Thị trường dầu mỏ giảm sút giữa bối cảnh đồng đô la mạnh và tình hình Trung Đông dịu lại

Hợp đồng tương lai dầu thô và xăng gasoline giảm mạnh vào đầu tháng 2 năm 2026, chịu áp lực từ đồng USD mạnh hơn và giảm căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông. Hợp đồng WTI tháng 3 giảm 5,01%, trong khi xăng RBOB tháng 3 giảm 4,57%, khi tâm lý rủi ro giảm sút và các kênh ngoại giao giữa các bên lớn trên thế giới được mở lại.

Nhiều yếu tố gây áp lực khiến giá dầu thô giảm

Sự giảm giá gần đây phản ánh sự hội tụ của nhiều yếu tố tiêu cực đối với thị trường dầu mỏ. Chỉ số USD đạt mức cao nhất trong 1 tuần, khiến dầu thô đắt hơn đối với người mua nước ngoài và giảm nhu cầu ở mức độ nhỏ. Đồng thời, các diễn biến ngoại giao đã thay đổi tâm lý thị trường: Tổng thống Trump cho biết các cuộc đàm phán Mỹ-Iran vẫn đang diễn ra, trong khi Bộ Ngoại giao Iran bày tỏ hy vọng các nỗ lực ngoại giao sẽ ngăn chặn leo thang quân sự. Các báo cáo cho biết đặc phái viên Mỹ Witkoff và Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi dự kiến gặp nhau tại Istanbul, báo hiệu khả năng giảm leo thang căng thẳng, từ đó loại bỏ phần nào phần thưởng rủi ro khỏi giá dầu.

Sự kết hợp giữa sức mạnh tiền tệ và sự nới lỏng địa chính trị đã tạo ra một áp lực kép đối với định giá dầu mỏ, đảo ngược một phần các lợi nhuận tích lũy trong các giai đoạn căng thẳng Trung Đông cao điểm.

Thay đổi trong động thái cung ứng với sự gia tăng xuất khẩu toàn cầu

Các diễn biến về cung ứng đã tạo thêm áp lực lên thị trường dầu thô. Xuất khẩu dầu của Venezuela tăng vọt lên 800.000 thùng mỗi ngày vào tháng 1 năm 2026, từ mức 498.000 thùng/ngày vào tháng 12, thúc đẩy nguồn cung toàn cầu sẵn có. Việc mở rộng năng lực sản xuất của Venezuela từ một nguồn không ngờ đã tạo ra áp lực giảm giá đối với các mức giá chuẩn quốc tế.

Trong khi đó, sản lượng dầu của OPEC tháng 12 tăng thêm 40.000 thùng/ngày, đạt 29,03 triệu thùng/ngày, khi các thành viên bắt đầu tăng nhẹ sản lượng để chuẩn bị cho các hoạt động trong Quý 1 năm 2026. Tuy nhiên, OPEC+ đã công bố sẽ tạm dừng tăng sản lượng trong quý đầu tiên, giữ nguyên mức sản lượng hiện tại thay vì tăng nhanh. Cách tiếp cận này phản ánh những lo ngại ngày càng tăng về dư cung toàn cầu, khi Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã điều chỉnh giảm dự báo dư thừa dầu toàn cầu năm 2026 xuống còn 3,7 triệu thùng/ngày từ mức 3,815 triệu thùng/ngày trước đó.

Rủi ro địa chính trị phần nào bù đắp cho sự yếu đi của thị trường

Dù chịu áp lực giảm trong ngắn hạn, các diễn biến địa chính trị ở Đông Âu vẫn hỗ trợ định giá dầu thô. Các cuộc đàm phán hòa bình Nga-Ukraine vẫn bị đình trệ, với Điện Kremlin giữ vững lập trường về các yêu cầu lãnh thổ, cho thấy xung đột sẽ tiếp tục kéo dài và duy trì các hạn chế về nguồn cung dầu của Nga. Các cuộc tấn công bằng drone và tên lửa của Ukraine nhằm vào ít nhất 28 nhà máy lọc dầu của Nga trong vòng năm tháng qua, cùng với việc tấn công sáu tàu chở dầu ở biển Baltic, đã làm hạn chế khả năng xuất khẩu của Nga thêm nữa.

Các lệnh trừng phạt mới của Mỹ và EU nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu của Nga và các tàu chở dầu này càng làm trầm trọng thêm các gián đoạn nguồn cung. Các diễn biến xung đột kéo dài này duy trì một mức sàn cấu trúc cho giá dầu, khi các hạn chế nguồn cung kéo dài từ Nga bù đắp phần nào áp lực giảm từ các nguồn khác.

Dữ liệu sản xuất và tồn kho của Mỹ cho thấy bức tranh cân bằng lại của thị trường

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) báo cáo rằng tồn kho dầu thô của Mỹ tính đến cuối tháng 1 thấp hơn trung bình mùa vụ 5 năm khoảng 2,9%, cho thấy cân đối nội địa thắt chặt hơn. Tuy nhiên, tồn kho xăng chạy cao hơn 4,1% so với mức bình thường theo mùa, còn tồn kho các sản phẩm chưng cất tăng 1,0% so với trung bình lịch sử, cho thấy sự phân hóa trong vị trí tồn kho giữa các loại dầu mỏ.

Sản lượng dầu của Mỹ giảm nhẹ xuống còn 13,696 triệu thùng/ngày trong tuần kết thúc ngày 23 tháng 1, thấp hơn một chút so với mức kỷ lục 13,862 triệu thùng/ngày thiết lập vào tháng 11. Số lượng giàn khoan dầu hoạt động của Mỹ vẫn gần như không đổi ở mức 411, chỉ cao hơn một chút so với mức thấp gần đây, cho thấy khả năng tăng trưởng sản lượng trong ngắn hạn còn hạn chế. Trong vòng 2,5 năm qua, số lượng giàn khoan đã giảm mạnh từ mức cao nhất 5,5 năm là 627 giàn vào tháng 12 năm 2022, hạn chế nền tảng cho sự tăng trưởng sản lượng dầu trong tương lai.

Triển vọng thị trường dầu thô trong tương lai

Động thái của thị trường dầu thô phản ánh các lực lượng cạnh tranh: sự yếu đi trong ngắn hạn do đồng USD mạnh và giảm phần thưởng rủi ro từ Trung Đông, phần nào được bù đắp bởi các hạn chế nguồn cung kéo dài từ các diễn biến địa chính trị và sự gia tăng xuất khẩu của Venezuela. OPEC+ duy trì chiến lược sản xuất thận trọng, với các cuộc họp của liên minh và các đối tác để xác nhận chính sách sản lượng, cho thấy sự hỗ trợ giá từ việc kiểm soát nguồn cung mặc dù dự báo dư thừa toàn cầu vẫn còn.

Sự hội tụ của các yếu tố này—dư cung từ Nga, rủi ro địa chính trị gia tăng ở một số khu vực, và quản lý sản xuất thận trọng của OPEC+—dự kiến sẽ tiếp tục giữ giá dầu trong vùng hỗ trợ, ngay cả khi các giao dịch ngắn hạn phản ánh tác động tạm thời của sức mạnh tiền tệ và giảm căng thẳng tiêu đề.