Huyền thoại của Larry Ellison: Từ trẻ mồ côi đến tỷ phú toàn cầu trong 81 năm

Vào mùa thu năm ngoái, Larry Ellison, 81 tuổi, đã tạo nên một khoảnh khắc lịch sử đáng chú ý. Với tư cách là người sáng lập và cổ đông lớn nhất của Oracle, ông đã chứng kiến sự gia tăng tài sản hơn 10 tỷ USD chỉ trong vài giờ. Trong ngày đó, tài sản của ông đạt 39,3 tỷ USD, chính thức vượt qua vị trí người giàu nhất thế giới trước đó. Đây không chỉ là một cập nhật trong bảng xếp hạng giàu có, mà còn là một “đảo ngược lớn” của thế hệ công nghệ cũ trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Từ trẻ mồ côi ở Chicago đến tiền phong của Thung lũng Silicon

Khởi đầu cuộc đời, Larry Ellison không gặp may mắn. Sinh năm 1944 tại Bronx, New York, mẹ ông là một phụ nữ chưa kết hôn mới 19 tuổi. Vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn, chỉ chín tháng tuổi, Ellison đã được gửi đến Chicago để sống cùng dì. Người cha nuôi là một viên chức bình thường, cuộc sống gia đình đơn giản.

Con đường học đại học của ông cũng đầy thử thách. Sau khi vào Đại học Illinois tại Urbana-Champaign, ông đã bỏ học khi mới học năm hai do mẹ nuôi qua đời. Sau đó, ông học một học kỳ tại Đại học Chicago rồi lại từ bỏ. Tuy còn trẻ, Ellison không chìm đắm trong thất bại mà bắt đầu cuộc đời lang thang khắp nước Mỹ. Ông làm lập trình viên tại Chicago, rồi sau đó đến Berkeley, California — nơi tràn đầy tinh thần phản văn hóa và đổi mới công nghệ. Ông từng nói rằng ở đó, “mọi người dường như tự do hơn và thông minh hơn.”

Bước ngoặt đến vào đầu những năm 1970. Ellison làm lập trình viên tại công ty Ampex, tham gia vào một dự án quan trọng phát triển hệ thống quản lý dữ liệu cho CIA Mỹ. Kinh nghiệm này giúp ông nhận ra tiềm năng thương mại to lớn của công nghệ cơ sở dữ liệu. Năm 1977, khi mới 32 tuổi, Ellison cùng hai đồng nghiệp cũ là Bob Miner và Ed Oates đã góp 2.000 USD thành lập Phòng thí nghiệm Phát triển Phần mềm (sau đổi tên thành Oracle). Trong số vốn khởi nghiệp, Ellison đóng góp 1.200 USD.

Đế chế Oracle: Chiến lược dài hạn trong lĩnh vực cơ sở dữ liệu

Điểm đặc biệt của Larry Ellison là khả năng nhìn ra cơ hội kinh doanh đằng sau công nghệ. Ông không phải là người phát minh lý thuyết về cơ sở dữ liệu, nhưng lần đầu tiên nhận ra giá trị thương mại lớn của công nghệ này. Dựa trên mô hình dữ liệu quan hệ và kinh nghiệm phát triển cho CIA, nhóm Oracle đã tạo ra sản phẩm cơ sở dữ liệu phổ dụng thương mại đầu tiên, cũng mang tên Oracle.

Năm 1986, Oracle niêm yết trên Nasdaq, trở thành một ngôi sao mới trong thị trường phần mềm doanh nghiệp. Trong hơn bốn thập kỷ sau đó, Ellison thể hiện một sự kiên trì cực đoan. Ông giữ chức Tổng giám đốc từ 1978 đến 1996, và lần đầu tiên làm Chủ tịch Hội đồng quản trị từ 1990 đến 1992. Ngay cả vụ tai nạn suýt mất mạng khi đang lướt sóng năm 1992 cũng không thể ngăn bước chân ông — cuối cùng, ông trở lại công ty và tiếp tục lãnh đạo trong mười năm nữa. Sau khi từ chức CEO vào năm 2014, Ellison vẫn giữ chức Chủ tịch điều hành và Giám đốc công nghệ cao.

Con đường phát triển của Oracle không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Thời đại điện toán đám mây đến khiến công ty chậm lại, trong khi sự trỗi dậy của Amazon AWS và Microsoft Azure đã đặt Oracle vào thế khó. Tuy nhiên, Ellison cùng đội ngũ của mình không từ bỏ, tận dụng lợi thế lâu dài của cơ sở dữ liệu và mối quan hệ với khách hàng doanh nghiệp để định vị lại chính mình.

Chiến thắng muộn trong làn sóng AI

Bước ngoặt thực sự đến vào mùa thu năm 2025. Thời điểm đó, cơn sốt AI tạo sinh đang thay đổi toàn bộ cục diện ngành công nghệ. Oracle công bố đã ký hàng trăm tỷ USD hợp đồng trong quý trước, trong đó có thỏa thuận trị giá 30 tỷ USD trong vòng năm năm với OpenAI. Thông tin này khiến cổ phiếu Oracle tăng hơn 40% trong một ngày, lập kỷ lục tăng mạnh nhất kể từ năm 1992.

Logic đằng sau tất cả là gì? Việc huấn luyện và suy luận của AI tạo sinh đòi hỏi sức mạnh tính toán và khả năng xử lý dữ liệu khổng lồ. Oracle sở hữu hạ tầng cơ sở dữ liệu mạnh nhất toàn cầu và tích cực đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI. Trong mùa hè, công ty đã cắt giảm hàng nghìn nhân viên bán phần cứng và phần mềm truyền thống, chuyển hướng nguồn lực sang xây dựng hạ tầng AI. Chính nhờ đó, Oracle, từng bị xem là “công ty phần mềm cũ kỹ”, đã lột xác ngoạn mục trong cuộc cách mạng AI, trở thành nhà cung cấp hạ tầng chủ chốt của lĩnh vực này.

Tự giác, thể thao và tinh thần phiêu lưu vĩnh cửu

Phía sau con số giàu có là hình ảnh một nhân vật đầy mâu thuẫn. Larry Ellison vừa sở hữu sự xa hoa, vừa có tính tự kỷ cực đoan. Ông sở hữu 98% đảo Lanai ở Hawaii, nhiều biệt thự tại California và một du thuyền siêu sang hàng đầu thế giới. Nhưng đồng thời, ông rất khắt khe trong việc quản lý sức khỏe — theo lời kể của cựu nhân viên, trong những năm 1990-2000, Ellison tập luyện hàng giờ mỗi ngày, gần như không uống đồ có đường, chỉ uống nước lọc và trà xanh. Sự tự kỷ này giúp ông trông trẻ hơn tuổi thật tới hai mươi năm.

Ellison yêu thích nước và gió gần như bản năng. Tai nạn lướt sóng năm 1992 tưởng chừng sẽ khiến ông tránh xa môn thể thao nguy hiểm này, nhưng cuối cùng, ông lại chọn thử thách điên rồ hơn — đua thuyền thể thao. Năm 2013, đội Oracle của ông đã lật ngược tình thế ngoạn mục tại America’s Cup, giành chiến thắng trong cuộc thi lâu đời này. Chiến thắng này được xem là một trong những màn lật kèo ngoạn mục nhất trong lịch sử thể thao buồm. Sau đó, năm 2018, Ellison thành lập giải đua thuyền đôi nhanh SailGP, thu hút các nhà đầu tư gồm diễn viên Anne Hathaway và ngôi sao bóng đá Kylian Mbappé.

Bên cạnh đó, quán quân quần vợt cũng là đam mê của ông. Ellison đã dẫn dắt việc hồi sinh giải đấu quần vợt Indian Wells tại California, được mệnh danh là “Grand Slam thứ năm”. Thể thao không chỉ là sở thích mà còn là bí quyết giữ gìn tuổi trẻ của ông.

Đế chế gia đình và ảnh hưởng chính trị

Tài sản của Larry Ellison đã vượt ra khỏi câu chuyện cá nhân, trở thành nền tảng của một đế chế gia đình. Con trai ông, David Ellison, gần đây đã mua lại Paramount Global (công ty mẹ của CBS và MTV) với giá 8 tỷ USD, trong đó 6 tỷ USD thuộc về gia đình Ellison. Giao dịch này chính thức đưa gia đình Ellison vào Hollywood. Cha kiểm soát đế chế dữ liệu Silicon Valley, con điều hành lĩnh vực giải trí Hollywood — hai thế hệ cùng xây dựng một đế chế khổng lồ vượt qua ranh giới công nghệ và truyền thông.

Trong lĩnh vực chính trị, Larry Ellison cũng là một nhân vật năng nổ. Ông lâu nay ủng hộ Đảng Cộng hòa, là một nhà tài trợ chính trị nổi tiếng. Năm 2015, ông đã tài trợ cho chiến dịch tranh cử tổng thống của Marco Rubio, và năm 2022, quyên góp 15 triệu USD cho ủy ban siêu chiến dịch của Thượng nghị sĩ Tim Scott tại South Carolina. Đầu năm 2026, ông cùng CEO SoftBank Masayoshi Son và CEO OpenAI Sam Altman xuất hiện tại Nhà Trắng để công bố dự án mạng lưới trung tâm dữ liệu AI trị giá 50 tỷ USD. Công nghệ của Oracle sẽ là trung tâm của kế hoạch này — không chỉ là thương mại, mà còn là mở rộng quyền lực.

Cuộc sống tình cảm: Lãng tử rong ruổi

Trong đời sống cá nhân, Larry Ellison trải qua bốn cuộc hôn nhân, với nhiều tin đồn và tiết lộ khiến đời tư ông luôn là đề tài bàn tán. Năm 2024, ông bí mật kết hôn với một phụ nữ Trung Quốc trẻ hơn ông 47 tuổi, tên là Jolin Zhu. Ban đầu, mối quan hệ này bị phát hiện qua hồ sơ quyên góp của Đại học Michigan, đề cập đến “Larry Ellison và vợ Jolin.” Theo báo South China Morning Post, Jolin Zhu sinh ra tại Thẩm Dương, tốt nghiệp Đại học Michigan. Việc tái hôn này lại một lần nữa gây xôn xao mạng xã hội, cư dân mạng đùa rằng: Ellison vừa yêu thích lướt sóng, vừa yêu thích đắm chìm trong tình yêu — đối với ông, gió và sóng, cũng như tình yêu, đều quyến rũ không kém nhau.

Tầm nhìn từ thiện và triết lý riêng biệt về từ thiện

Năm 2010, Larry Ellison ký “Lời thề từ thiện”, cam kết quyên góp ít nhất 95% tài sản của mình. Tuy nhiên, khác với Bill Gates hay Warren Buffett, ông thích hành động độc lập hơn. Ông từng nói với tờ New York Times rằng ông “trân trọng sự cô đơn, không muốn bị ảnh hưởng bởi ý kiến người khác.”

Về hành động cụ thể, năm 2016, ông quyên 200 triệu USD cho Đại học Nam California để thành lập trung tâm nghiên cứu ung thư. Gần đây, ông công bố sẽ đầu tư một phần tài sản vào Ellison Technology Institute, do ông cùng Oxford sáng lập, tập trung nghiên cứu y học, nông nghiệp và khí hậu. Trên mạng xã hội, ông viết: “Chúng ta cần phát triển thế hệ thuốc mới, tạo ra hệ thống nông nghiệp giá rẻ, phát triển năng lượng sạch hiệu quả.” Các hoạt động từ thiện của Ellison mang đậm dấu ấn cá nhân — ông không thích hợp tác cùng đồng nghiệp, mà theo đuổi tầm nhìn riêng của mình để định hình tương lai.

Kết luận: Huyền thoại không bao giờ tắt

Ở tuổi 81, Larry Ellison đã chính thức lên đỉnh của vị trí người giàu nhất thế giới. Từ hợp đồng cơ sở dữ liệu của CIA, ông đã xây dựng một đế chế dữ liệu, và trong kỷ nguyên AI, ông đã kịp thời chiếm lĩnh vị trí then chốt, đạt được “chiến thắng muộn màng.” Giàu có, quyền lực, hôn nhân, thể thao và từ thiện — cuộc đời ông luôn tràn đầy chủ đề, chưa từng rời xa trung tâm của cơn bão.

Ông là một trong những nhân vật kỳ cựu của Thung lũng Silicon: cứng đầu, cạnh tranh, kiên cường. Vị trí người giàu nhất thế giới có thể sẽ nhanh chóng đổi chủ, nhưng ít nhất vào thời điểm này, Larry Ellison đã chứng minh bằng hành động thực tế rằng: trong một thế giới bị AI thay đổi mọi thứ, huyền thoại của một ông lớn công nghệ kỳ cựu này vẫn còn rất dài.