Trước đây luôn nghĩ rằng các ông chủ doanh nghiệp lớn có suy nghĩ sâu xa, thấu đáo, chính phủ ban hành chính sách chắc chắn thông minh, mọi số liệu trong bản tin đều là thống kê khoa học, phân tích kỹ lưỡng. Sau khi tiếp xúc với các ngành nghề khác nhau mới phát hiện: điểm yếu của các ông chủ rõ ràng hơn người bình thường, chính sách thường là ghép ghép nối nối, các viện nghiên cứu chỉ là nhà tổng hợp tài liệu, dữ liệu có thể là lãnh đạo lớn hỏi mò cách đây vài giờ.

Về bản chất, xã hội do người bình thường tạo thành, chúng ta như thế nào thì tổ chức cũng như thế đó. Người có thể tham gia vào trò chơi không chênh lệch nhiều về trí tuệ, sự nghiêm ngặt và cao cấp trong tưởng tượng bắt nguồn từ thiếu kinh nghiệm. Mức độ vận hành của xã hội duy trì ở mức mà người bình thường có thể chấp nhận được. Ý tưởng thiên tài không phải là điều kiện đủ hoặc cần thiết để thúc đẩy sự phát triển của xã hội.

Thường gặp hơn là một nhóm người tự cho là thông minh, chuyên nghiệp, làm ra một đống việc kém hiệu quả, vô dụng hoặc thậm chí buồn cười. Ngược lại, lợi ích rõ ràng, logic đơn giản, phương án khả thi có thể thực hiện được, có thể huy động phần lớn người hành động, đảm bảo thực thi không lệch hướng, lỗ hổng nhỏ hoặc kịp thời sửa chữa, cũng đã đủ để thành công lớn. Năng lực nhận thức và kinh nghiệm thực tiễn của con người có hạn, cộng thêm sự phức tạp và ngẫu nhiên của thực tế, cùng với việc cá nhân trong nhóm tất nhiên sẽ giảm trí, vận hành xã hội khả năng cao là sửa chữa vá víu, sống tạm bợ, tệ hơn thì hy sinh loại bỏ một số người hoặc bắt đầu lại từ đầu.

Trước đây thích 《Pháp chế là gì》, sau này hiểu rằng: xã hội do con người tạo thành, tất cả các chế độ đều xoay quanh con người, đối thủ luôn là con người. Con người dưới hạn chế của điều kiện vật chất không ngừng trở về trạng thái trung bình và tự lợi. Bất kỳ quy tắc nào không phù hợp với quan niệm tập thể hoặc yêu cầu thực tế của đa số đều cuối cùng sẽ được chỉnh sửa, pháp luật thực sự nằm trong lòng người.

Ngay cả trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, cũng không tồn tại ai không thể thay thế. Newton, Einstein cùng thời kỳ cũng có những thành tựu lý thuyết rất gần nhau, đó là sản phẩm của thời đại. Trong các ngành xã hội học và kinh nghiệm lịch sử, các cuộc cách mạng lớn hoặc là xu hướng lịch sử rõ ràng hiện lên trên mặt người, hoặc là mò mẫm bắt được con mèo chết. Tổng hợp các quyết định quan trọng của toàn nhân loại, xác suất đúng không cao hơn xúc xắc.

Nhưng điều này không phải là bi quan. Gặp chuyện đừng nhút nhát, người khác làm được thì tôi cũng làm được, nhưng cũng đừng kiêu ngạo, tôi làm được thì người khác cũng làm được. Cách học nhanh nhất là bắt đầu làm ngay, đừng cầu toàn, trước tiên tìm mẫu để sao chép rồi chỉnh sửa sáng tạo. Đừng lo lắng về sự khác biệt trong nhận thức, điều quan trọng là môi trường và cơ hội. Tổng thể con người thể hiện xa so với tưởng tượng, thành tựu dựa vào tích lũy thời gian. Con người cần tự tin, khoảng cách không lớn như tưởng tượng; cần khiêm tốn, nỗ lực cá nhân chỉ là phần nhỏ; cần tôn trọng người khác, đừng biến con người thành công cụ.