Lời khuyên của Mark Cuban về các nguyên tắc xây dựng của cải vẫn còn rất phù hợp ngày nay

Mục tiêu về thịnh vượng tài chính là điều phổ quát, nhưng con đường để đạt được điều đó vẫn còn mơ hồ đối với phần lớn mọi người. Thông qua các cuộc phỏng vấn và tuyên bố công khai, tỷ phú tự thân Mark Cuban đã chia sẻ một khung chiến lược thực tiễn có thể giúp cá nhân chuyển đổi từ khó khăn tài chính sang tích lũy của cải thực sự. Những nguyên tắc nền tảng này, lần đầu được trình bày khoảng năm 2017 và được xem xét lại trong các năm sau đó, vẫn giữ nguyên tính hợp lý đáng kể trong việc định hướng nền kinh tế ngày nay. Hãy cùng khám phá những bài học thiết yếu từ lời khuyên của Mark Cuban về xây dựng sự an toàn tài chính lâu dài.

Xây dựng nền tảng tài chính của bạn: Các nguyên tắc cốt lõi

Lời khuyên của Mark Cuban bắt đầu từ những thói quen không hào nhoáng nhưng vô cùng cần thiết. Khi Cuban tiến tới vị trí sinh lợi đầu tiên, ông chứng kiến các đồng nghiệp ngay lập tức nâng cấp lối sống—mua xe sang và theo đuổi các thói quen đắt đỏ. Tuy nhiên, Cuban vẫn giữ kỷ luật bằng cách tiếp tục lái chiếc xe cũ đáng tin cậy của mình. Nguyên tắc này, còn gọi là tránh “lối sống phình to” (lifestyle creep), đảm bảo rằng sự tăng trưởng thu nhập chuyển thành tích lũy của cải chứ không phải chi tiêu phung phí.

Bên cạnh đó, cần tránh các bẫy nợ nần. Cuban từng trải qua hậu quả của việc sử dụng thẻ tín dụng sai cách, nhận được cuộc gọi từ các nhà thu nợ trong những năm đầu của mình. Lời khuyên của ông rất rõ ràng: nếu bạn không thể mua bằng tiền mặt, thì dùng thẻ ghi nợ là lựa chọn tốt hơn để tránh tích tụ nợ thẻ tín dụng. Cách tiếp cận này giúp ngăn chặn lãi suất ghê gớm gây tổn hại lâu dài đến việc xây dựng của cải.

Xây dựng mạng lưới an toàn: Dự trữ khẩn cấp và ổn định

Hầu hết các cố vấn tài chính khuyên nên duy trì khoản tiết kiệm khẩn cấp từ ba đến sáu tháng chi phí sinh hoạt. Lời khuyên của Mark Cuban có chút khác biệt—ông đề xuất duy trì ít nhất sáu tháng thu nhập dự phòng. Khoản dự trữ này mang lại sự an toàn thực sự trong các giai đoạn chuyển đổi công việc, sa thải hoặc chuyển hướng kinh doanh. Lợi ích tâm lý của mạng lưới an toàn này thường vượt xa tính toán tài chính, vì nó cho phép chấp nhận rủi ro trong các lĩnh vực khác của việc xây dựng của cải.

Phân bổ vốn của bạn: Khung chiến lược đầu tư

Sau khi đã thiết lập kỷ luật nền tảng và dự trữ khẩn cấp, lời khuyên của Mark Cuban tập trung vào việc phân bổ vốn. Đề xuất đầu tư đầu tiên của ông là các quỹ chỉ số chi phí thấp theo dõi S&P 500 (thường gọi là SPX). Những quỹ này cung cấp sự đa dạng hóa, tăng trưởng chi phí hợp lý phù hợp với hiệu suất chung của thị trường—lý tưởng cho những người xây dựng của cải mong muốn lợi nhuận ổn định, thụ động.

Đối với những người có khả năng chấp nhận rủi ro cao hơn, Cuban đề xuất phân bổ tới 10% tài sản có thể đầu tư vào các cơ hội rủi ro cao hơn. Tuy nhiên, điểm mấu chốt của ông là tâm lý: hãy xem khoản 10% này như thể đã mất rồi. Cách tính toán tâm lý này giúp ngăn chặn quyết định dựa trên cảm xúc và giúp nhà đầu tư phân biệt rõ giữa rủi ro hợp lý và cờ bạc liều lĩnh. Như Cuban lưu ý, các khoản đầu tư mang tính chất đầu cơ hoạt động tương tự như nghệ thuật hoặc đồ sưu tập—giá trị của chúng dựa vào những gì người khác sẵn sàng trả, chứ không phải giá trị nội tại.

Tối ưu hóa chi tiêu hàng ngày: Chiến lược tiêu dùng hợp lý

Lời khuyên thực tế của Mark Cuban còn mở rộng đến các khoản mua sắm hàng ngày. Khi các mặt hàng thiết yếu—kem đánh răng, vật dụng gia đình, nhu yếu phẩm—được giảm giá lớn (đặc biệt là giảm 50% hoặc hơn), việc mua trước nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm mang lại lợi ích tức thì cho vốn. Những khoản mua sắm số lượng lớn này, đặc biệt khi được thực hiện trên các nền tảng thương mại điện tử lớn với giá tốt hơn, giúp tiết kiệm đáng kể và nên được ưu tiên.

Tiếp tục mở rộng nguyên tắc này, Cuban khuyên nên thương lượng các giao dịch bằng tiền mặt khi có thể. Giao dịch bằng tiền mặt mang lại lợi thế đàm phán và thường mang lại các khoản giảm giá ngay lập tức, tích lũy thành khoản tiết kiệm dài hạn đáng kể.

Thúc đẩy sự phát triển của bạn: Đầu tư vào kiến thức và kỷ luật

Lời khuyên của Mark Cuban về xây dựng của cải vượt ra ngoài các cơ chế tài chính, còn bao gồm phát triển cá nhân. Cuban nổi tiếng với việc đọc hàng giờ mỗi ngày, liên tục tìm kiếm những hiểu biết có thể nâng cao hiệu suất kinh doanh của mình. Quan điểm của ông về việc mua sách là chi 30 đô la cho một cuốn sách mang lại một ý tưởng hành động có giá trị hơn—một mức giá tuyệt vời so với tác động tiềm năng mà ý tưởng đó có thể tạo ra.

Yếu tố cuối cùng trong lời khuyên của Mark Cuban là những kỹ năng mềm của việc xây dựng của cải. Sự tử tế chân thành, cảm thông và quan tâm đến người khác tạo ra các mạng lưới và cơ hội mà kỷ luật tài chính đơn thuần không thể đạt được. Cuban nhấn mạnh rằng, trong khi các hoàn cảnh bên ngoài vẫn còn phần nào nằm ngoài tầm kiểm soát, nỗ lực và thái độ là những biến số bạn thực sự kiểm soát. Việc hướng nỗ lực này vào công việc ý nghĩa, thay vì tiêu tốn năng lượng vào các yếu tố ngoài tầm ảnh hưởng của bạn, chính là nhân tố nhân đôi hiệu quả cuối cùng.

Những nguyên tắc này tạo thành một hệ thống tích hợp: xây dựng kỷ luật giúp ngăn chặn rò rỉ của cải, tích trữ dự phòng cho phép phân bổ chiến lược, đầu tư thông minh phát triển vốn, mua sắm chiến lược tối ưu dòng tiền, và liên tục học hỏi cùng kỹ năng giao tiếp mạnh mẽ mở ra các cơ hội thúc đẩy toàn bộ quá trình. Lời khuyên của Mark Cuban, được mài giũa qua nhiều thập kỷ kinh nghiệm kinh doanh và thử thách qua nhiều chu kỳ kinh tế, cung cấp một lộ trình bền vững đáng kể cho những ai nghiêm túc chuyển đổi từ bất ổn tài chính sang của cải lâu dài.