Khi có nền tảng: Biến động của trái phiếu Nhật Bản với ý nghĩa toàn cầu

Thị trường tài chính đang đối mặt với một điểm giao cắt nguy hiểm: Nợ lớn nhất thế giới và chủ nợ nước ngoài lớn nhất, Mỹ, bắt đầu thất bại trong việc duy trì niềm tin. Đây không phải là một cơn rung lắc địa phương, mà là một cảnh báo lớn cho tất cả các nhà đầu tư toàn cầu, những người nghĩ rằng danh mục của họ đang an toàn. Khi ở Nhật Bản bắt đầu xuất hiện sự mất niềm tin vào nợ chủ quyền, phản ứng dây chuyền đã diễn ra và không ai có thể đứng ngoài cuộc.

Làn sóng bán tháo lịch sử: Biến động kỷ lục trên thị trường Tokyo

Thị trường trái phiếu Nhật Bản vừa trải qua một ví dụ điển hình về bán tháo quy mô lớn. Lợi suất của trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 40 năm (JGB) trong tuần này đã đạt 4,213%, mức cao nhất lịch sử kể từ khi ra đời vào năm 2007. Tuy nhiên, sự biến động này không chỉ giới hạn ở kỳ hạn dài nhất – trái phiếu 30 và 20 năm tăng hơn 25 điểm cơ bản trong một ngày, là mức biến động mạnh nhất kể từ các cuộc turbulences tháng 4 năm 2025 trong các cuộc chiến thương mại. Trái phiếu JGB kỳ hạn 10 năm đạt 2,38%, mức cao nhất kể từ năm 1999. Những đợt giảm giá này báo hiệu điều gì đó sâu xa hơn: các “nhà cảnh giác trái phiếu” đã tỉnh giấc và quyết định hành động.

Thâm hụt ngân sách như một tác nhân kích hoạt: Tại sao nhà đầu tư lại bỏ chạy

Nguyên nhân nằm ở quyết định chính trị. Thủ tướng Sanae Takaichi đã tuyên bố tổ chức bầu cử sớm vào ngày 8 tháng 2, với điểm nhấn chính là giảm thuế thực phẩm. Về mặt kinh tế, điều này đồng nghĩa với thâm hụt ngân sách sâu hơn trong bối cảnh Nhật Bản đã gặp phải các vấn đề ngân sách dài hạn. Nhu cầu đối với trái phiếu 20 năm vào thứ Hai đã giảm mạnh, và thứ Ba đã chứng kiến làn sóng bán tháo dữ dội hơn nữa. Các nhà đầu tư rõ ràng đang gửi một tín hiệu: nếu tình hình tài chính không được cải thiện, giá trái phiếu sẽ không thể duy trì ở mức hiện tại.

Cảnh báo từ các nhà chơi lớn toàn cầu: Tại sao diễn biến này vượt ra ngoài giới hạn của Nhật Bản

Ken Griffin, người sáng lập Citadel, đã tận dụng diễn đàn của Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos để phát biểu chỉ trích gay gắt. Ông nói với những người có mặt rằng, cùng mức biến động này có thể ảnh hưởng đến thị trường Mỹ với hậu quả thảm khốc. Các “nhà cảnh giác trái phiếu” đã thể hiện sức mạnh của mình tại Nhật Bản – câu hỏi là, khi nào họ sẽ chuyển sự chú ý sang Mỹ. Cảnh báo của Griffin không chỉ là một phỏng đoán; nó dựa trên logic vững chắc của hành vi thị trường.

Cơ chế phản hồi: Làm thế nào thị trường Nhật Bản kích hoạt rủi ro toàn cầu

Ở đây xuất hiện yếu tố then chốt để hiểu tác động toàn cầu. Các nhà đầu tư Nhật Bản nắm giữ hơn một nghìn tỷ đô la trong trái phiếu chính phủ Mỹ, biến họ thành chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ. Khi lợi suất trong nước tại Nhật Bản tăng lên, những người sở hữu trái phiếu Mỹ này phải đối mặt với chi phí ngày càng tăng để duy trì danh mục đầu tư nước ngoài. Logic là không thể chối cãi: tại sao lại giữ trái phiếu Mỹ với lợi suất thấp hơn, khi trái phiếu trong nước có lợi suất cao hơn? Câu trả lời của nhiều nhà đầu tư sẽ rất đơn giản – rút vốn về nước. Và chính kịch bản này là điều mà các thị trường lo ngại nhất. Sự biến động tại Nhật Bản do đó mang ý nghĩa toàn cầu thực sự – không chỉ là về một quốc gia, mà về nguyên tắc có thể ảnh hưởng đến toàn thế giới.