Chính sách JPY của Nhật Bản: Chính phủ báo hiệu sẵn sàng can thiệp vào thị trường tiền tệ

Những diễn biến gần đây trong chiến lược tiền tệ của Nhật Bản đã làm nổi bật sự sẵn sàng của các nhà hoạch định chính sách trong việc đối phó với áp lực liên tục tác động lên đồng Yên Nhật. Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama cho biết chính quyền Nhật Bản vẫn chuẩn bị hành động quyết đoán, trong đó có khả năng can thiệp trực tiếp vào thị trường ngoại hối để giải quyết tình trạng yếu kém kéo dài của đồng JPY.

Bối cảnh: Nhiều năm chính sách tiền tệ phân kỳ

Để hiểu rõ diễn biến hiện tại của đồng JPY, cần nhìn nhận bối cảnh rộng hơn về khuôn khổ chính sách tiền tệ của Nhật Bản. Trong giai đoạn từ 2013 đến 2024, Ngân hàng Nhật Bản duy trì chính sách tiền tệ cực kỳ nới lỏng, điều này đã định hình rõ ràng giá trị của đồng tiền. Thời kỳ này, chính sách nới lỏng liên tục đã tạo ra khoảng cách ngày càng lớn giữa môi trường lãi suất của Nhật Bản và các ngân hàng trung ương lớn khác, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Sự chênh lệch lãi suất—được thể hiện qua spread giữa trái phiếu chính phủ Mỹ và Nhật Bản kỳ hạn 10 năm—liên tục có lợi cho Đô la Mỹ, gây áp lực giảm giá lên đồng Yên.

Nhận thức của thị trường về sự phân kỳ chính sách này được phản ánh qua giá trị của đồng tiền, với cặp USD/JPY giao dịch gần 158.25 theo các báo cáo gần đây. Sự mất giá của Yên trong giai đoạn này không phải là ngẫu nhiên; đó là hậu quả tự nhiên của các động thái carry trade và chênh lệch lợi suất tương đối, thúc đẩy dòng vốn chảy vào các đồng tiền có lãi suất cao hơn.

Chuyển đổi chính sách và sự hỗ trợ mới cho đồng Yên

Quyết định của Ngân hàng Nhật Bản năm 2024 về việc dần dần tháo gỡ khuôn khổ chính sách tiền tệ cực kỳ nới lỏng đánh dấu một bước ngoặt quan trọng. Cùng với các điều chỉnh lãi suất do các ngân hàng trung ương lớn khác thực hiện, sự thay đổi chính sách này đang dần thu hẹp khoảng cách chênh lệch lãi suất lịch sử đã gây bất lợi cho đồng Yên. Khi sự phân kỳ chính sách này thu hẹp, các tin tức về đồng Yên ngày càng phản ánh khả năng hỗ trợ từ các yếu tố cơ bản thay vì các yếu tố gây áp lực.

Các tín hiệu gần đây của chính phủ về khả năng can thiệp tiền tệ nhấn mạnh quyết tâm của các nhà hoạch định chính sách trong việc quản lý quá trình chuyển đổi và xử lý bất kỳ đợt mất giá nào gây rối loạn. Trước đây, Ngân hàng Nhật Bản thỉnh thoảng đã can thiệp trực tiếp vào thị trường, mặc dù thường hạn chế để tránh gây ra các nhạy cảm ngoại giao với các đối tác thương mại lớn.

Vai trò của Yên Nhật như một tài sản trú ẩn an toàn và động thái thị trường

Hiểu rõ hoạt động giao dịch của đồng Yên đòi hỏi phải nhận thức rõ về tính hai mặt của đồng tiền này. Ngoài vai trò trong carry trade và chênh lệch lãi suất, Yên còn đóng vai trò như một tài sản trú ẩn an toàn trong thời kỳ biến động của thị trường. Trong các giai đoạn rủi ro tăng cao, các nhà đầu tư thường chuyển dòng vốn sang đồng Yên do nó được coi là ổn định và có hệ thống tín dụng vững chắc của hệ thống tài chính Nhật Bản. Đặc điểm này khiến Yên thường tăng giá trong các thời điểm căng thẳng của thị trường, ngay cả khi các tài sản khác giảm giá—điều này phân biệt Yên với các đồng tiền có lãi suất cao hơn nhưng rủi ro hơn.

Sự tương tác giữa các yếu tố này—phân kỳ chính sách, động thái lãi suất, nhu cầu trú ẩn an toàn và khả năng can thiệp của chính phủ—tạo ra một môi trường phức tạp cho định giá của đồng Yên, và các nhà tham gia thị trường vẫn đang theo dõi chặt chẽ diễn biến này.