Điều hướng bong bóng AI: Chiến lược đầu tư cho năm 2026

Câu hỏi đang khiến nhiều nhà đầu tư băn khoăn hiện nay không phải là liệu bong bóng AI có tồn tại hay không—mà là liệu nó có sắp xẹp xuống hay không. Định giá cổ phiếu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo đã đạt mức cao kỷ lục trong lịch sử, và khi chúng ta tiến sâu vào năm 2026, việc hiểu cách định vị bản thân trở nên vô cùng quan trọng. Thực tế là các báo cáo lợi nhuận mạnh mẽ từ các ông lớn AI như Nvidia và TSMC cho thấy nhu cầu thực sự đối với các sản phẩm và dịch vụ AI vẫn còn tồn tại. Tuy nhiên, mối lo về việc định giá quá cao vẫn còn đó, đặc biệt khi nhìn vào tỷ lệ CAPE của S&P 500, hiện đang ở mức hiếm thấy trong lịch sử thị trường.

Điều quan trọng đối với nhà đầu tư không phải là hoảng loạn hoặc hoàn toàn tránh xa các cổ phiếu AI—mà là xây dựng một chiến lược cho phép bạn có lợi nhuận bất kể điều gì xảy ra tiếp theo. Dù bong bóng AI có tiếp tục mở rộng hay bắt đầu co lại, một danh mục đầu tư được cấu trúc tốt vẫn có thể chống chịu được cả hai kịch bản.

Các nền tảng vững chắc bên dưới bong bóng AI

Một lý do khiến câu chuyện về bong bóng AI chưa gây ra sụp đổ thị trường là vì lợi nhuận là có thật. Các công ty dẫn đầu cuộc cách mạng AI—từ nhà sản xuất chất bán dẫn đến nhà cung cấp phần mềm—đều báo cáo doanh thu tăng trưởng và nhu cầu mạnh mẽ đối với sản phẩm của họ. Các báo cáo quý gần đây xác nhận rằng chi tiêu của doanh nghiệp cho hạ tầng và phát triển AI vẫn tiếp tục tăng tốc.

Nhu cầu này tạo ra một mức sàn cho định giá. Ngay cả khi tâm lý thị trường thay đổi và kỳ vọng tăng trưởng giảm sút, các doanh nghiệp tạo ra doanh thu từ AI vẫn có vẻ thực sự có lợi nhuận. Sự khác biệt này rất quan trọng: bong bóng AI phản ánh kỳ vọng phóng đại và định giá quá cao hơn là nhu cầu giả tạo. Tiền thật đang chảy vào các sản phẩm thực sự.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là định giá không thể giảm mạnh. Lịch sử cho thấy, ngay cả các ngành có lợi nhuận cũng có thể trải qua những đợt điều chỉnh mạnh khi tâm lý nhà đầu tư nguội lạnh hoặc tốc độ tăng trưởng chậm lại so với kỳ vọng.

Rủi ro định giá và lý do bảo vệ danh mục

Giá cổ phiếu liên quan đến AI hiện tại chỉ còn rất ít dư địa cho sai sót. Khi định giá ở mức cực đoan—như tỷ lệ CAPE cao—một chút thất vọng về tăng trưởng lợi nhuận hoặc thay đổi trong khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư có thể gây ra các đợt giảm mạnh. Đây chính là lúc rủi ro bong bóng AI trở nên rõ ràng và có thể hành động trong xây dựng danh mục.

Nguyên tắc đầu tiên để quản lý rủi ro này là đa dạng hóa. Đừng tập trung toàn bộ danh mục của bạn vào các cổ phiếu AI tăng trưởng cao, dù câu chuyện tăng trưởng có hấp dẫn thế nào đi nữa. Thay vào đó, cân bằng tiếp xúc với các công ty AI bằng các vị thế trong các ngành hoạt động độc lập với cơn sốt AI. Các ngành ổn định như y tế, hàng tiêu dùng thiết yếu và dịch vụ tài chính mang lại sự ổn định khi định giá công nghệ co lại. Ví dụ, American Express tạo ra doanh thu từ các động lực kinh tế hoàn toàn khác.

Trong phần tiếp xúc với AI, hãy xem xét các công ty không phụ thuộc hoàn toàn vào AI để tăng trưởng. Amazon và Apple là những ví dụ xuất sắc: cả hai đều có các sáng kiến AI đáng kể, nhưng mô hình kinh doanh của họ tạo ra doanh thu lớn từ thương mại điện tử, dịch vụ đám mây, bán lẻ và phần cứng tiêu dùng. Nếu tâm lý về AI xấu đi, các doanh nghiệp này vẫn duy trì dòng tiền từ hoạt động cốt lõi của mình.

Tìm giá trị trong lĩnh vực AI

Không phải tất cả các cổ phiếu AI đều giao dịch ở mức định giá bong bóng. Trong khi một số công ty tăng trưởng cao có thể có các hệ số nhân vượt trội, thì những công ty khác vẫn còn hợp lý so với triển vọng tăng trưởng và lợi nhuận của họ. Ví dụ, Meta Platforms đang giao dịch ở mức 21 lần lợi nhuận dự kiến—mức cao so với tiêu chuẩn lịch sử, nhưng chưa ở mức cực đoan so với một số đối thủ trong lĩnh vực AI. Nguồn doanh thu chính của Meta vẫn là quảng cáo, mang lại sự ổn định cho dòng tiền mà các công ty AI thuần túy không có.

Khi xây dựng phân bổ AI của bạn, hãy tập trung vào các công ty mà bạn nhận thấy có giá trị hợp lý. Tìm kiếm các dự báo lợi nhuận trong tương lai phù hợp với tốc độ tăng trưởng. Tránh mua các cổ phiếu AI phổ biến nhất chỉ vì chúng đã tăng mạnh gần đây. Cơ hội tốt nhất thường xuất hiện ở các công ty đang làm việc thực chất về AI nhưng không có hệ số nhân định giá quá cao.

Điều chỉnh phù hợp với hồ sơ rủi ro của bạn

Các nhà đầu tư khác nhau nên cấu trúc tiếp xúc với AI theo cách khác nhau. Nếu bạn có khả năng chịu rủi ro cao và thời gian đầu tư dài hạn, việc phân bổ nhiều hơn vào các cổ phiếu AI thuần túy và các công ty AI mới nổi có thể hợp lý. Lợi nhuận tiềm năng trong vài năm tới có thể rất lớn, mặc dù độ biến động cũng sẽ cao.

Ngược lại, nếu bạn thận trọng hơn hoặc gần đạt các mục tiêu tài chính lớn, hãy hạn chế tiếp xúc với các vị thế đầu cơ về AI. Thay vào đó, tập trung vào các công ty công nghệ và công nghiệp đã có lợi nhuận rõ ràng, mô hình kinh doanh đã được chứng minh và định giá không quá cao. Trong cách tiếp cận này, tiếp xúc với AI trở thành một phần nhỏ, được quản lý trong danh mục tổng thể của bạn thay vì là chủ đề chính.

Kích thước vị thế của bạn quan trọng như chính các cổ phiếu bạn chọn. Dù bạn tin tưởng dài hạn vào tiềm năng của AI, việc xác định quy mô vị thế phù hợp với khả năng rủi ro của bạn sẽ giúp bạn không bị buộc phải bán trong các đợt giảm mạnh. Nhiều nhà đầu tư đưa ra các quyết định đầu tư xuất sắc nhưng lại kém hiệu quả vì vị thế quá lớn so với khả năng tài chính và cảm xúc của họ để giữ vững qua biến động.

Định vị cho mọi kịch bản

Điều quan trọng là câu hỏi về bong bóng AI không cần có câu trả lời nhị phân: bạn không cần phải dự đoán chính xác đỉnh điểm hoặc chính xác khi nào định giá sẽ co lại. Thay vào đó, hãy chuẩn bị danh mục của bạn để hưởng lợi từ sự tăng trưởng tiếp tục của AI trong khi bảo vệ phần giảm giá trong trường hợp điều chỉnh xảy ra. Điều này có nghĩa là giữ các cổ phiếu AI có định giá cao cùng với các cổ phiếu giá trị và các khoản đầu tư không liên quan đến AI. Tránh tập trung quá nhiều. Cũng có nghĩa là xem xét cả tăng trưởng lẫn lợi nhuận, chứ không chỉ tăng trưởng.

Lịch sử cung cấp một số góc nhìn. Các cuộc cách mạng công nghệ trong quá khứ—từ kết nối internet, điện toán đám mây đến thiết bị di động—đã tạo ra cả của cải thực sự lẫn bong bóng đầu cơ. Những nhà đầu tư thành công không phải lúc nào cũng đúng trong việc dự đoán chính xác thời điểm thị trường đảo chiều. Thường thì, họ là những người giữ các tài sản chất lượng, duy trì đa dạng hóa và kiên nhẫn qua cả giai đoạn mở rộng lẫn co lại. Nguyên tắc tương tự cũng áp dụng để đối phó với sự không chắc chắn của bong bóng AI ngày nay.