bán lại cho các bạn bằng cách này hay cách khác. Nó không có tác dụng gì cả.”

Điều này không chỉ là sự đối lập. Sự hoài nghi của Buffett xuất phát từ một nguyên tắc cơ bản đã hướng dẫn toàn bộ sự nghiệp của ông: tài sản chỉ có giá trị khi chúng tạo ra thu nhập hoặc phục vụ mục đích thực tiễn. Đất đai sản xuất cây trồng, tòa nhà tạo ra tiền thuê, và doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận. Tiền điện tử, theo phân tích của ông, không sản xuất gì—nó chỉ thay đổi tay trong hy vọng tăng giá.

Tài sản sản xuất so với Đầu cơ: Tại sao tiền điện tử nằm ngoài khung khổ của Buffett

Khoảng cách triết học giữa thế giới quan của Buffett và phong trào tiền điện tử thể hiện rõ nhất khi so sánh các loại tài sản. Trong khi giơ một tờ 20 đô la, Buffett từng nhắc nhở các cổ đông rằng tiền tệ có giá trị vì nền văn minh đã đồng thuận chấp nhận nó như một phương tiện trao đổi. Những người ủng hộ tiền điện tử hình dung một vai trò tương tự cho Bitcoin, tuy nhiên Buffett cho rằng điều này bỏ qua một sự phân biệt quan trọng: các chính phủ và tổ chức đã xây dựng hàng thế kỷ niềm tin và cơ sở hạ tầng xung quanh các loại tiền tệ truyền thống.

Cơ bản hơn, khung đầu tư của Buffett coi trọng tài sản sản xuất—những tài sản mang lại lợi tức hữu hình. Đất nông nghiệp tăng giá một phần nhờ vào thu nhập cho thuê; các tòa nhà chung cư tạo ra các khoản thanh toán hàng tháng; cổ phiếu công nghiệp trả cổ tức từ lợi nhuận hoạt động. Những tài sản này phục vụ chức năng kép: chúng tăng giá nhờ sự khan hiếm hoặc cải thiện, và chúng tạo ra dòng tiền. Tiền điện tử, theo đánh giá của ông, không cung cấp điều nào trong số đó theo cách bền vững. Giá trị của nó hoàn toàn phụ thuộc vào những gì người mua tiếp theo sẽ trả, khiến nó trở thành tài sản đầu cơ chứ không phải tài sản sản xuất.

Phê bình song hành của Charlie Munger: Tăng cường một lập trường thống nhất

Sự hoài nghi của Buffett không bao giờ tồn tại trong sự cô lập. Charlie Munger, đối tác kinh doanh quá cố và đồng minh triết học của ông, đã bày tỏ những quan điểm tương tự. Trong cuộc họp thường niên năm 2021, Munger đã gọi tiền điện tử là “đáng ghê tởm và trái ngược với lợi ích của nền văn minh.” Cuộc phỏng vấn của ông trên Wall Street Journal năm 2022 đã làm rõ thêm lập trường của mình, tiết lộ rằng Berkshire đã cố ý tránh xa toàn bộ lĩnh vực tiền điện tử—một quyết định mà ông miêu tả với niềm tự hào. Những mô tả tiếp theo của Munger về tiền điện tử như một “cục phân” và so sánh với sự lây truyền bệnh tật không phải là phóng đại mà thực sự là tinh túy của sự đồng thuận giữa hai ông trùm đầu tư rằng tài sản kỹ thuật số đầu cơ đại diện cho sự rời bỏ các nguyên tắc đầu tư vững chắc.

Sáu thập kỷ xây dựng giá trị hữu hình: Di sản của Buffett

Hành trình nghỉ hưu của Buffett làm sáng tỏ lý do tại sao tiền điện tử vẫn là điều cấm kỵ trong triết lý của ông. Bắt đầu từ năm 1962, khi ông bắt đầu mua cổ phiếu Berkshire Hathaway với giá 7,60 đô la mỗi cổ phiếu từ một nhà máy dệt may đang gặp khó khăn, Buffett đã biến công ty thành một cường quốc đa dạng hóa. Ngày nay, cổ phiếu hạng A của Berkshire giao dịch trên 750.000 đô la, đại diện cho câu chuyện tạo ra sự giàu có hoàn toàn dựa trên việc mua sắm tài sản sản xuất và cải thiện hoạt động thay vì đầu cơ.

Tài sản cá nhân của ông khoảng 150 tỷ đô la—tích lũy chủ yếu thông qua cổ phần Berkshire và phân phối qua các cam kết từ thiện vượt quá 60 tỷ đô la—là minh chứng cho vốn kiên nhẫn được đầu tư vào các doanh nghiệp, không phải vào những tài sản không sản xuất gì cả. Đây không phải là sự bác bỏ mù quáng đổi mới; mà là sự phản ánh sự áp dụng nghiêm ngặt các nguyên tắc đầu tư đã chứng minh tính hiệu quả một cách tàn khốc.

Sự chuyển giao quyền lực: Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo

Với Greg Abel hiện đang chỉ đạo hướng đi hoạt động của Berkshire Hathaway trong khi Buffett vẫn giữ vai trò chủ tịch, câu hỏi đặt ra là liệu tiền điện tử có chiếm được vị trí nào trong danh mục của tập đoàn hay không. Với việc Buffett đã tuyên bố rõ ràng rằng ông sẽ không mua tất cả tiền điện tử tồn tại với giá 25 đô la, và với sự khinh miệt đã được ghi nhận của Munger trước khi ông qua đời, bất kỳ sự thay đổi đáng kể nào dường như là không thể xảy ra. Sự lãnh đạo của Abel có khả năng duy trì sự liên tục với triết lý phân bổ tài sản của Buffett—một minh chứng cho sức mạnh bền vững của các nguyên tắc đầu tư giá trị trong một thời đại bị cuốn hút bởi sự đầu cơ kỹ thuật số.

Hành trình của Warren Buffett từ việc phục hồi nhà máy dệt may đến biểu tượng đầu tư toàn cầu chưa bao giờ được xây dựng trên tiền điện tử hay các tài sản đầu cơ tương tự. Nó được xây dựng trên các doanh nghiệp, sức mạnh lợi nhuận, và nguyên tắc kiên định rằng tài sản có giá trị từ những gì chúng sản xuất, chứ không phải từ những gì người khác có thể trả. Khi ông chuyển giao vai trò CEO trong khi theo dõi cảnh quan đầu tư ưa thích của mình phát triển, niềm tin đó vẫn không thay đổi—và có thể là bài học bền vững nhất của ông cho các nhà đầu tư trong tương lai đang điều hướng sự gia tăng của tài sản kỹ thuật số.