Sự sụp đổ tháng 9 năm 2017 đã tiết lộ bản chất thực sự của thị trường tiền điện tử

Vào cuối tháng 9 năm 2017, thị trường tiền điện tử đã trải qua một bước ngoặt bất ngờ sau nhiều tháng biến động. Những gì bắt đầu như một đợt điều chỉnh mạnh mẽ của bitcoin đã chỉ trong vòng ba tháng biến thành một sự kiện nhân đôi hoặc nhân ba giá trị của một số tài sản kỹ thuật số, trong khi các altcoin chịu thiệt hại trên 80%. Giai đoạn này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng để hiểu cách các chu kỳ hoạt động thực sự trong các thị trường phi tập trung.

Trong quý sau tháng 9, thị trường tiền điện tử đã chứng kiến sự tăng trưởng phi thường. Tổng vốn hóa thị trường từ khoảng 150 tỷ USD đã vượt quá 800 tỷ USD chỉ trong vòng bốn tháng. Sự mở rộng theo cấp số nhân này phản ánh một đặc điểm cốt lõi của các tài sản mới nổi này: tiềm năng tăng trưởng của chúng vượt xa các thị trường trưởng thành như vàng (22 nghìn tỷ) hoặc thị trường chứng khoán Mỹ (37 nghìn tỷ). Tuy nhiên, sự so sánh này cũng cho thấy lý do tại sao chúng thu hút cả các nhà đầu cơ lẫn các nhà đầu tư thận trọng.

Ảo tưởng về ý kiến thị trường sau tháng 9

Không đổi thay, mỗi lần bitcoin và ethereum giảm giá đều tạo ra những dự đoán thảm khốc. Trong đợt sụp đổ tháng 9, các nhà phê bình khăng khăng rằng những đồng tiền này sẽ không lấy lại được giá trị. Tuy nhiên, khi thị trường cuối cùng phục hồi, chính những tiếng nói này lại thay đổi câu chuyện. Cùng một mô hình đã xảy ra nhiều năm sau đó: khi ethereum dường như bị kết án, các nhà đầu tư được cảnh báo nên rút khỏi tiền điện tử này để chuyển sang bitcoin, nhưng rồi ethereum lại đạt những đỉnh cao mới mà bitcoin không thể theo kịp.

Chu kỳ này đã tiết lộ một sự thật khó chịu: phần lớn các thành viên thị trường chỉ đơn giản theo đuổi xu hướng thay vì hiểu rõ các cấu trúc nền tảng. Khi cấu trúc giá bị phá vỡ—tức là, khi các mức kỹ thuật quan trọng bị phá vỡ—ngay cả những người lạc quan lâu năm cũng chuyển sang trạng thái giảm giá. Các sự kiện phá vỡ cấu trúc này không phải là những điều chỉnh nhỏ; chúng là những sự kiện có thể hoàn toàn tái cấu trúc hành vi của thị trường.

Thanh khoản chuỗi: Cơ chế ẩn đằng sau các đợt điều chỉnh

Sự kiện ngày 10 tháng 10 đã trở thành một ví dụ sống động về cách hoạt động của các thanh khoản phối hợp trong thị trường tiền điện tử. Một đợt giảm 99% chỉ trong vòng 45 phút, theo sau là một sự phục hồi nhanh chóng, không phải là một sự trùng hợp của thị trường. Đó là một cơ chế được thiết kế để dọn dẹp các vị thế và buộc các nhà giao dịch không chuẩn bị sẵn phải thoái lui.

Trước khi thị trường tăng trưởng cho các altcoin, các vị thế mua đòn bẩy dài hạn tăng vọt. Sau đó, các vị thế bán khống bị khai thác. Mô hình này không chỉ ảnh hưởng đến altcoin; bitcoin và ethereum cũng vận hành theo các cơ chế tương tự. Lý do rất đơn giản: tạo ra một cú phá vỡ trong cấu trúc giá cho phép nhiều người tham gia bị bỏ lại phía sau. Những ai hiểu rõ các cơ chế này sẽ luôn đi trước; còn lại sẽ bị loại bỏ trong mỗi đợt biến động.

Vốn hóa thị trường và dự đoán dài hạn

Ba tháng trước tháng 9, các nhà quan sát có kinh nghiệm đã dự đoán rằng vốn hóa thị trường tiền điện tử trong chu kỳ này sẽ đạt ít nhất 7.5 nghìn tỷ USD. Trong vòng ba hoặc bốn tháng sau tháng 9, tốc độ tăng trưởng đã cực kỳ nhanh—được thiết kế chính xác để thanh lý cả phe bò lẫn phe gấu. Các nhà giao dịch dày dạn kinh nghiệm nhấn mạnh rằng không nên sử dụng đòn bẩy hoặc thực hiện các giao dịch ngắn hạn trong giai đoạn biến động cực đoan này.

Tay giấy và sự kiên nhẫn: Thử thách thực sự của thị trường

Đến giai đoạn này của chu kỳ, các nhà đầu tư tham gia thị trường thường là “tay giấy”—những nhà giao dịch thiếu kinh nghiệm hoặc vốn hạn chế. Họ không phải là “tay kim cương”, những nhà đầu tư giữ vững qua các đợt biến động lớn nhất. Khi thị trường rung lắc và xảy ra sự điều chỉnh tất yếu, tay giấy bị loại bỏ một cách hệ thống.

Sự điều chỉnh ngày 10 tháng 10 không chỉ đơn thuần là một “làm sạch thị trường” theo nghĩa truyền thống. Nó là một sự kiện thảm khốc về quy mô nhưng chính xác như phẫu thuật, được thiết kế để phân phối lại vốn từ những người yếu hơn sang những người mạnh hơn. Sự tăng trưởng nhanh sau đó đã chứng minh rằng các yếu tố nền tảng vẫn còn nguyên vẹn.

Chu kỳ là chân lý duy nhất trong thị trường này

Nhiều năm sau tháng 9 năm 2017, một kết luận không đổi: mọi thứ trong vòng tròn này đều là tạm thời, ngoại trừ hai điều hoàn toàn thực tế—các chu kỳ và bản chất con người. Các chu kỳ xác định khi nào thị trường sẽ lên hoặc xuống; bản chất con người quyết định ai thắng ai thua. Những ai hiểu rõ sự đối lập này sẽ thành công. Những ai bỏ qua thực tế này sẽ bị bỏ lại phía sau, tự hỏi chuyện gì đã xảy ra khi chu kỳ tiếp theo bắt đầu.