Hiểu về Vốn Góp Thêm Trả Trước: Khoảng Cách Giữa Giá trị danh nghĩa và Giá thị trường

Khi một công ty phát hành cổ phiếu, thường có sự khác biệt giữa giá ban đầu công ty đặt và số tiền nhà đầu tư thực sự trả. Sự khác biệt này chính là vốn góp thêm từ phần chênh lệch giá phát hành. Hãy cùng phân tích khái niệm kế toán quan trọng này xuất hiện trên bảng cân đối kế toán của mọi công ty.

Khi Nhà Đầu Tư Trả Nhiều Hơn Mệnh Giá

Ý tưởng cốt lõi là: giả sử một công ty quyết định cổ phiếu của họ có giá trị mệnh giá là 1 đô la mỗi cổ phiếu. Đó là giá trị chính thức ban đầu. Nhưng khi bắt đầu giao dịch, nhà đầu tư có thể sẵn sàng trả 2 đô la mỗi cổ phiếu vì họ tin vào tiềm năng của công ty. Phần chênh lệch 1 đô la này? Đó chính là vốn góp thêm từ phần chênh lệch giá phát hành. Khái niệm này áp dụng cho cả cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi, và thể hiện số tiền thực sự chảy vào công ty ngoài số tiền mệnh giá.

Điều quan trọng cần hiểu là vốn góp thêm từ phần chênh lệch giá phát hành chỉ phản ánh các cổ phiếu được bán trực tiếp bởi công ty để huy động vốn. Không phải là những giao dịch giữa các cổ đông hiện hữu trong thị trường thứ cấp. Những giao dịch này không đưa thêm tiền mới vào quỹ của công ty.

Ví dụ về Phát hành IPO: Cách Vốn Góp Thêm Hoạt Động Thực Tế

Hãy lấy một ví dụ thực tế để làm rõ hơn. Giả sử một công ty dự định phát hành lần đầu ra công chúng với mệnh giá 20 đô la mỗi cổ phiếu và dự kiến phát hành 100 triệu cổ phiếu. Trong ngày giao dịch đầu tiên, nhu cầu rất cao. Thay vì giữ ở mức 20 đô la, cổ phiếu được giao dịch trung bình ở mức 25 đô la.

Với các số liệu này:

• Mệnh giá: 20 đô la
• Giá thị trường thực tế: 25 đô la
• Số cổ phiếu phát hành: 100 triệu

Vốn góp thêm từ ngày IPO sẽ là 500 triệu đô la. Đó là phần chênh lệch 5 đô la mỗi cổ phiếu nhân với 100 triệu cổ phiếu. Số tiền này xuất hiện trên bảng cân đối kế toán của công ty và thể hiện phần phí bảo hiểm mà nhà đầu tư trả trên mệnh giá.

Tại Sao Giao Dịch Thị Trường Thứ Cấp Không Ảnh Hưởng Đến Vốn Góp Thêm

Điều khiến nhiều người nhầm lẫn là: sau IPO, nếu các cổ phiếu đó được mua bán trên sàn chứng khoán với giá 30, 40 đô la hoặc thậm chí 15 đô la, số liệu vốn góp thêm không thay đổi. Bởi vì tất cả các giao dịch sau đó là giữa các nhà đầu tư, không phải giữa công ty và nhà đầu tư. Không có tiền mới chảy vào công ty, nên không có gì mới để ghi nhận trong vốn góp thêm.

Chỉ những giao dịch mà công ty phát hành cổ phiếu mới mới ảnh hưởng đến vốn góp thêm. Điều này có thể xảy ra trong các đợt phát hành bổ sung hoặc khi công ty phát hành cổ phiếu mới để huy động thêm vốn. Các giao dịch còn lại chỉ là hoạt động chuyển nhượng giữa các cổ đông.

Công Thức Tính Vốn Góp Thêm

Công thức tính vốn góp thêm là:

Vốn Góp Thêm = (Giá Phát Hành - Mệnh Giá) × Số Cổ Phiếu Phát Hành

Áp dụng vào ví dụ IPO của chúng ta:

• Giá phát hành: 25 đô la
• Mệnh giá: 20 đô la
• Chênh lệch: 5 đô la
• Số cổ phiếu phát hành: 100 triệu

Kết quả:

• Vốn góp thêm = 5 đô la × 100 triệu = 500 triệu đô la

Công thức này chỉ phản ánh các cổ phiếu do công ty bán ra để huy động vốn. Đây là một ghi nhận rõ ràng, vĩnh viễn trên bảng cân đối kế toán, không thay đổi theo biến động giá cổ phiếu hàng ngày. Nhà đầu tư và nhà phân tích sử dụng số liệu này để hiểu rõ số tiền cổ đông đã trả trên mệnh giá, từ đó có cái nhìn về sự tự tin của thị trường vào công ty tại thời điểm phát hành.