Sai lầm tỷ đô của Warren Buffett: Cách một cược vào chất bán dẫn thách thức lời dạy đầu tư của chính ông

Nhà đầu tư huyền thoại đã có hơn sáu thập kỷ gắn bó với Berkshire Hathaway dựa trên những nguyên tắc vững chắc. Tuy nhiên, một sự lệch lạc đáng kể khỏi sách lược của ông—việc rút lui vội vàng khỏi Taiwan Semiconductor Manufacturing (TSMC)—đã khiến công ty của ông mất gần 16 tỷ USD lợi nhuận chưa thực hiện được. Đây là một bài học cảnh tỉnh về rủi ro của việc từ bỏ niềm tin dài hạn, và là một lời nhắc nhở rõ ràng rằng ngay cả những nhà đầu tư dày dạn kinh nghiệm cũng có thể vấp ngã khi các mối quan tâm địa chính trị làm mờ đi phán đoán của họ.

Các trụ cột xây dựng nên đế chế

Triết lý đầu tư của Warren Buffett không xuất phát từ các khung lý thuyết trừu tượng; nó được hình thành qua nhiều thập kỷ thực thi kỷ luật. Phương pháp của ông dựa trên một số nguyên tắc nền tảng đã chứng minh tính bền vững qua nhiều chu kỳ thị trường.

Kiên nhẫn và tính lâu dài định hình chiến lược của ông. Thay vì theo đuổi các biến động giá ngắn hạn, Buffett xem việc mua cổ phiếu như là việc sở hữu lâu dài các phần vốn trong các doanh nghiệp chất lượng. Ông hiểu rằng trong khi thị trường biến động không thể dự đoán, các giai đoạn mở rộng kinh tế thường kéo dài hơn các giai đoạn co lại. Góc nhìn dài hạn này giúp ông vượt qua các suy thoái tất yếu và tận dụng lợi nhuận tích lũy theo thời gian.

Nguyên tắc giá trị là một trụ cột khác. Buffett không săn lùng các tài sản đắt đỏ—ông chờ đợi các sự kiện thị trường gây ra các khoản lỗ thực sự để mua vào với giá hời. Trả một mức giá hợp lý cho một doanh nghiệp xuất sắc luôn tốt hơn là trả quá nhiều cho các doanh nghiệp trung bình, dù chúng có vẻ rẻ trên bề mặt.

Ông cũng ưu tiên lợi thế cạnh tranh bền vững. Các công ty mà ông nhắm tới không chỉ là những người dẫn đầu ngành; họ còn sở hữu các hàng rào phòng thủ vững chắc chống lại cạnh tranh. Dù là qua lòng trung thành của thương hiệu, chi phí chuyển đổi hoặc hiệu ứng mạng, những lợi thế này đảm bảo lợi nhuận lâu dài.

Cuối cùng, Buffett ủng hộ đội ngũ quản lý hiệu quả về vốn—những người thưởng cho cổ đông qua các chương trình mua lại cổ phần và cổ tức thay vì chi tiêu hoang phí. Niềm tin, cả vào quản lý lẫn mối quan hệ khách hàng, là điều không thể thương lượng.

Những nguyên tắc này đã giúp cổ phiếu hạng A của Berkshire Hathaway (BRK.A) đạt mức lợi nhuận tích lũy khủng khiếp 6.100.000%—một minh chứng cho sự nhất quán suốt hơn năm thập kỷ.

Chuyến đi vòng qua Taiwan Semiconductor: Một sai lầm hiếm hoi

Trong quý III năm 2022, nhóm của Buffett bắt đầu mua vào cổ phần trị giá 4,12 tỷ USD tại Taiwan Semiconductor Manufacturing Company, sở hữu hơn 60 triệu cổ phiếu. Thời điểm đó có vẻ hợp lý: thị trường đang bị giảm sút sau thị trường gấu, tạo ra các sự kiện thị trường gây ra các khoản lỗ thực sự mà Buffett thường khai thác. Vị trí của TSMC với vai trò nhà chế tạo chip hàng đầu thế giới—sản xuất các bán dẫn tiên tiến cho Apple, Nvidia, Broadcom, Intel và AMD—gợi ý về giá trị dài hạn thực sự.

Hơn nữa, công ty nằm tại trung tâm của cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo. Công nghệ chip trên wafer trên nền tảng (CoWoS) độc quyền của họ xếp chồng các đơn vị xử lý đồ họa (GPU) với bộ nhớ băng thông cao, giúp các trung tâm dữ liệu tăng tốc AI vận hành trong thời kỳ bùng nổ AI tạo sinh. Lập luận này có lý.

Tuy nhiên, những gì xảy ra sau lại trái ngược hoàn toàn với những gì Buffett đã giảng dạy suốt 60 năm.

Đến quý IV năm 2022, Berkshire đã thanh lý 86% vị trí này, hoàn toàn thoái lui trong quý I năm 2023. Khoản đầu tư này chỉ tồn tại trong vòng năm đến chín tháng—một sự rời bỏ gây sốc khỏi nguyên tắc giữ lâu dài của ông.

Khi bị các nhà phân tích Phố Wall chất vấn vào tháng 5 năm 2023, Buffett đưa ra lời giải thích mơ hồ: “Tôi không thích vị trí của nó, và tôi đã xem xét lại.” Bình luận này có thể phản ánh những lo ngại do Đạo luật CHIP và Khoa học, do chính quyền Biden đề xuất nhằm thúc đẩy sản xuất chất bán dẫn trong nước, gây ra. Cộng thêm các hạn chế xuất khẩu chip AI cao cấp của Mỹ sang Trung Quốc ngày càng gia tăng, Buffett rõ ràng lo ngại rằng Đài Loan—một khu vực dễ bị tổn thương về địa chính trị—có thể đối mặt với các hạn chế tương tự về khả năng công nghệ của mình.

Chi phí của việc chọn thời điểm không chính xác

Sự chuyển hướng của Buffett đã chứng tỏ là quá sớm một cách thảm hại. Nhu cầu GPU của Nvidia bùng nổ vượt xa mong đợi, tạo ra các đơn hàng tồn kho khổng lồ. TSMC phản ứng bằng cách mở rộng mạnh mẽ công suất wafer CoWoS của mình, thúc đẩy tăng trưởng bùng nổ. Đến tháng 7 năm 2025, công ty đạt mốc lịch sử: gia nhập câu lạc bộ định giá nghìn tỷ đô la.

Nếu Berkshire giữ nguyên vị thế 60 triệu cổ phiếu ban đầu mà không bán ra cổ nào, giá trị của vị thế này vào cuối tháng 1 năm 2026 sẽ khoảng 20 tỷ USD. Thay vào đó, việc Buffett từ bỏ đã bỏ lỡ khoảng 16 tỷ USD tiềm năng tăng giá.

Sự lệch lạc này khỏi triết lý cốt lõi của ông—thay vì kiên nhẫn theo thời gian, lại lo lắng về địa chính trị—là một bài học cảnh báo: ngay cả những nhà đầu tư huyền thoại cũng có thể thất bại khi bỏ qua quy tắc của chính mình. Điều đặc biệt cay đắng là TSMC không gặp phải hạn chế xuất khẩu thực sự nào, và vị thế thống trị trong sản xuất chip AI của họ chỉ càng trở nên mạnh mẽ hơn.

Nhìn về phía trước: Quay trở lại nguyên tắc ban đầu

Greg Abel, người kế nhiệm của Buffett làm CEO, đang đối mặt với một nhiệm vụ ngầm định: khôi phục sự trung thành với các nguyên tắc đầu tư đã xây dựng nên sự giàu có của Berkshire Hathaway. Niềm tin dài hạn, nguyên tắc giá trị, và khả năng chống lại tiếng ồn ngắn hạn vẫn còn nguyên giá trị như mọi khi. Chuyện của Taiwan Semiconductor là một lời nhắc đắt giá rằng việc giữ vững lập trường—dù có nghi ngờ xuất hiện—là điều phân biệt đầu tư xuất sắc với chỉ đơn thuần là đầu tư tốt.

Đối với các cổ đông hiện tại và tiềm năng, bài học vượt ra ngoài một sai lầm: sức mạnh bền vững của triết lý của Buffett không nằm ở tính không thể sai, mà ở tính nhất quán qua các chu kỳ thị trường. Giai đoạn tiếp theo trong sự quản lý của Berkshire sẽ thử xem Abel có thể giữ vững di sản đó trong khi tự tạo ra con đường riêng cho mình hay không.