S&P 500 đối mặt với thử thách định giá quan trọng: Một cuộc sụp đổ thị trường có đang đến gần vào năm 2026?

Chỉ số S&P 500 đã mang lại lợi nhuận ấn tượng trong ba năm qua, với mức tăng hai chữ số mỗi năm và mức tăng thêm 1,4% đã ghi nhận vào đầu năm 2026. Tuy nhiên, bên dưới những con số tích cực này là một thực tế đáng lo ngại hơn: nhiều chỉ số thị trường hiện đang phát ra tín hiệu cảnh báo mà các nhà đầu tư nên chú ý. Câu hỏi không phải là liệu một cuộc sụp đổ thị trường có xảy ra tất yếu hay không, mà là liệu các định giá hiện tại đã vượt quá mức mà các yếu tố cơ bản có thể hỗ trợ hay chưa.

Định Giá Cực Đoạn Gợi Ý Nguy Cơ Ngày Càng Gia Tăng

Theo tiêu chuẩn lịch sử, chỉ số thị trường rộng lớn đang giao dịch ở mức khiến các nhà đầu tư cân nhắc. Tỷ lệ giá trên lợi nhuận kỳ vọng (forward P/E) — dựa trên lợi nhuận dự kiến của các công ty trong tương lai — hiện khoảng 22. Đây là mức cao đáng kể so với trung bình 30 năm khoảng 17, theo phân tích của JPMorgan Chase.

Điều đáng lo ngại hơn là bối cảnh lịch sử. Lần cuối cùng tỷ lệ P/E kỳ vọng đạt mức cao như vậy là trong những tháng trước đợt bán tháo của ngành công nghệ năm 2021. Trước đó, các mức tương tự cũng xuất hiện vào cuối những năm 1990 khi cơn sốt dot-com đang lên đến đỉnh điểm trước khi sụp đổ. Những âm hưởng lịch sử này cho thấy rằng mức giá hiện tại có thể đang bị tách rời khỏi giá trị thực của các doanh nghiệp cơ bản.

Những Phép So Sánh Lịch Sử Gợi Ý Cần Thận Trọng

Một chỉ số định giá khác cũng cho thấy bức tranh ảm đạm không kém. Tỷ lệ giá trên lợi nhuận điều chỉnh theo chu kỳ (CAPE) — tính trung bình lợi nhuận trong vòng một thập kỷ và điều chỉnh theo lạm phát — hiện gần mức 40, chính xác là khoảng 39,85. Trong 153 năm dữ liệu có sẵn, chỉ số này mới vượt qua mức 40 đúng hai lần. Trước đó, lần đầu tiên là ngay trước cuộc sụp đổ thị trường năm 2000, khi định giá giảm mạnh và các nhà đầu tư chịu thiệt hại lớn.

Trung bình 30 năm của chỉ số này khoảng 28,5, có nghĩa là mức hiện tại cao gần 40% so với mức trung bình lịch sử. Sự lệch lạc này giữa định giá và chuẩn mực lịch sử tạo ra một môi trường mà một cuộc sụp đổ thị trường không chỉ có thể xảy ra mà còn mang tính lịch sử, điều đã từng báo hiệu các đợt suy thoái lớn trong các chu kỳ thị trường trước đây.

Nguy Cơ Không Chắc Chắn, Cơ Hội Không Nên Chủ Quan

Điều quan trọng là phải thừa nhận những chỉ số này không đảm bảo rằng một cuộc sụp đổ thị trường sẽ xảy ra vào năm 2026 hoặc trong một khung thời gian cụ thể nào đó. Thị trường đã nhiều lần thể hiện khả năng phục hồi và vượt qua những dự đoán bi quan trong ngắn hạn trong thời gian dài. Xu hướng dài hạn của cổ phiếu vẫn thường tích cực bất chấp những gián đoạn định kỳ.

Tuy nhiên, những tín hiệu này rõ ràng cho thấy: thị trường đã mở rộng quá xa so với các giới hạn định giá thoải mái. Một đợt điều chỉnh lớn không phải là điều bất khả kháng trong điều kiện hiện tại. Các nhà đầu tư nên cân nhắc xem các phân bổ danh mục hiện tại của họ có phản ánh đúng mức độ rủi ro phù hợp trong một môi trường mà một cuộc sụp đổ thị trường có thể xảy ra hay không.

Thay vì tham gia vào việc thanh lý danh mục một cách quyết liệt hoặc cố gắng dự đoán chính xác thời điểm thị trường đảo chiều, một phương pháp thận trọng hơn có thể là lựa chọn các khoản đầu tư có đặc điểm cấu trúc đủ mạnh để chống chịu các cú sốc lớn của thị trường. Cách tiếp cận cân bằng này thừa nhận cả những rủi ro hiện hữu trong các định giá hiện tại và tiềm năng xây dựng của cải lâu dài thông qua các chiến lược đầu tư được xây dựng cẩn thận.