Cách các mã BIC SWIFT xác định thực tế ngân hàng của Venezuela

Trong trung tâm của hệ thống tài chính quốc tế tồn tại một hạ tầng âm thầm nhưng vô cùng quan trọng: mạng lưới nhắn tin ngân hàng toàn cầu. Mặc dù nhiều người cho rằng tiền “được gửi” trực tiếp giữa các ngân hàng, thực tế phức tạp hơn nhiều. Hệ thống làm cho việc giao tiếp này có thể xảy ra là SWIFT, và các mã BIC SWIFT xác định từng tổ chức tài chính là điều cho phép các giao dịch này diễn ra. Đối với Venezuela, hiểu rõ cơ chế này là chìa khóa để hiểu tại sao việc tiếp cận ngân hàng quốc tế lại trở nên khó khăn đến vậy.

Hiểu về BIC SWIFT: Hạ tầng nhắn tin toàn cầu

SWIFT, viết tắt của Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication, là mạng lưới liên lạc quan trọng nhất của hệ thống tài chính thế giới. Nó kết nối hơn 11.000 tổ chức tài chính tại hơn 200 quốc gia, nhưng điều quan trọng là phải làm rõ chính xác chức năng của nó.

Mỗi ngân hàng kết nối với SWIFT nhận một mã định danh duy nhất gọi là BIC (Bank Identifier Code), còn gọi là mã SWIFT. Mã này không chỉ là một nhãn dán: nó là “hộ chiếu” cho phép một tổ chức được nhận diện rõ ràng trong hệ thống tài chính toàn cầu. Nếu không có nó, các giao dịch quốc tế sẽ trở nên hỗn loạn.

Điều quan trọng là phải hiểu rõ SWIFT KHÔNG phải là nơi giữ tiền, không thanh toán các giao dịch hay hoạt động như trung gian tài chính. Chức năng của nó chỉ đơn thuần là truyền tải các thông điệp tiêu chuẩn và an toàn, hướng dẫn các ngân hàng trung gian về cách xử lý quỹ. Khi Ngân hàng A muốn gửi 1.000 đô la cho khách hàng X qua Ngân hàng B, SWIFT chỉ đơn giản là truyền đạt ý định đó một cách xác thực và lâu dài.

Tại sao Venezuela bị loại khỏi hệ thống BIC SWIFT

Mối quan hệ giữa các mã BIC SWIFT và ngân hàng Venezuela minh họa cách các quyết định chính trị và kinh tế có thể cắt đứt hoàn toàn một quốc gia khỏi hạ tầng tài chính quốc tế. Từ năm 2019, với việc Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn.

Ngân hàng Trung ương Venezuela và các tổ chức ngân hàng nhà nước như Banco de Venezuela và Bicentenario đã phải đối mặt với các hạn chế nghiêm trọng để duy trì sự hiện diện trong mạng SWIFT. Đây không phải là một sự ngắt kết nối kỹ thuật, mà là một sự cô lập dần dần khiến phần lớn ngân hàng công cộng Venezuela gần như bị cắt khỏi hệ thống tài chính toàn cầu.

Để một ngân hàng Venezuela có thể sử dụng SWIFT và mã BIC của nó, ngân hàng đó cần duy trì mối quan hệ với ngân hàng đại lý, thường đặt tại Mỹ hoặc châu Âu. Các trung gian này đóng vai trò như cầu nối tài chính. Tuy nhiên, nhiều tổ chức quốc tế đã từ bỏ các mối quan hệ này vì sợ bị trừng phạt gián tiếp, gọi là “over-compliance”. Chuỗi cắt đứt này đã khiến việc thực hiện chuyển khoản quốc tế từ Venezuela trở nên vô cùng phức tạp, chậm chạp và tốn kém do các khoản phí liên ngân hàng tích tụ ở mỗi bước.

Các ngân hàng tư nhân Venezuela còn duy trì được quyền truy cập vào SWIFT hoạt động dưới sự giám sát chặt chẽ. Nếu bạn cố gắng nhận chuyển khoản quốc tế, ngân hàng có thể yêu cầu giấy tờ xác minh nguồn gốc quỹ rất kỹ lưỡng. Tình trạng này đã tạo ra một nút thắt hành chính, làm giảm khả năng hoạt động quốc tế.

Các phương án thay thế nổi bật ngoài mã SWIFT

Trước các hạn chế trong hệ thống BIC SWIFT, Venezuela đã tìm kiếm các con đường thay thế. Một số ngân hàng và chính phủ đã nghiên cứu kết nối với các hệ thống như SPFS (Nga) và CIPS (Trung Quốc), mặc dù kết quả còn hạn chế.

Điều đáng chú ý nhất là sự bùng nổ của các tài sản số. Các stablecoin như USDT đã trở thành phương thức để tránh các thủ tục truyền thống của SWIFT. Các doanh nghiệp và công dân sử dụng các đồng tiền kỹ thuật số này để thực hiện thanh toán quốc tế mà không phụ thuộc vào hạ tầng ngân hàng truyền thống. Ngoài ra, các chuyển khoản kiểu Zelle và các tài khoản giữ tiền ngoại tệ nội địa đã trở nên phổ biến, giúp tránh các kênh quốc tế có quy định.

Tình hình hiện tại: hạn chế và cơ hội

Bối cảnh ngân hàng Venezuela vẫn còn phức tạp bất chấp các thay đổi chính trị gần đây. Ngân hàng nhà nước vẫn chủ yếu bị cô lập hoặc chịu các hạn chế nghiêm trọng. Ngân hàng tư nhân hoạt động, nhưng số ngân hàng đại lý có thể liên kết còn hạn chế. Các khoản phí vẫn rất cao, và thời gian chuyển tiền trước đây chỉ mất 24 giờ nay có thể kéo dài hàng ngày hoặc hàng tuần.

Mã BIC SWIFT vẫn là tiêu chuẩn toàn cầu để nhận diện các tổ chức tài chính, nhưng ở Venezuela, tính hữu dụng thực tế của nó đã bị ảnh hưởng bởi các lệnh cấm tài chính. Thực tế này đã thúc đẩy việc tìm kiếm các giải pháp thay thế, bao gồm blockchain và các tài sản số, hoạt động độc lập với các hạn chế về địa lý và chính trị này. Đối với nhiều người Venezuela và doanh nghiệp, đây là cách duy nhất để duy trì kết nối tài chính với thế giới.