Cảnh báo của Warren Buffett về thị trường: Đọc tín hiệu tiền mặt $400 tỷ đô la cho năm 2026

Với Berkshire Hathaway dưới sự lãnh đạo của Warren Buffett hiện đang nắm giữ gần 400 tỷ đô la tiền mặt dự trữ — mức chưa từng thấy trong lịch sử công ty — nhà đầu tư huyền thoại đang gửi đi một tín hiệu quan trọng nhất có thể tới Phố Wall trước khi giao lại quyền điều hành. Đây không phải là một tuyên bố công khai hay một cuộc họp báo kịch tính. Thay vào đó, đó là một thông điệp được mã hóa trong bảng cân đối kế toán và các báo cáo quý: cảnh báo rằng cảnh quan đầu tư đã trở nên mong manh đối với những ai sẵn sàng chấp nhận rủi ro.

Quy mô của lượng tiền mặt tích lũy này xứng đáng nhận được sự chú ý nghiêm túc. Để hình dung rõ hơn, dự trữ của Berkshire vượt xa vốn hóa thị trường của hầu hết các công ty trong danh sách Fortune 500. Tuy nhiên, thay vì đổ vốn vào lĩnh vực công nghệ bùng nổ — nơi các cổ phiếu trí tuệ nhân tạo vẫn tiếp tục thu hút sự chú ý của nhà đầu tư — Buffett đã chọn giữ vững lập trường. Sự kiềm chế có chủ đích này, kết hợp với việc bán bớt các vị thế lớn, phản ánh một quan điểm triết lý về điều kiện thị trường hiện tại.

Thông điệp đằng sau vị thế tiền mặt kỷ lục

Sự chuyển đổi của Berkshire Hathaway từ một nhà mua ròng thành nhà bán ròng bắt đầu từ đợt tăng giá bắt đầu vào năm 2023. Công ty đã liên tục giảm thiểu rủi ro cổ phiếu trong khi đồng thời xây dựng một pháo đài dự trữ thanh khoản. Đặc biệt, vị thế lớn của công ty trong Apple đã được cắt giảm từ gần 200 tỷ đô la xuống còn khoảng 60 tỷ đô la — một sự giảm đáng kể thể hiện mối lo ngại về định giá trên toàn thị trường.

Các khoản thu này không đơn thuần được tái đầu tư. Thay vào đó, chúng được gửi vào các trái phiếu kho bạc Mỹ ngắn hạn sinh lời chỉ khoảng 3,6% mỗi năm — mức lợi nhuận gần như chỉ đủ vượt qua lạm phát. Bằng cách giữ dự trữ trong một tài sản mang lại lợi nhuận thực thấp, Buffett đang gửi một tuyên bố rõ ràng: cổ phiếu hiện không còn mang lại mức đền bù phù hợp cho những rủi ro mà nhà đầu tư phải gánh chịu. Sự ưu tiên này cho trái phiếu Kho bạc thay vì cổ phiếu, đặc biệt khi xét đến lịch sử tập trung vào cổ phiếu của ông, là một sự khác biệt đáng chú ý cần được xem xét.

Ngoài Apple, Buffett đã cắt giảm hoặc thoái vốn khỏi nhiều khoản đầu tư khác. Ngân hàng Bank of America, từng là vị thế cốt lõi, đã giảm bớt. Ngay cả các khoản đầu tư vào Alphabet, công ty mẹ của Google, cũng vẫn ở mức độ khiêm tốn mặc dù cơ hội về trí tuệ nhân tạo đang thu hút thị trường. Phương pháp chọn lọc — tránh các lĩnh vực đang được thổi phồng nhất trong khi cắt giảm các vị thế đã ổn định — vẽ nên hình ảnh của một nhà đầu tư nhận thức rõ giới hạn an toàn trong định giá hiện tại.

Khi Buffett rút lui: Các mô hình từ lịch sử thị trường

Đây không phải lần đầu tiên hành động của Buffett báo hiệu những biến động lớn của thị trường. Lịch sử cung cấp những ví dụ minh họa rõ ràng mà các nhà đầu tư hiện tại nên cân nhắc. Năm 1968, khi các cổ phiếu tăng trưởng chiếm lĩnh các cuộc trò chuyện và sự hứng khởi đang lên cao, Buffett đã đưa ra một quyết định gây chú ý: ông đóng cửa quỹ đầu tư hợp tác của mình và hoàn trả vốn cho các nhà đầu tư. Ông rút lui khỏi sự phấn khích trong khi định giá vẫn còn cao. Điều này dẫn đến một thập kỷ mất mát của cổ phiếu, với lợi nhuận điều chỉnh theo lạm phát khá thất vọng từ 1968 đến 1974.

Ba thập kỷ sau, vào năm 1999, cùng mô hình này lại xuất hiện trong bong bóng dot-com. Trong khi các nhà đầu tư khác ăn mừng “nền kinh tế mới” và coi các chỉ số định giá truyền thống là lỗi thời, Buffett vẫn đứng ngoài cuộc. Ông từ chối đuổi theo các cổ phiếu công nghệ giao dịch với nhiều hệ số nhân khổng lồ và phải chịu đựng nhiều năm bị chỉ trích vì hiệu suất thị trường chậm lại. Những người chỉ trích gọi ông là nhà đầu tư của ngày hôm qua, xa rời thời đại mới. Lịch sử đã phán xét khi bong bóng vỡ từ năm 2000 đến 2002, xác nhận sự thận trọng của ông và chứng minh sự kiềm chế của ông là đúng đắn.

Sự nhất quán của chiến lược này thật đáng chú ý. Khi Buffett cảm nhận được rằng định giá đã lệch khỏi các yếu tố cơ bản của doanh nghiệp — khi thị trường bước vào giai đoạn mà ông có thể mô tả riêng tư là “khu vực bong bóng” — ông phản ứng bằng cách giữ tiền mặt. Ông không cố gắng dự đoán chính xác thời điểm thị trường đảo chiều hay đưa ra các dự báo công khai gây sốc. Ông chỉ đơn giản giảm thiểu rủi ro và chờ đợi kiên nhẫn.

Giải mã tín hiệu 2026

Thị trường ngày nay có những đặc điểm khiến bất kỳ nhà đầu tư có ý thức lịch sử nào cũng cảm thấy không thoải mái. Chỉ số S&P 500 đang giao dịch gần mức cao kỷ lục về tỷ lệ P/E. Nhóm “Bảy kỳ diệu” công nghệ có P/E vượt quá 30, cao hơn nhiều so với trung bình lịch sử. Trí tuệ nhân tạo đã trở thành lý do để định giá các cổ phiếu mà không dựa trên các yếu tố truyền thống. Trong khi đó, dự trữ tiền mặt của Berkshire đã tăng lên mức chưa từng có.

Buffett không ngụ ý rằng thị trường sẽ sụp đổ ngày mai hoặc tháng tới. Chu kỳ kinh doanh có thể kéo dài lâu hơn dự đoán của các nhà hoài nghi, và các thị trường tăng trưởng thường vượt xa kỳ vọng. Điều ông muốn truyền đạt qua vị thế tiền mặt của mình là: các cơ hội đầu tư hấp dẫn hiện tại rất khan hiếm, và con đường khôn ngoan là kiên nhẫn chờ đợi thay vì chạy theo đám đông.

Thông điệp này đặc biệt có trọng lượng khi đến vào thời điểm bước sang năm 2026, khi chính Buffett cũng sẽ chuyển khỏi vai trò quản lý tích cực. Dù có chủ ý hay không, vị trí của ông để lại cho những người kế nhiệm sự linh hoạt và lựa chọn — chính xác những gì họ sẽ cần nếu điều kiện thị trường xấu đi. Vị thế tiền mặt khổng lồ này tạo ra một lớp đệm chống lại việc bán tháo bắt buộc trong thời kỳ suy thoái và là vũ khí để mua vào khi giá giảm xuống.

Điều này có ý nghĩa gì cho nhà đầu tư cá nhân

Các nhà đầu tư cá nhân không nhất thiết phải sao chép chiến lược của Buffett một cách máy móc hoặc đột ngột thanh lý toàn bộ danh mục của mình. Mỗi người có hoàn cảnh riêng. Những người còn hàng chục năm thu nhập phía trước có thể duy trì mức độ tiếp xúc cổ phiếu đều đặn và trung bình giá qua thời gian — một đặc quyền mà Berkshire Hathaway, đã tích lũy hàng thập kỷ giàu có, không cần thiết phải làm vậy.

Tuy nhiên, vị thế tiền mặt khổng lồ của Buffett nên khiến những ai đã chấp nhận rủi ro tối đa phải suy nghĩ lại. Các nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy, giao dịch ký quỹ, hoặc tập trung vào các cổ phiếu công nghệ đầu cơ dễ bị đảo chiều đột ngột. Các đợt điều chỉnh thị trường xảy ra đều đặn, và chúng rất đáng sợ đối với những ai đã xây dựng danh mục theo hướng tăng trưởng liên tục.

Lời cảnh báo của Buffett, thể hiện qua cách phân bổ vốn chứ không phải lời nói, khuyên chúng ta kiên nhẫn và kỷ luật. Nó gợi ý rằng môi trường hiện tại thưởng cho sự thận trọng hơn là sự xông xáo, rằng việc bỏ lỡ 10% lợi nhuận tiếp theo là chấp nhận được so với nguy cơ mất 30% hoặc 40% trong một đợt điều chỉnh. Nó nhắc nhở nhà đầu tư rằng cơ hội không đến trong thời kỳ đỉnh cao của sự hưng phấn, mà trong những thời điểm người khác buộc phải bán tháo.

Xây dựng khả năng chống chịu trong thời kỳ bất định

Khi thị trường hướng tới năm 2026 và xa hơn nữa, quan điểm của Buffett mang lại bài học quý giá về quản lý rủi ro. Nhà đầu tư huyền thoại này chưa từ bỏ niềm tin vào cổ phiếu hay chủ nghĩa tư bản. Ông chỉ đơn giản thừa nhận rằng định giá quan trọng, chu kỳ tồn tại, và kiên nhẫn là đức tính cần thiết. Bằng cách duy trì dự trữ tiền mặt như một pháo đài trong khi phần còn lại của thị trường đuổi theo trí tuệ nhân tạo và các xu hướng dựa trên thuật toán, ông đang bảo vệ doanh nghiệp của mình và chuẩn bị cho những gì sắp tới.

Đối với các nhà đầu tư theo dõi những diễn biến này, bài học không chỉ nằm ở việc chọn cổ phiếu hay ngành nghề. Đó là việc điều chỉnh mức độ rủi ro phù hợp với hoàn cảnh cá nhân, duy trì sự linh hoạt để đón bắt các cơ hội bất ngờ, và nhận thức rằng không phải môi trường thị trường nào cũng xứng đáng với vị thế đầu tư tích cực. Vị thế 400 tỷ đô la tiền mặt của Buffett không chỉ là vốn nhàn rỗi trên bảng cân đối kế toán — đó là một minh chứng thầm lặng về tầm quan trọng của việc giữ kỷ luật khi người khác trở nên tự mãn.

Khi Berkshire chuyển giao cho thế hệ lãnh đạo mới và các động thái thị trường tiếp tục phát triển, cảnh báo này — được truyền tải qua việc tích trữ dự trữ thay vì lời nói — có thể cuối cùng sẽ có ảnh hưởng lớn hơn bất kỳ tuyên bố công khai nào. Câu hỏi không phải là liệu các nhà đầu tư có nên theo sát Buffett một cách chính xác hay không, mà là liệu họ có sẵn lòng tôn trọng những gì hành động của ông đang âm thầm truyền đạt về cảnh quan đầu tư hiện tại hay không.