Hiểu về Báo cáo Thu nhập theo Phương pháp Truyền thống so với Phương pháp Biên lợi nhuận đóng góp

Khi phân tích tình hình tài chính của một công ty, việc hiểu cách báo cáo doanh thu trở nên vô cùng quan trọng. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh truyền thống và báo cáo biên lợi nhuận đóng góp phục vụ các mục đích khác nhau trong việc tiết lộ khả năng sinh lời của công ty, mặc dù chúng tiếp cận cùng một câu hỏi cơ bản qua các phương pháp khác nhau.

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh truyền thống là gì?

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh truyền thống, còn gọi là báo cáo lợi nhuận và lỗ, trình bày lợi nhuận hoặc lỗ mà công ty tạo ra trong một kỳ kế toán cụ thể. Định dạng này cung cấp một bản tóm tắt toàn diện về doanh thu phát sinh từ cả hoạt động vận hành và phi vận hành, cũng như các khoản chi phí phát sinh trong các hoạt động này.

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh truyền thống hoạt động dựa trên nguyên tắc gọi là tính giá vốn hàng bán theo phương pháp hấp thụ, còn gọi là tính toàn bộ chi phí. Theo phương pháp này, cả chi phí biến đổi và cố định của sản xuất đều được tính vào giá vốn hàng bán. Phương pháp này phân loại chi phí thành hai nhóm chính: chi phí sản phẩm (chi phí trực tiếp liên quan đến việc sản xuất một sản phẩm) và chi phí kỳ hạn (chi phí liên quan đến hoạt động bán hàng và quản lý).

Mô hình báo cáo biên lợi nhuận đóng góp

Ngược lại, báo cáo biên lợi nhuận đóng góp có cách tổ chức dữ liệu tài chính hoàn toàn khác biệt. Định dạng này tính toán biên lợi nhuận đóng góp bằng cách trừ tất cả các chi phí biến đổi khỏi doanh thu bán hàng. Biên lợi nhuận đóng góp về cơ bản thể hiện phần doanh thu còn lại để trang trải chi phí cố định và tạo ra lợi nhuận.

Sau khi xác định được biên lợi nhuận đóng góp, công ty trừ đi tất cả các chi phí cố định phù hợp để ra lợi nhuận ròng hoặc lỗ trong kỳ kế toán. Phương pháp này sử dụng chi phí biến đổi, trong đó chi phí sản xuất cố định được phân loại là chi phí chung và không được phân bổ trực tiếp vào chi phí sản phẩm. Thêm vào đó, các chi phí bán hàng và quản lý biến đổi cũng được nhóm chung với chi phí sản phẩm biến đổi để tính toán biên lợi nhuận đóng góp.

Những khác biệt chính trong phương pháp tính chi phí

Sự khác biệt lớn nhất giữa hai phương pháp này nằm ở cách phân loại và xử lý chi phí. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh truyền thống phân chia chi phí dựa trên tính chất của chúng—liệu chúng phát sinh trong quá trình sản xuất hay trong quá trình bán hàng. Trong khi đó, báo cáo biên lợi nhuận đóng góp phân biệt chi phí dựa trên hành vi của chúng—liệu chúng biến động theo khối lượng sản xuất (biến đổi) hay giữ nguyên (cố định).

Trong phương pháp truyền thống, chi phí cố định được tích hợp trong chi phí sản phẩm và tính giá vốn hàng bán. Với phương pháp biên lợi nhuận đóng góp, chi phí cố định được xử lý riêng biệt và thể hiện rõ ràng, giúp làm rõ cách doanh thu phải trang trải trước các chi phí biến đổi để sau đó mới đóng góp vào chi phí cố định và lợi nhuận.

Ứng dụng thực tế và lợi ích

Các công ty thường bắt buộc phải sử dụng định dạng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh truyền thống để báo cáo tài chính ra bên ngoài cho cổ đông, chủ nợ và các cơ quan quản lý. Tuy nhiên, báo cáo biên lợi nhuận đóng góp phục vụ một đối tượng khác—thường là quản lý nội bộ và các bên liên quan để đánh giá hiệu suất và đưa ra các quyết định chiến lược.

Định dạng này cung cấp cái nhìn sâu hơn về lợi nhuận của từng sản phẩm cụ thể và các chi phí, nguồn lực cần thiết để sản xuất các đơn vị hoặc danh mục sản phẩm nhất định. Mức độ chi tiết này giúp quản lý đưa ra các quyết định sáng suốt hơn về định giá, tối ưu hóa danh mục sản phẩm và chiến lược kiểm soát chi phí. Mặc dù cả hai báo cáo cuối cùng đều trả lời câu hỏi liệu công ty có sinh lời hay không, báo cáo biên lợi nhuận đóng góp không chỉ tiết lộ kết quả cuối cùng mà còn các thành phần cụ thể thúc đẩy kết quả tài chính đó.