Phân tích tỷ lệ phí vốn｜Cơ chế chi phí ẩn và lợi nhuận trong giao dịch hợp đồng

Hợp đồng vĩnh viễn có vẻ phức tạp, nhưng trong đó có một cơ chế ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và lợi nhuận của bạn — đó chính là phí funding rate. Dù bạn giữ vị thế mua hay bán, phí funding rate sẽ định kỳ trừ hoặc cộng tiền vào tài khoản của bạn. Để trở thành nhà giao dịch hợp đồng thành công, việc hiểu cách hoạt động của phí funding rate là điều không thể thiếu.

Tại sao nhà giao dịch phải hiểu về phí funding rate

Nhiều nhà giao dịch mới chỉ chú ý đến chênh lệch giá vào ra, mà bỏ qua một chi phí ẩn hàng ngày — đó chính là phí funding rate. Khi bạn giữ vị thế hợp đồng, phí funding rate giống như một khoản “tiền thuê” định kỳ, sẽ thay đổi theo tình hình thị trường.

Mục đích cốt lõi của phí funding rate là cân bằng lực lượng mua và bán trên thị trường. Khi có quá nhiều người mua (long) trên thị trường, các nhà mua sẽ phải trả phí cho các nhà bán (short); ngược lại, khi có quá nhiều người bán, phí sẽ chuyển sang âm. Cơ chế này đảm bảo giá hợp đồng không lệch quá xa so với giá thị trường giao ngay, duy trì hoạt động lành mạnh của thị trường. Nói cách khác, phí funding rate là công cụ tự điều chỉnh của thị trường, thúc đẩy cân bằng cung cầu qua các động lực kinh tế.

Phí funding rate cân bằng lực lượng mua và bán như thế nào

Thị trường luôn biến động cảm xúc. Khi nhà đầu tư đồng thuận lạc quan về xu hướng, lực mua sẽ vượt lực bán rõ rệt, lúc này phí funding rate sẽ tăng lên thành dương. Trong trường hợp này, người mua (long) sẽ phải trả phí định kỳ cho người bán (short) để bù đắp chi phí giữ vị thế.

Ngược lại, khi thị trường chuyển sang bi quan, số lượng người bán tăng rõ rệt, phí funding rate sẽ chuyển sang âm. Người bán (short) sẽ phải trả phí cho người mua (long). Cơ chế chuyển phí hai chiều này như một lực lượng vô hình, liên tục đẩy các bên về trạng thái cân bằng.

Phí funding rate còn có chức năng quan trọng khác: ngăn giá hợp đồng lệch quá xa so với giá giao ngay. Khi phí này cao dương, chi phí giữ vị thế lớn sẽ ngăn cản nhiều người tham gia mua, giúp thị trường dần đạt đến mức cân bằng mới cung cầu.

Thực hành tính phí funding rate trong giao dịch

Sau khi hiểu nguyên lý, hãy xem cách tính phí funding rate trong thực tế. Hầu hết các sàn giao dịch chính tính phí này mỗi 8 giờ, nghĩa là trong một ngày sẽ có 3 lần tính phí.

Tình huống 1: Thị trường lạc quan, thanh toán phí

Giả sử hiện tại thị trường hợp đồng vĩnh viễn BTC/USDT đang tích cực, nhiều vị thế mua, phí funding rate là +0.01%. Nếu bạn đang giữ vị thế mua BTC trị giá 10.000 USDT, thì vào thời điểm thanh toán tiếp theo sau 8 giờ, bạn sẽ phải trả: 10.000 USDT × 0.01% = 1 USDT

Phí này sẽ chuyển vào tài khoản của nhà bán (short). Nếu bạn giữ vị thế này hơn 8 giờ, phí sẽ được tính lặp lại trong mỗi chu kỳ thanh toán, 3 lần mỗi ngày.

Tình huống 2: Thị trường chuyển biến, lợi nhuận

Thị trường luôn biến đổi. Giả sử tâm lý thị trường đảo chiều, số người mua giảm, số người bán tăng, phí funding rate chuyển sang -0.01%.

Nếu bạn vẫn giữ vị thế mua trị giá 10.000 USDT, thì lúc này bạn sẽ nhận được: 10.000 USDT × 0.01% = 1 USDT

Lúc này, bạn trở thành người hưởng lợi. Phí này đến từ các nhà bán (short) hiện tại có phí cao hơn.

Chiến lược giao dịch tránh rủi ro phí funding rate

Dù số tiền phí thường không lớn, nhưng khi giữ vị thế lâu dài, phí này tích tụ dần. Nếu bạn dự định giữ vị thế dài hạn, phí funding rate dương hoặc âm sẽ ảnh hưởng đáng kể đến tổng lợi nhuận.

Khi phí ở mức cao dương, chi phí giữ vị thế tăng lên. Có thể cân nhắc:

• Theo dõi khi phí giảm để vào lệnh
• Áp dụng chiến lược ngắn hạn, tránh giữ vị thế dài
• Sử dụng chiến lược hedge (đối lập) để giảm thiểu rủi ro phí

Khi phí âm, đây là thời điểm lý tưởng để giữ vị thế mua. Không chỉ được hưởng lợi từ tăng giá, còn có thể thu phí funding rate.

Phí funding rate phản ánh mức độ cực đoan của tâm lý thị trường. Qua việc theo dõi biến động phí, nhà giao dịch có thể nhận biết khi nào thị trường quá lạc quan hoặc bi quan, từ đó điều chỉnh chiến lược phù hợp. Nắm vững cơ chế hoạt động của phí funding rate, bạn đã sở hữu một nguồn lợi nhuận hoặc cắt lỗ tiềm năng mà nhiều người bỏ qua trong giao dịch hợp đồng.