Goldman Sachs: Dòng di cư của Mỹ giảm 80% định hình lại điểm hòa vốn việc làm, AI trở thành biến số lớn nhất của thị trường lao động

Phân tích mới nhất của Goldman Sachs chỉ ra rằng nền tảng của thị trường lao động Mỹ đang trải qua những biến đổi căn bản. Do ảnh hưởng của chính sách hạn chế di cư của chính quyền Trump, số người nhập cư ròng đã giảm mạnh 80%, sự thay đổi này đang định hình lại mức tăng trưởng việc làm cần thiết để duy trì tỷ lệ thất nghiệp ổn định. Ngân hàng dự báo, đến cuối năm nay, Mỹ chỉ cần tạo ra khoảng 50.000 việc làm mỗi tháng để giữ tỷ lệ thất nghiệp không đổi, thấp hơn nhiều so với mức 70.000 hiện tại.

Sự co hẹp đột ngột của nguồn cung lao động này bắt nguồn từ việc thắt chặt toàn diện chính sách di cư. Trước đó, dưới chính quyền Biden, đã có hơn 10,8 triệu người nhập cư trái phép vào Mỹ. Đến năm 2025, số người nhập cư ròng đã giảm từ mức trung bình khoảng 1 triệu người mỗi năm của thập niên 2010 xuống còn khoảng 50.000 người. Goldman Sachs dự đoán, con số này sẽ tiếp tục giảm xuống chỉ còn 20.000 người vào năm 2026.

Tuy nhiên, đáp ứng của cầu lao động vẫn còn “mong manh”. Goldman Sachs chỉ ra rằng, tăng trưởng việc làm hiện nay đang bị thu hẹp, các vị trí tuyển dụng liên tục giảm, xuống còn khoảng 7 triệu, thấp hơn mức trước đại dịch. Ngân hàng cho rằng, rủi ro giảm giá lớn nhất đối với thị trường lao động đến từ trí tuệ nhân tạo, AI có thể mang lại những điều chỉnh cấu trúc nhanh hơn và mang tính phá hoại hơn, vừa có thể kìm hãm ý muốn tuyển dụng của doanh nghiệp, vừa có thể khiến số người thất nghiệp vượt xa dự kiến hiện tại.

Chính sách hạn chế di cư thay đổi ngưỡng tăng trưởng việc làm

Trong báo cáo mới nhất, Goldman Sachs phân tích chi tiết cách chính sách hạn chế di cư của Mỹ tác động đến thị trường lao động. Chính quyền Trump đã thực hiện nhiều biện pháp như tăng cường trục xuất, siết chặt xét duyệt visa và thẻ xanh, tạm dừng xử lý di cư từ hàng chục quốc gia, và hủy bỏ trạng thái bảo vệ tạm thời của một số nhóm người nhập cư, đồng loạt cắt giảm mạnh dòng chảy di cư. Dữ liệu cho thấy, số người nhập cư ròng của Mỹ đã giảm từ trung bình khoảng 1 triệu người mỗi năm của thập niên 2010 xuống còn khoảng 50.000 người vào năm 2025, dự kiến sẽ tiếp tục giảm xuống còn 20.000 người vào năm 2026.

Sự co hẹp đột ngột của nguồn cung lao động đã trực tiếp kéo giảm tốc độ tăng trưởng việc làm “cân bằng lợi nhuận”. Goldman Sachs ước tính, đến cuối năm nay, Mỹ chỉ cần tạo ra khoảng 50.000 việc làm mỗi tháng để tránh tỷ lệ thất nghiệp tăng, thấp hơn nhiều so với mức khoảng 70.000 hiện tại. Ngân hàng trong báo cáo nhấn mạnh rằng, do số lượng lao động mới gia nhập hệ thống kinh tế giảm, việc tuyển dụng không còn cần phải mạnh mẽ như trước nữa để duy trì tỷ lệ thất nghiệp ổn định. Báo cáo viết:

“Chỉ cần tăng nhẹ là đủ để duy trì tăng trưởng việc làm đạt mức cân bằng lợi nhuận.”

Mặc dù dự báo về di cư của Goldman Sachs có khác biệt về cách tiếp cận so với các tổ chức như Brookings Institution hay Văn phòng Ngân sách Quốc hội, nhưng cả ba đều chỉ ra xu hướng giảm rõ rệt. Thêm vào đó, Goldman Sachs đề cập đến một rủi ro tiềm năng: việc thực thi chính sách di cư nghiêm ngặt hơn có thể thúc đẩy nhiều lao động tham gia vào thị trường phi chính thức hoặc làm việc ngoài sổ sách. Nếu xu hướng này đúng, dữ liệu việc làm chính thức sẽ thấp hơn so với hoạt động thực tế của thị trường lao động, làm cho nhiệm vụ đánh giá động lực kinh tế của Cục Dự trữ Liên bang trở nên phức tạp hơn.

Dấu hiệu cầu giảm liên tục

Dù sự co hẹp của nguồn cung lao động về mặt toán học đã làm giảm “ngưỡng lợi nhuận” của tăng trưởng việc làm, điều này không có nghĩa là thị trường lao động thực sự mạnh. Goldman Sachs mô tả hiện tượng này là “mong manh”, chỉ ra rằng, tăng trưởng việc làm ngày càng thu hẹp chủ yếu do ngành chăm sóc sức khỏe dẫn dắt, trong khi các vị trí tuyển dụng liên tục giảm.

Dữ liệu cho thấy, số lượng vị trí tuyển dụng hiện còn khoảng 7 triệu, thấp hơn mức trước đại dịch và vẫn tiếp tục giảm. Các số liệu chính thức của Cục Thống kê Lao động Mỹ cũng xác nhận xu hướng này, khi số lượng vị trí tuyển dụng cuối năm ngoái đã giảm về khoảng 6 triệu. Goldman Sachs cảnh báo rằng, việc liên tục giảm của các vị trí tuyển dụng sẽ làm tăng nguy cơ tỷ lệ thất nghiệp tăng rõ rệt hơn, ngay cả khi nguồn cung lao động tăng chậm lại cũng không thể hoàn toàn chống đỡ áp lực này.

Trong báo cáo, ngân hàng giải thích rằng, do tốc độ gia nhập hệ thống kinh tế của lực lượng lao động mới chậm lại, việc tuyển dụng không còn cần phải sôi động như trước nữa, đủ để giữ cho tỷ lệ thất nghiệp không tăng. Logic này cho thấy, dữ liệu việc làm có vẻ yếu ớt hơn có thể ngày càng che giấu một thị trường lao động chỉ duy trì trạng thái hiện tại chứ không xấu đi nhanh hơn.

Mâu thuẫn này dẫn đến thực tế là, “ổn định” của thị trường lao động có thể ngày càng mang dáng vẻ “yếu ớt”. Khi dòng di cư chậm lại và tăng trưởng lực lượng lao động giảm, các mức tăng trưởng việc làm từng được xem là cảnh báo, nay có thể nhanh chóng đủ để giữ cho thị trường ổn định.

AI là yếu tố bất định lớn nhất

Goldman Sachs xem trí tuệ nhân tạo là rủi ro giảm giá lớn nhất của triển vọng lao động, không phải vì nó đã gây ra sa thải hàng loạt mà vì nó có thể hạn chế tuyển dụng theo biên. Tính đến nay, ngân hàng ước tính, tác động thay thế liên quan đến AI chỉ làm giảm từ 5.000 đến 10.000 việc làm mỗi tháng trong các ngành bị ảnh hưởng nhiều nhất. Tuy nhiên, việc triển khai nhanh hơn hoặc mang tính phá hoại hơn có thể gây áp lực lớn hơn đối với cầu.

Trong báo cáo, Goldman Sachs viết:

“Chúng tôi lo ngại rằng các rủi ro giảm giá chính của dự báo cơ sở là khả năng AI có thể được triển khai nhanh hơn và mang tính phá hoại hơn. Mặc dù gần đây có nhiều bằng chứng về việc AI có thể được áp dụng nhanh hơn và gây thất nghiệp, nhưng rất khó để biết những điều này sẽ chuyển hóa thành kết quả vĩ mô như thế nào.”

Dữ liệu của ngân hàng cho thấy, trong các ngành dễ triển khai AI nhất, tốc độ tăng trưởng việc làm đã chậm lại và chuyển sang âm nhẹ, trong khi các bằng chứng từ các công ty cho thấy AI đã bắt đầu giảm nhu cầu đối với lao động. Dù ảnh hưởng này còn nhẹ, nhưng đã rõ ràng hơn.

Hiện tại, Goldman Sachs dự đoán tỷ lệ thất nghiệp sẽ chỉ tăng nhẹ lên khoảng 4.5%. Giám đốc kinh tế trưởng Jan Hatzius của ngân hàng trong một báo cáo khác cho biết, khả năng suy thoái kinh tế năm tới là “mềm” khoảng 20%. Ngân hàng cho rằng, thị trường lao động đang “bước vào giai đoạn đầu của quá trình ổn định”.

Tuy nhiên, với tốc độ phát triển nhanh của công nghệ AI và khả năng mở rộng ứng dụng, dự báo tích cực này đối mặt với nhiều bất định đáng kể. Nếu tốc độ triển khai AI vượt xa dự kiến, có thể gây ra tác động lớn hơn dự đoán đối với thị trường việc làm.

Rủi ro và cảnh báo

Thị trường có rủi ro, đầu tư cần thận trọng. Bài viết này không phải là lời khuyên đầu tư cá nhân và chưa xem xét các mục tiêu, tình hình tài chính hoặc nhu cầu đặc thù của từng người dùng. Người đọc cần cân nhắc xem các ý kiến, quan điểm hoặc kết luận trong bài có phù hợp với tình hình của mình hay không. Đầu tư theo đó, chịu trách nhiệm trước quyết định của chính mình.