Giá vàng, bạc "lao dốc không phanh" Các tổ chức vẫn lạc quan về xu hướng dài hạn, nhưng cần cảnh giác với rủi ro điều chỉnh ngắn hạn

Gần đây, giá kim loại quý quốc tế đã có xu hướng giảm. Ngày 17 tháng 2, giá bạc giao ngay giảm hơn 6% trong khi vàng giảm gần 3% vào thời điểm cao nhất, các cổ phiếu liên quan đến kim loại quý trên thị trường chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm. Thị trường cho thấy, giá bạc giao ngay đã giảm xuống mức 71,96 USD/ounce trong ngày, mức thấp nhất kể từ ngày 9 tháng 2. Giá vàng giao ngay cũng giảm xuống mức 4842,67 USD/ounce trong ngày, cũng là mức thấp nhất kể từ ngày 9 tháng 2.

Sự giảm giá lần này không do một yếu tố đơn lẻ chi phối. Về mặt tin tức, trong vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran kết thúc ngày 17, hai bên đã đạt được thống nhất về một số vấn đề tổng thể, cho thấy dấu hiệu giảm căng thẳng ở Trung Đông. Ngoài ra, đồng USD tăng mạnh trong ngày cũng là một yếu tố tiêu cực đối với kim loại quý.

Từ đầu năm 2026, vàng và bạc đã diễn ra các biến động dữ dội theo kiểu “đi tàu lượn”. Hiện tại, thị trường kim loại quý đã chuyển từ “tăng giá đơn chiều” sang “dao động trong phạm vi”, với các yếu tố thúc đẩy phức tạp, thể hiện sự cân bằng giữa tính chất tài chính và nhu cầu công nghiệp, cùng với sự đan xen của kỳ vọng vĩ mô và rủi ro địa chính trị. Trước đó, giá vàng bạc đã tích lũy nhiều đợt tăng, tâm lý thị trường cực kỳ nhạy cảm, dễ bị tác động bởi các tin tức, làm tăng tâm lý hoảng loạn bán tháo và mở rộng biến động giá kim loại quý. Các biến động mạnh này cũng làm tăng đáng kể độ khó trong giao dịch của nhà đầu tư, đòi hỏi khả năng linh hoạt trong giao dịch và kiểm soát rủi ro cao hơn.

Tuy nhiên, nhiều tổ chức cho rằng, trong bối cảnh toàn cầu phức tạp và biến động hiện nay, thị trường vàng bạc vẫn giữ vững lập luận dài hạn như là các tài sản trú ẩn truyền thống và phương tiện đáp ứng nhu cầu công nghiệp.

Lập luận dài hạn của thị trường vàng bạc vẫn không thay đổi

Ngân hàng Australia và New Zealand (ANZ) đã công bố báo cáo nghiên cứu mới nhất, nâng dự báo giá vàng từ mức 5400 USD/ounce lên 5800 USD/ounce, dự kiến đạt được mục tiêu này vào quý II năm 2026. Trong báo cáo, ngân hàng này cho biết, chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có khả năng tiếp tục nới lỏng, căng thẳng địa chính trị có thể gia tăng, và đồng USD dự kiến sẽ tiếp tục yếu đi.

“Ít nhất cho đến khi đạt được ổn định địa chính trị, giải quyết các vấn đề tài chính cấu trúc của Mỹ, và phục hồi uy tín của Fed, việc phân bổ chiến lược vàng vẫn còn ý nghĩa thực tế. Tuy nhiên, những điều này khó có thể xảy ra trong ngắn hạn.” ANZ nhấn mạnh trong báo cáo, đồng thời cho biết, nhà đầu tư đang dần phân tán danh mục, giảm thiểu rủi ro tiếp xúc với USD.

Báo cáo của Công ty Chứng khoán Bảo An cũng chỉ ra rằng, xu hướng dài hạn của vàng vẫn vững chắc. Trong bối cảnh phát hành tiền quá mức và nợ công được tài trợ bằng tiền tệ, hệ thống tín dụng của USD đang gặp thách thức; cùng với các biến động địa chính trị toàn cầu thúc đẩy đa dạng hóa dự trữ tài sản, nhu cầu về vàng như một tài sản an toàn liên tục tăng, xu hướng “phi đô la hóa” toàn cầu khiến vàng có khả năng trở thành điểm neo giá mới, tạo đà tăng cho kim loại quý. “Chu kỳ giảm lãi suất của Fed + bất ổn quốc tế gia tăng + xu hướng phi đô la hóa toàn cầu” vẫn là các lý luận hỗ trợ giá vàng.

Nhóm phân tích của Cathay Pacific Hainong cho rằng, về trung và dài hạn, giá bạc vẫn còn được hỗ trợ. Thứ nhất, các ngành công nghiệp mới nổi như năng lượng mặt trời, ô tô điện, máy chủ AI tạo ra nhu cầu bạc có tính cấu trúc và liên tục tăng trưởng. Thứ hai, giá vàng và bạc biến động cùng chiều. Từ năm 2022, các ngân hàng trung ương toàn cầu mua vàng đã thúc đẩy giá vàng tăng. Việc mua vàng của ngân hàng trung ương là dài hạn và liên tục, phản ánh sự thay đổi trong nền tảng niềm tin của các quốc gia, qua đó tái cấu trúc hệ thống tiền tệ. Hiện tại, tỷ lệ dự trữ vàng của các nền kinh tế mới nổi còn thấp hơn nhiều so với các nền kinh tế phát triển, dự kiến trong tương lai, hoạt động mua vàng sẽ tăng tốc hơn. Thứ ba, tháng 11 năm 2025, Cục Khảo sát Địa chất Mỹ lần đầu tiên đưa bạc vào danh mục khoáng sản chiến lược, có thể giúp bạc từ hàng hóa thông thường nâng cấp thành tài sản chiến lược. Tháng 9 năm 2024, Nga đã đưa bạc vào danh mục dự trữ ngoại hối. Tháng 4 năm 2026, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ thực thi quy định mới cho phép bạc trở thành tài sản thế chấp của ngân hàng và các tổ chức tài chính phi ngân hàng. Một số nền kinh tế có thể tăng dự trữ bạc, qua đó hỗ trợ giá bạc dài hạn.

Chuyên gia nghiên cứu cao cấp của Viện Nghiên cứu Hợp đồng Tương lai Trung Quốc, ông Cao Shanshan, nhận định rằng, về mặt vàng, kỳ vọng giảm lãi suất của Fed và sự yếu đi của tín dụng USD, cộng hưởng với “mua vào cấu trúc” của các ngân hàng trung ương toàn cầu và “mua theo chu kỳ” của ETF, tạo ra nền tảng hỗ trợ trung tâm cho giá vàng tăng lên. Dự kiến, đến năm 2026, chính sách nới lỏng và bất ổn vẫn còn, nhưng tốc độ tăng giá có thể thấp hơn năm 2025, cần linh hoạt giao dịch quanh các thời điểm quan trọng. Quan điểm dài hạn vẫn tích cực. Từ năm 2018, vẫn duy trì quan điểm tích cực về vàng, hiện tại vẫn duy trì xu hướng tăng, điều chỉnh không sâu, dễ tăng khó giảm.

Chuyên gia phân tích của Đông Phương Kim Thành cho rằng, dưới xu hướng tái cấu trúc và tiến trình phát triển vai trò của vàng trong năm 2026, các yếu tố cơ bản hỗ trợ đà tăng giá vàng trong những năm gần đây vẫn sẽ tiếp tục phát huy tác dụng, dự kiến giá vàng quốc tế sẽ tăng lên mức 6000 USD/ounce.

Xu hướng tăng của bạc cũng chưa kết thúc. Thứ nhất, theo quy luật lịch sử, bạc có tính chất tương đồng 70%-80% với vàng, xu hướng tăng của vàng sẽ kéo theo bạc tăng. Thứ hai, có nền tảng cơ bản hỗ trợ. Bạc là sản phẩm phụ của đồng, chì, kẽm, với chi tiêu vốn dựa trên sản phẩm chính, tốc độ tăng trung bình hàng năm chỉ khoảng 2%-3%, giá bạc cao không đủ kích thích cung tăng, do đó nguồn cung hạn chế; nhu cầu AI vẫn còn tăng sau khi giảm nhu cầu năng lượng mặt trời, dự kiến tăng trưởng nhu cầu bán dẫn khoảng 8%, giúp duy trì nhu cầu công nghiệp ổn định.

Cần cảnh giác với “kỳ vọng không chắc chắn” trong ngắn hạn

Mặc dù nhiều tổ chức vẫn ủng hộ xu hướng tích cực dài hạn của thị trường vàng bạc, nhưng từ các đặc điểm biến động rõ rệt của thị trường kim loại quý trong thời gian gần đây, xu hướng giá ngắn hạn trở nên khó dự đoán hơn do nhiều yếu tố đan xen, đặt ra thách thức lớn đối với khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư và chiến lược phân bổ tài sản.

Ngân hàng Cathay Pacific Hainong chỉ ra rằng, theo tỷ lệ vàng bạc, đợt tăng giá trước của bạc có thể diễn ra quá mức trong ngắn hạn, cần cảnh giác rủi ro điều chỉnh giảm của bạc. Sau tháng 10 năm 2018, giá vàng và lợi suất thực của trái phiếu Mỹ đã không còn liên kết, điều này cho thấy các yếu tố phi kinh tế ngày càng ảnh hưởng lớn đến giá vàng. “Chúng tôi bắt đầu từ đó, khảo sát biến động của giá vàng và bạc. Kết quả cho thấy, vào năm 2020, 2022, khi giá vàng tăng nhanh, giá bạc tăng yếu hơn, tỷ lệ vàng bạc lệch khỏi trung bình dài hạn. Sau đó, bạc đã tăng bù đắp, giúp tỷ lệ vàng bạc phục hồi. Quý I năm 2025, tồn kho bạc trên sàn COMEX tăng mạnh, giá bạc tăng chậm hơn so với vàng. Sau đó, giá bạc tăng rõ rệt, làm tỷ lệ vàng bạc giảm nhanh. Phân tích biến động giá vàng, bạc kể từ năm 1968, hiện tại, giá bạc có thể đang có nguy cơ quá mức.”

Chuyên gia nghiên cứu của GF Futures, bà Ye Qianing, nhận định rằng, trong dịp Tết Nguyên đán, các yếu tố bất định vĩ mô ở nước ngoài vẫn còn nhiều, một mặt, thanh khoản của thị trường chứng khoán và trái phiếu Mỹ chịu ảnh hưởng từ dữ liệu kinh tế Mỹ và kỳ vọng chính sách, dễ dẫn đến bán tháo theo chương trình; mặt khác, nhu cầu đầu tư của ngân hàng trung ương và ETF cần thời gian để xác nhận. Hiện tại, cần chú ý đến mức hỗ trợ của đường trung bình 20 ngày và sự biến động của tỷ lệ biến động giá, nếu xuất hiện tin xấu, giá vàng có thể thử lại đường trung bình 60 ngày. Về bạc, hiện tượng cung cấp hạn chế, tồn kho thấp vẫn hỗ trợ giá bạc, nhưng trong dịp Tết, nhu cầu của các doanh nghiệp phía dưới giảm, các biện pháp hạn chế của sàn giao dịch có thể kìm hãm đà tăng giá.

“Dựa trên kinh nghiệm quá khứ, các đợt tăng mạnh của kim loại quý thường đi kèm với việc các nhà đầu tư chốt lời ở mức cao, dẫn đến giảm giá. Hiện tượng này cũng tương tự, niềm tin nhà đầu tư cần được phục hồi, thị trường có thể bước vào giai đoạn điều chỉnh từ 2-4 tháng và tích lũy động lực mới cho đợt tăng trưởng tiếp theo, thời điểm có thể là trong năm, khi thị trường kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục giảm lãi suất.” bà Ye cảnh báo thêm.

Chuyên gia phân tích của Đông Phương Kim Thành cho rằng, năm 2026, các yếu tố như biến động trong lựa chọn chủ tịch Fed, khả năng ông Wosh đắc cử và các chính sách sau đó, kỳ vọng giảm lãi suất của Fed, biến động dòng tiền USD, tranh luận về “bong bóng định giá AI”, rủi ro địa chính trị và kinh tế đều có thể gây nhiễu loạn giá vàng, đồng thời làm tăng biên độ dao động giá qua tâm lý thị trường.