Cách Ấn Độ từ chối dầu Nga đã mở ra những cơ hội chưa từng có cho Trung Quốc

Sự chuyển hướng đột ngột trong nhu cầu về dầu Nga vào năm 2025 đã tạo ra những biến động lớn trên thị trường năng lượng toàn cầu. Sau khi các nhà chế biến Ấn Độ giảm mua dòng dầu chủ lực Urals của Nga, khoảng cách giá giữa cung và cầu đã đạt mức thấp kỷ lục, thay đổi hoàn toàn bối cảnh cạnh tranh trong cung cấp nguồn năng lượng cho châu Á.

Tại sao Ấn Độ quay lưng lại với dầu mỏ

Trong một thời gian dài, các nhà lọc dầu Ấn Độ là những người tiêu thụ chính các khối lượng dầu Nga bị đẩy ra khỏi thị trường, tận dụng các khoản giảm giá đáng kể do các lệnh trừng phạt của phương Tây. Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào các nhà sản xuất lớn nhất của Nga — các công ty «Lukoil» và «Rosneft» — đã làm phức tạp đáng kể logistics vận chuyển và các tính toán tài chính. Mặc dù các ví dụ như việc mua hàng gần đây của Reliance Industries cho thấy vẫn còn một số quan tâm, nhưng nhu cầu chung của phía Ấn Độ đã giảm rõ rệt.

Xu hướng này rõ ràng nhất thể hiện qua khối lượng xuất khẩu dầu Nga. Các lô hàng dầu tới Ấn Độ, quốc gia nhập khẩu thứ ba lớn nhất thế giới, đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn ba năm vào cuối năm 2025. Điều này tạo ra dư thừa cung trên thị trường, cần phải nhanh chóng chuyển hướng sang các khách hàng mới.

Trung Quốc tận dụng tối đa tình hình

Xu hướng này đã gây áp lực trực tiếp lên giá của dòng dầu Urals. Trong tuần cuối cùng của tháng 12, các lô hàng dầu của dòng này được giao dịch thấp hơn khoảng mười đô la mỗi thùng so với giá hợp đồng tương lai Brent — mức giảm chưa từng có, đặc biệt khi so sánh với tháng 8 năm 2025, khi dòng dầu này còn được bán với mức cao hơn một đô la so với Dated Brent. Điều này mở ra cơ hội bất ngờ cho các nhà chế biến Trung Quốc.

Truyền thống, Trung Quốc chủ yếu mua dòng dầu ESPO (VSTO) từ Đông Siberia, vận chuyển từ Viễn Đông. Tuy nhiên, vị trí địa lý xa xôi của các cảng phía tây Nga, nơi xuất khẩu dòng Urals, đã khiến họ không thể cạnh tranh trên thị trường châu Á. Tình hình đã thay đổi hoàn toàn khi giá giảm sâu: các nhà lọc dầu Trung Quốc giờ đây có thể mua dầu từ phía tây Nga bất chấp chi phí logistics.

Thống kê rõ ràng cho thấy quy mô của cuộc chuyển đổi này. Theo dữ liệu của công ty Kpler, lượng nhập khẩu Urals vào Trung Quốc trong năm 2025 đã tăng lên khoảng 400 nghìn thùng mỗi ngày — mức cao nhất trong lịch sử. Các số liệu của công ty Vortexa Ltd., nhà cung cấp thông tin độc lập về dòng chảy năng lượng toàn cầu, cũng xác nhận xu hướng này. Như vậy, Bắc Kinh đã trở thành người hưởng lợi chính từ việc định hướng lại nguồn dầu Nga từ Ấn Độ.