Giá dầu thô quốc tế toàn cầu chịu áp lực từ đồng đô la mạnh và giảm căng thẳng địa chính trị

Thị trường giá dầu thô quốc tế đã biến động mạnh trong tuần này khi đồng USD tăng giá và căng thẳng ở Trung Đông giảm bớt, gây áp lực lớn lên thị trường năng lượng. Hợp đồng tương lai dầu WTI tháng 3 (CLH26) đã giảm 3,27 USD, tương đương giảm 5,01%, trong khi xăng RBOB tháng 3 (RBH26) giảm 0,0887 USD, hay 4,57%, phản ánh sự yếu kém chung trong toàn bộ lĩnh vực năng lượng. Chỉ số USD (DXY00) đã tăng lên mức cao nhất trong bảy ngày, làm tăng sức ép đối với giá dầu tính bằng USD và giảm sức hấp dẫn đối với các nhà mua quốc tế.

Thị trường năng lượng phản ứng khi biến động tiền tệ và ngoại giao định hình lại động thái giá dầu thô

Sự giảm giá gần đây của dầu thô bắt nguồn từ sự hội tụ của các yếu tố định hình lại tâm lý thị trường. Đặc biệt, đồng USD mạnh lên khiến nhập khẩu năng lượng trở nên đắt đỏ hơn đối với các nhà mua nước ngoài, thường làm giảm nhu cầu ở mức độ nhất định. Đồng thời, các dấu hiệu ngoại giao tích cực mới đã thay đổi các khoản phí rủi ro địa chính trị đã tích hợp trong cấu trúc giá dầu thô. Tổng thống Trump tuyên bố rằng các cuộc thảo luận giữa Washington và Tehran đang tiến triển, Bộ Ngoại giao Iran bày tỏ lạc quan thận trọng rằng đối thoại có thể tránh được xung đột quân sự. Theo báo cáo của Axios, đặc phái viên Mỹ Witkoff và Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi đang chuẩn bị cho các cuộc họp ở Istanbul vào thứ Sáu này, báo hiệu tiến triển tiềm năng trong các cuộc đàm phán hạt nhân trước đó đã đe dọa gây rối ổn định Trung Đông.

Các diễn biến ngoại giao này đặc biệt quan trọng vì Iran là một trong những nhà sản xuất lớn của OPEC. Một cuộc xung đột quân sự nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran có thể làm tắc nghẽn Eo biển Hormuz, một điểm nghẽn chiến lược qua đó khoảng 20% lượng dầu toàn cầu vận chuyển hàng năm—một kịch bản có thể đẩy giá dầu thô tăng vọt. Khi căng thẳng giảm bớt, phần phí rủi ro địa chính trị đã bắt đầu giảm, gây áp lực giảm giá dầu thô quốc tế.

Thay đổi trong cấu trúc cung cầu toàn cầu: Xuất khẩu Venezuela tăng mạnh trong khi sản lượng Nga gặp nhiều hạn chế

Môi trường giá dầu thô quốc tế không chỉ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố phía cầu mà còn bởi thực tế cung ứng đang thay đổi ở các khu vực sản xuất chính. Xuất khẩu dầu Venezuela đã tăng đáng kể, đạt 800.000 thùng mỗi ngày trong tháng 1, tăng mạnh so với 498.000 thùng/ngày trong tháng 12—tăng hơn 60% so với tháng trước. Sự gia tăng này bổ sung lượng dầu mới vào thị trường toàn cầu, gây áp lực giảm giá dầu thô.

Để bù đắp phần nào các nguồn cung này, sản lượng dầu Nga vẫn bị hạn chế bởi nhiều lớp hạn chế. Chiến dịch drone và tên lửa của Ukraine đã nhắm vào ít nhất 28 nhà máy lọc dầu của Nga trong vòng năm tháng qua, làm suy giảm đáng kể khả năng lọc dầu và xuất khẩu của Moscow. Từ cuối tháng 11, lực lượng Ukraine đã tăng cường hoạt động trên biển, tấn công ít nhất sáu tàu chở dầu của Nga hoạt động ở Baltic. Thêm vào đó, Mỹ và Liên minh châu Âu đã áp dụng các lệnh trừng phạt liên tiếp nhằm vào các công ty dầu mỏ, cơ sở hạ tầng vận chuyển và mạng lưới vận tải biển của Nga—tất cả nhằm hạn chế khả năng Moscow kiếm tiền từ sản xuất dầu thô trên thị trường quốc tế.

Chính sách OPEC+ và kỷ luật sản xuất hỗ trợ mức sàn giá dầu thô

Dù gặp nhiều sức ép, giá dầu thô quốc tế vẫn nhận được sự hỗ trợ quan trọng từ chính sách kỷ luật sản xuất của OPEC+. Ngày 3 tháng 1, liên minh này tuyên bố sẽ giữ nguyên mức dừng tăng sản lượng trong quý đầu tiên của năm 2026, sau khi đã phê duyệt tăng sản lượng 137.000 thùng/ngày vào tháng 12. Trạng thái kiềm chế này phản ánh mối lo ngày càng tăng về dư thừa dầu toàn cầu, có thể làm giảm giá thêm nữa. OPEC+ đang nỗ lực từng bước để khôi phục 2,2 triệu thùng/ngày trong các cắt giảm sản lượng bắt đầu từ đầu năm 2024, trong đó còn 1,2 triệu thùng/ngày chưa được khôi phục nhằm hỗ trợ giá dầu. Các bộ trưởng OPEC+ đã họp vào Chủ nhật này để xem xét lộ trình sản xuất và dự kiến sẽ duy trì sản lượng ổn định trong quý.

Dữ liệu tháng 12 cho thấy sản lượng dầu của OPEC tăng nhẹ 40.000 thùng/ngày lên 29,03 triệu thùng/ngày, cho thấy mức tăng nhỏ trong khuôn khổ chính sách kỷ luật sản xuất chung.

Động thái tồn kho và dự báo nhu cầu dự báo tiếp tục gây áp lực lên giá dầu

Xu hướng giá dầu thô vẫn đối mặt với các sức ép từ vị trí tồn kho và dự báo nhu cầu. Tính đến ngày 23 tháng 1, Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) báo cáo rằng tồn kho dầu trong nước thấp hơn trung bình mùa vụ 5 năm là 2,9%, trong khi tồn kho xăng tăng 4,1% so với mức trung bình lịch sử, và tồn kho nhiên liệu chưng cất cao hơn 1%. Bức tranh tồn kho này hỗn hợp—dầu thô khan hiếm hơn so với mô hình mùa vụ nhưng sản phẩm tinh chế lại dồi dào—cho thấy khả năng không chắc chắn về nhu cầu, có thể giữ giá dầu giảm.

Sản lượng dầu của Mỹ trong tuần kết thúc ngày 23 tháng 1 giảm nhẹ 0,3% so với tuần trước, còn 13,696 triệu thùng/ngày, vẫn thấp hơn mức cao kỷ lục 13,862 triệu thùng/ngày đạt được đầu tháng 11. Số lượng giàn khoan dầu hoạt động của Mỹ giữ nguyên ở mức 411 giàn trong tuần kết thúc ngày 30 tháng 1, chỉ cao hơn mức thấp nhất trong 4,25 năm là 406 giàn vào giữa tháng 12. Hoạt động giàn khoan giảm sút phản ánh các điều kiện kinh tế khó khăn do giá dầu giảm gây ra—số giàn khoan dầu của Mỹ đã giảm từ đỉnh 5,5 năm là 627 giàn vào tháng 12 năm 2022, dẫn đến giảm đầu tư khai thác và sản xuất.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã điều chỉnh dự báo cung cầu, giảm dự báo dư thừa dầu toàn cầu năm 2026 xuống còn 3,7 triệu thùng/ngày từ mức dự báo trước là 3,815 triệu thùng/ngày. Trong khi đó, EIA nâng dự báo sản lượng dầu Mỹ năm 2026 lên 13,59 triệu thùng/ngày (từ 13,53 triệu) và giảm dự báo tiêu thụ năng lượng năm 2026 xuống còn 95,37 quadrilion BTU từ 95,68—cho thấy nhu cầu tăng trưởng yếu ớt trong tương lai, có thể duy trì áp lực giảm giá dầu thô quốc tế. Theo Vortexa, lượng tồn kho nổi giảm 6,2% so với tuần trước, còn 103 triệu thùng trong tuần kết thúc ngày 30 tháng 1, cho thấy các nhà giao dịch đang luân chuyển dầu ra khỏi kho chứa—phù hợp với dự đoán về tiếp tục yếu đi của giá dầu thô quốc tế.