Hiểu về VTubers: Điều gì đằng sau hiện tượng Nhân vật Ảo

VTubers, hay YouTuber ảo, đại diện cho một sự tiến hóa hấp dẫn trong việc sáng tạo nội dung trực tuyến, nơi các nhân vật kỹ thuật số trở thành trung tâm. Những nhân vật do máy tính tạo ra này đã thay đổi cách các nhà sáng tạo tương tác với khán giả, kết hợp giải trí, công nghệ và sự ẩn danh thành một nền tảng độc đáo để thể hiện bản thân. Bắt đầu như một xu hướng nhỏ tại Nhật Bản, nó nhanh chóng mở rộng thành một hiện tượng toàn cầu, thu hút hàng triệu người xem và tạo ra các cộng đồng riêng biệt trên YouTube, Twitch và các nền tảng phát trực tiếp khác.

VTuber là gì: Những điều cơ bản về Nhân vật ảo và Cá nhân trực tuyến

Về cơ bản, một VTuber là một nhân vật trực tuyến giao tiếp với khán giả qua một nhân vật do máy tính tạo ra thay vì khuôn mặt thật của họ. Những nhân vật này thường có thiết kế lấy cảm hứng từ anime, mặc dù chúng có thể đại diện cho bất cứ thứ gì từ nhân vật người thực tế đến sinh vật kỳ ảo hoặc thậm chí vật thể vô tri vô giác. Đặc điểm nổi bật của VTuber không chỉ là việc sử dụng nhân vật ảo—mà còn là công nghệ bắt chuyển động tinh vi cho phép nhân vật kỹ thuật số di chuyển và thể hiện cảm xúc theo thời gian thực, bắt chước các chuyển động và biểu cảm khuôn mặt của người biểu diễn.

Sức hấp dẫn của định dạng này nằm ở nhiều yếu tố. Thứ nhất, sự ẩn danh do nhân vật ảo mang lại cho phép các nhà sáng tạo tự do sáng tạo chưa từng có. Người biểu diễn có thể thử nghiệm các nhân cách, giọng nói và tính cách mà không tiết lộ danh tính thật, giúp họ tách biệt sự hiện diện trực tuyến khỏi cuộc sống cá nhân. Thứ hai, thẩm mỹ gần gũi với anime mạnh mẽ phù hợp với cộng đồng game và anime trên toàn thế giới. Thứ ba, khả năng tương tác tạo ra mối quan hệ parasocial độc đáo giữa nhà sáng tạo và khán giả—người xem cảm thấy họ đang kết nối với một nhân vật, không chỉ đơn thuần là xem nội dung.

Những nhân vật ảo này có thể là người thật đang phát trực tiếp chơi game và bình luận, hoặc các nhân vật hư cấu hoàn toàn do các công ty giải trí tạo ra để quảng bá thương hiệu và chiến dịch marketing. Một số VTuber, như những người do Hololive Production quản lý, hoạt động trong các công ty tài năng tổ chức, cung cấp hỗ trợ, cơ hội hợp tác và cộng đồng người hâm mộ đã có sẵn. Những người khác là các nhà sáng tạo độc lập xây dựng khán giả từ đầu.

Cách hoạt động của VTubing: Từ Bắt chuyển động đến Phát trực tiếp

Hiểu về cơ chế của VTubing đòi hỏi phải nắm được cách hoạt động của công nghệ bắt chuyển động như là xương sống của toàn bộ quá trình. Bắt chuyển động—thường viết tắt là mo-cap hoặc mocap—là kỹ thuật ghi lại kỹ thuật số chuyển động vật lý của con người thành dữ liệu. Các cảm biến và dấu hiệu được gắn trên cơ thể người biểu diễn, sau đó được theo dõi bởi camera và thiết bị chuyên dụng. Dữ liệu thu thập được tạo thành mô hình kỹ thuật số 3D phản chiếu các chuyển động thực của người biểu diễn, cho phép nhân vật ảo bắt chước các cử chỉ, biểu cảm khuôn mặt và ngôn ngữ cơ thể ngay lập tức.

Sau khi VTuber và nhân vật của họ đã chuẩn bị, quá trình tạo nội dung theo trình tự sau:

Tạo và Tùy chỉnh Nhân vật ảo - Người biểu diễn phát triển nhân vật ảo bằng các công cụ mô hình 3D, xác định diện mạo, đặc điểm tính cách và câu chuyện nền. Nhân vật này trở thành hình ảnh đại diện mà khán giả tương tác trong các buổi phát trực tiếp và nội dung đã ghi hình sẵn.

Áp dụng Công nghệ Bắt chuyển động - Trong quá trình biểu diễn, hệ thống bắt chuyển động theo dõi các chuyển động của người sáng tạo và truyền dữ liệu này để hoạt hình hóa nhân vật ảo. Điều này diễn ra trong thời gian thực khi phát trực tiếp, tạo ảo giác về một nhân vật kỹ thuật số sống động, phản ứng với tương tác của khán giả.

Phát trực tiếp Nội dung - Sử dụng phần mềm phát trực tiếp, VTuber truyền tải nội dung của mình đến các nền tảng như YouTube hoặc Twitch. Dù chơi game, dẫn chương trình, biểu diễn âm nhạc hay hợp tác sáng tạo với các VTuber khác, nhân vật đại diện là mặt trên màn hình.

Tương tác với Người xem - Một lợi thế đặc biệt của VTubing là khả năng tương tác trực tiếp với khán giả. Các nhà sáng tạo sử dụng phần mềm nhận dạng giọng nói và tích hợp chat để phản hồi bình luận, câu hỏi của người xem, xây dựng cộng đồng và giữ chân khán giả trung thành.

Xây dựng Thương hiệu - Các VTuber thành công phát triển nhân cách đặc trưng với các đặc điểm dễ nhận biết, lịch trình phát trực tiếp đều đặn và phong cách nội dung đặc trưng. Quá trình xây dựng thương hiệu này phản ánh quá trình phát triển influencer truyền thống nhưng có thêm yếu tố phát triển nhân vật.

Các Công cụ và Phần mềm Cần thiết cho VTubing

Khởi nghiệp VTubing đòi hỏi phải kết hợp phần cứng và phần mềm. Chi phí thiết lập thay đổi tùy theo chất lượng mong muốn, nhưng có một số nhóm công cụ không thể bỏ qua.

Công nghệ Bắt chuyển động và Nhân vật ảo: Nền tảng của VTubing dựa vào các công cụ bắt chuyển động hoặc tạo nhân vật:

• Live2D - Phần mềm tạo nhân vật 2D hoạt hình có khả năng biểu cảm, dễ tiếp cận hơn so với các tùy chọn 3D hoàn chỉnh
• Blender - Phần mềm mô hình 3D mã nguồn mở miễn phí, được ưa chuộng để tạo nhân vật 3D tùy chỉnh
• VUP - Giải pháp bắt chuyển động khác, giúp thiết lập VTuber nhanh chóng
• VRChat hoặc các giải pháp tùy chỉnh - Một số nhà sáng tạo dùng engine game hoặc nền tảng chuyên dụng

Mô hình và Thiết kế 3D: Ngoài bắt chuyển động, việc tạo nhân vật đòi hỏi:

• Maya và Cinema 4D - Phần mềm mô hình 3D chuyên nghiệp, tùy chỉnh cao cấp
• Blender - Cũng là công cụ thiết kế 3D toàn diện
• Adobe Photoshop và GIMP - Dùng để tạo texture, thiết kế skin và tùy chỉnh chi tiết nhân vật

Phần mềm Phát trực tiếp và Ghi hình: Cung cấp nội dung đòi hỏi phần mềm phát sóng đáng tin cậy:

• OBS Studio - Phần mềm phát trực tiếp miễn phí tiêu chuẩn ngành, tương thích nhiều nền tảng
• Streamlabs OBS - Phiên bản thân thiện người dùng, tích hợp tính năng kiếm tiền
• XSplit - Giải pháp phát trực tiếp chuyên nghiệp, có khả năng trộn nâng cao
• Adobe Premiere Pro, Final Cut Pro và DaVinci Resolve - Phần mềm chỉnh sửa video cho hậu kỳ và nội dung đã ghi hình

Cải thiện Âm thanh: Để đảm bảo giọng nói phù hợp với nhân vật:

• Voicemod - Phần mềm biến đổi giọng nói theo thời gian thực
• MorphVOX - Công nghệ thay đổi giọng nói để phù hợp nhân vật
• Clownfish Voice Changer - Công cụ thay đổi giọng nhẹ, dễ sử dụng

Đồ họa và Overlays: Thương hiệu kênh và hình ảnh chuyên nghiệp cần:

• Canva - Công cụ thiết kế dựa trên mẫu đơn giản để tạo overlays và đồ họa
• Adobe Photoshop - Thiết kế đồ họa chuyên nghiệp cho overlays tùy chỉnh và yếu tố hoạt hình

Phần cứng cần thiết:

• Máy tính đủ mạnh
• Webcam và microphone (chất lượng tùy ngân sách)
• Camera và đèn chuyên nghiệp (đối với streamer chuyên nghiệp)
• Thiết bị bắt chuyển động nếu dùng hệ thống mo-cap riêng

Các bước xây dựng sự nghiệp VTuber của bạn

Hành trình trở thành VTuber thành công theo trình tự có cấu trúc, mặc dù thời gian có thể khác nhau tùy vào sự cống hiến và kỹ năng sáng tạo.

Bước 1: Phát triển ý tưởng Trước khi đầu tư công nghệ, hãy hình dung rõ về nhân vật VTuber của bạn. Xác định tính cách, câu chuyện nền, sở thích và đặc điểm nổi bật. Cân nhắc điều gì khiến nhân vật của bạn nổi bật trong thị trường đông đúc. Nhân vật của bạn là game thủ, giáo viên, entertainer hay kể chuyện? Phong cách hình ảnh nào phù hợp với khán giả mục tiêu? Nền tảng này định hình mọi quyết định sau này.

Bước 2: Chọn công nghệ bắt chuyển động Nghiên cứu và chọn công cụ phù hợp với ngân sách và khả năng kỹ thuật của bạn. Người mới bắt đầu thường bắt đầu với các giải pháp 2D như Live2D, trong khi các nhà sáng tạo có kinh nghiệm có thể đầu tư vào hệ thống bắt chuyển động 3D hoàn chỉnh. Cân nhắc chi phí phần mềm, yêu cầu phần cứng và độ khó học khi đưa ra quyết định.

Bước 3: Thiết kế Nhân vật ảo Dùng phần mềm đã chọn, xây dựng hình ảnh nhân vật. Tùy chỉnh diện mạo gồm tóc, quần áo, phụ kiện và đặc điểm khuôn mặt. Đảm bảo nhân vật nổi bật và phù hợp với ý tưởng đã xác định. Nhiều VTuber thành công dành nhiều thời gian để hoàn thiện vẻ ngoài của nhân vật.

Bước 4: Thiết lập không gian ghi hình Dành riêng một khu vực quay phim—dù là phòng trống, góc phòng ngủ hay studio chuyên nghiệp. Đảm bảo đủ ánh sáng để tránh bóng tối và lỗi kỹ thuật. Giảm thiểu tiếng ồn và phân tâm. Chất lượng âm thanh và hình ảnh cao ảnh hưởng lớn đến giữ chân người xem và tính chuyên nghiệp.

Bước 5: Thành thạo điều khiển bắt chuyển động Luyện tập kỹ phần mềm bắt chuyển động trước khi phát trực tiếp. Học cách kiểm soát cử chỉ, biểu cảm khuôn mặt và ngôn ngữ cơ thể của nhân vật một cách tự nhiên. Phát triển các chuyển động và biểu cảm đặc trưng để khán giả dễ nhận biết. Giai đoạn luyện tập này rất quan trọng để tạo nội dung hấp dẫn.

Bước 6: Bắt đầu sản xuất nội dung Bắt đầu tạo nội dung trên nền tảng đã chọn. Thử nghiệm nhiều dạng—phát game, video bình luận, hợp tác với các VTuber khác hoặc dự án sáng tạo. Thử nhiều thể loại để xem điều gì phù hợp và thu hút khán giả của bạn.

Bước 7: Xây dựng cộng đồng qua tương tác Tương tác là chìa khóa thành công của VTuber. Phản hồi tích cực bình luận của người xem, hợp tác với các VTuber khác, duy trì lịch trình phát đều đặn và quảng bá kênh qua mạng xã hội. Cộng đồng VTuber rất hợp tác, nhiều nhà sáng tạo hỗ trợ lẫn nhau phát triển.

Tạo Nhân vật ảo của bạn: Các yếu tố kỹ thuật và sáng tạo

Phát triển một nhân vật ảo hấp dẫn đòi hỏi cân bằng giữa kỹ thuật và sáng tạo.

Phương pháp kỹ thuật: Bắt đầu với mô hình cơ bản tạo qua phần mềm mô hình 3D. Blender, miễn phí và phổ biến, là lựa chọn tốt cho nhiều người sáng tạo. Mô hình này làm nền tảng cấu trúc để các bước tùy chỉnh sau này dựa vào.

Quá trình tùy chỉnh: Biến đổi mô hình cơ bản thành các đặc điểm riêng biệt như kiểu tóc, quần áo, phụ kiện và bảng màu. Đây là nơi sáng tạo thăng hoa—nhân vật của bạn nên phản ánh đúng nhân cách dự định.

Thổi hồn cho nhân vật: Phần mềm bắt chuyển động như Live2D tạo ra các biểu cảm khuôn mặt như chớp mắt, cười và phản ứng cảm xúc. Những hoạt ảnh nhỏ này giúp khán giả cảm thấy nhân vật phản hồi thực sự, sinh động và có cảm xúc.

Thêm hoạt hình động: Sử dụng công nghệ bắt chuyển động để tạo các hoạt hình phức tạp—đi bộ, nhảy múa, tương tác trong game và phản ứng theo tình huống. Những hoạt hình này làm nội dung thêm phần hấp dẫn và giải trí.

Ví dụ sáng tạo: Nhiều VTuber xây dựng các thiết lập đặc trưng cho nhân vật. Một người tạo nhân vật mèo có thể thêm tai nghe chơi game và điều khiển làm phụ kiện đặc trưng. Trong các buổi phát, nhân vật mèo tương tác với trò chơi và phản ứng với các tình huống trong game, xây dựng câu chuyện thống nhất quanh sở thích và tính cách của nhân vật.

VTubers so với Nhà sáng tạo truyền thống: Những điểm khác biệt chính và lợi thế

Dù cả VTuber và nhà sáng tạo YouTube truyền thống đều sản xuất nội dung video, phương pháp và cách tương tác với khán giả của họ khác biệt rõ rệt.

Danh tính và ẩn danh: Nhà sáng tạo truyền thống thường công khai diện mạo thật như một phần của thương hiệu. VTuber giữ ẩn danh qua nhân vật, cho phép người biểu diễn tách biệt giữa hình ảnh chuyên nghiệp và đời tư. Điều này thu hút các nhà sáng tạo thích riêng tư và những người muốn xây dựng nội dung dựa trên nhân vật.

Phát triển nhân vật: Nhà sáng tạo truyền thống xây dựng thương hiệu dựa trên chính cá nhân và lối sống của họ. VTuber phát triển nhân vật hư cấu hoặc bán hư cấu, có câu chuyện riêng, cho phép mở rộng các câu chuyện và diễn biến nhân vật vượt ra ngoài trải nghiệm thực của người sáng tạo.

Sáng tạo tự do: Định dạng ảo cho phép VTuber thử nghiệm tự do hơn so với truyền thống. Họ có thể thay đổi diện mạo nhân vật, nhập vai khác nhau hoặc khám phá các câu chuyện hư cấu mà không bị giới hạn bởi thực tế vật lý.

Cộng đồng: Cộng đồng VTuber thường tập trung vào nhân vật hơn là người biểu diễn, tạo ra mô hình tương tác độc đáo. Người hâm mộ gắn bó với nhân vật hơn là một cá nhân cụ thể, mặc dù sự trung thành với người biểu diễn vẫn phát triển theo thời gian.

Rào cản kỹ thuật: Nội dung truyền thống yêu cầu tối thiểu về kỹ thuật—chỉ cần camera và phần mềm chỉnh sửa. VTubing đòi hỏi kiến thức về bắt chuyển động, mô hình 3D, hoạt hình và công nghệ phát sóng, đặt ra độ khó học cao hơn nhưng mở ra nhiều khả năng sáng tạo hơn.

Tiềm năng kiếm tiền: Cả hai đều có thể kiếm tiền qua quảng cáo, tài trợ và quyên góp của người xem. Tuy nhiên, các công ty quản lý VTuber thường cung cấp hỗ trợ có cấu trúc cho các hợp đồng thương hiệu, trong khi các nhà sáng tạo truyền thống phải tự thương lượng.

VTubing có phù hợp với bạn không?

Trước khi bắt đầu, hãy thành thật xem xét xem con đường này có phù hợp với mục tiêu và khả năng của bạn không.

Tính cách cần thiết: Bạn phải thực sự yêu thích sáng tạo nội dung và kết nối với khán giả. VTubing đòi hỏi thời gian lớn, sự sáng tạo liên tục và tương tác đều đặn. Người làm nội dung thiếu kiên nhẫn dễ bị burnout.

Thoải mái với danh tính ảo: Xem xét bạn có thoải mái khi dùng danh tính ẩn danh trực tuyến và giấu khuôn mặt thật không. Sức hấp dẫn của VTuber là sự ẩn danh, nhưng điều này đòi hỏi cam kết duy trì sự tách biệt nhân vật.

Khả năng kỹ thuật: VTubing yêu cầu kỹ năng cơ bản về phần mềm và phần cứng. Dù có hướng dẫn và cộng đồng hỗ trợ, bạn sẽ gặp phải thách thức kỹ thuật. Khả năng giải quyết vấn đề và học hỏi phần mềm mới là điều cần thiết.

Tư duy cạnh tranh: Ngành VTuber ngày càng cạnh tranh. Thành công đòi hỏi cá tính nổi bật, nội dung chất lượng và duy trì tương tác khán giả. Kiên nhẫn và bền bỉ quan trọng hơn thành công nhanh chóng.

Nguồn lực: Xem xét khả năng đầu tư thiết bị và phần mềm cần thiết. Thiết lập ban đầu có thể từ mức tối thiểu (giải pháp nhân vật 2D ngân sách thấp) đến cao cấp (hệ thống bắt chuyển động chuyên nghiệp và không gian ghi hình).

Thị trường VTuber vẫn tiếp tục phát triển khi công nghệ tiến bộ và khán giả mở rộng. Đối với những nhà sáng tạo sẵn sàng bỏ công sức phát triển nhân vật ảo, tạo nội dung hấp dẫn và xây dựng cộng đồng, VTubing là con đường đầy hứa hẹn để thành công trực tuyến và thỏa mãn sáng tạo trong thế giới số ngày càng lớn mạnh.