Cà game kiếm tiền: Chuyện sinh tồn của người chơi Venezuela giữa khủng hoảng kinh tế

Một lệnh trừng phạt kinh tế, một trò chơi trực tuyến, và hàng triệu người tuyệt vọng. Đó là công thức kỳ lạ của một hiện tượng xã hội hiếm thấy: hàng ngàn người Venezuela cà game kiếm tiền trong Old School RuneScape (OSRS) để sống sót qua cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất thế giới trong nửa thế kỷ qua. Từ năm 2017 đến 2023, cà game kiếm tiền không chỉ là một cách tiêu khiển, mà là một phương thức sinh nhai chính thức, giúp các gia đình Venezuela thoát khỏi cảnh đói kém và siêu lạm phát.

Kinh tế sụp đổ và giải pháp từ thế giới ảo

Venezuela từng là một trong những quốc gia giàu có nhất Nam Mỹ nhờ vào những trữ lượng dầu mỏ khổng lồ. Tuy nhiên, kể từ năm 2013, đất nước này rơi vào cuộc suy thoái kinh tế không có tiền lệ. Trong khoảng thời gian 2013-2021, GDP của Venezuela sụt giảm tổng cộng 75-80%, tạo nên một cuộc khủng hoảng kinh tế lớn nhất trên toàn cầu trong 45 năm qua - thậm chí còn tồi tệ hơn cả Đại suy thoái của Mỹ hay sự sụp đổ của Liên Xô.

Lạm phát siêu tăng khiến đồng Bolivar trở nên vô giá trị. Vào tháng 8 năm 2018, trước khi thực hiện cải cách tiền tệ, tỷ lệ lạm phát hàng năm vượt quá 48.000%. Chỉ trong vòng 4 tháng, tỷ giá chợ đen của Bolivar so với USD đã sụt từ 1 triệu: 1 xuống thành 7 triệu: 1. Tiền giấy không còn giá trị gì - nó còn không bằng giấy lộn.

Để tìm ra lối thoát, người Venezuela phát hiện ra một con đường bất ngờ: cà game kiếm tiền trong OSRS. Trò chơi này ra mắt phiên bản Old School vào năm 2013, thực chất là một nhánh tái hiện của RuneScape phiên bản tháng 8 năm 2007. Công ty phát triển Jagex đã thử nghiệm đưa phiên bản cũ trở lại để lôi kéo lại những người chơi cũ. Chiến lược này vượt quá mong đợi, giúp IP RuneScape tồn tại và phát triển mãnh liệt.

Điều may mắn là OSRS là một phiên bản cũ, chỉ cần chơi thông qua trình duyệt web, yêu cầu cấu hình máy tính thấp, hoàn hảo cho hàng triệu người Venezuela sử dụng máy tính Canaima cũ kỹ (chỉ 2GB RAM) - những chiếc máy mà chính phủ từng phát miễn phí cho học sinh. Thế là, những chiếc máy tính dành cho giáo dục đã trở thành công cụ sinh tồn.

Cà game kiếm tiền: Từ sự sinh nhai đến hiện tượng văn hóa

Vào năm 2017, một bài đăng trên Reddit nổi tiếng về cách “săn” người chơi Venezuela ở “Khu rồng phía Đông” - một địa điểm trong game nơi những quái vật Dragon xanh xuất hiện. Từ 2017-2019, người chơi Venezuela tập trung đông đảo tại đây, liên tục tiêu diệt rồng để loot xương rồng và da rồng, sau đó bán chúng trên sàn giao dịch lấy vàng trong game.

Cà game kiếm tiền tại Khu rồng phía Đông mang lại doanh thu thực sự khách quan: một giờ săn rồng xanh có thể kiếm 500.000 vàng OSRS, tương đương khoảng 0,5 USD. Những người chơi cao cấp hơn còn nguyên cáo săn Boss “Zurlah” có thể kiếm 2-3 USD/giờ - mức lương này cao hơn hầu hết những người có bằng đại học ở Venezuela, những người chỉ kiếm được khoảng 10 USD/tháng.

Điều tuyệt vọng nhất là tỷ giá hối đoái của đơn vị tiền tệ trong game so với USD (1-1,25 triệu: 1) ổn định hơn nhiều so với Bolivar. Người chơi Venezuela cà game kiếm tiền để lấy vàng OSRS, rồi đổi thành Bitcoin hay các loại tiền điện tử khác, cuối cùng là đổi tiền mặt để nuôi gia đình. Theo các cuộc phỏng vấn với người chơi Venezuela, nhiều người kiếm được 100 USD trở lên mỗi tháng từ OSRS - một khoản tiền khổng lồ so với mức lương bình thường ở quốc gia này.

Không giống như người giúp việc Philippines ở Hồng Kông có thể thoải mái xuất hiện trên đường phố, người chơi Venezuela phải ẩn danh. Họ tạo nhiều tài khoản phụ để tránh bị khóa, vì Jagex cấm giao dịch vật phẩm trò chơi trong thế giới thực. Giống như người dùng tiền điện tử sử dụng ví burner để đề phòng, họ sống trong bóng tối của thế giới trò chơi.

Suy thoái của cà game kiếm tiền: Khi bot và giá vàng sụp đổ

Từ năm 2023 trở đi, bức tranh sáng lạn dần. Giá vàng OSRS đột ngột giảm mạnh khi hàng loạt bot - những chương trình tự động không cần nghỉ ngơi - ồ ạt tham gia vào thị trường. Sản lượng vàng tăng vọt, giá cả lao dốc theo. Hiện tại, tỷ giá vàng OSRS chỉ còn 1 triệu: 0,16-0,2 USD - một con số buồn cười so với những ngày huy hoàng trước.

Nhưng cà game kiếm tiền không dừng lại, nó chỉ chuyển sang những nơi khác. Người chơi Venezuela chuyển hướng sang các trò chơi khác như Tibia, Albion Online, World of Warcraft - những tựa game mà lợi nhuận farming vẫn còn khả quan hơn. Họ tiếp tục tìm kế sinh nhai trong thế giới ảo để sống sót trong thế giới thực.

Tuy nhiên, có câu hỏi ngấm ngầm trong lòng mỗi người: “Cuộc sống cà game kiếm tiền như vậy có đúng không?”. Một số người chơi quyết định rời khỏi những thế giới trò chơi ảo, thậm chí rời khỏi đất nước của họ. Theo dữ liệu đầu năm 2026, khoảng 7,9 triệu người Venezuela đã trốn chạy khỏi đất nước, tạo nên một trong những cuộc khủng hoảng tị nạn lớn nhất trong lịch sử Mỹ Latinh và toàn cầu.

Từ thế giới ảo đến hiện thực tàn khốc

Cả thế giới chú ý đến giá dầu thô quốc tế hay thị trường chứng khoán Venezuela khi tình hình bất ổn, nhưng những người chơi RuneScape lại quan tâm đến giá vàng trong trò chơi. Khi Maduro rời khỏi Venezuela tuyên bố kết thúc một thời đại, những người chơi Venezuela cũng “rời khỏi” OSRS, tuyên bố kết thúc một thời đại khác.

Câu chuyện về cà game kiếm tiền ở Venezuela không chỉ là về những người tìm cách sinh tồn, mà là về sự giao thoa giữa kinh tế thực và kinh tế ảo, giữa tuyệt vọng và sáng tạo. Phút giây người chơi Venezuela cà game kiếm tiền là phút giây họ chọn trốn chạy; phút giây họ rời đi là phút giây họ chọn đối mặt với hiện thực.

Thế giới OSRS ngày nay, chỉ còn lại những huyền thoại về Venezuela - những tài khoản burner tắt mềm, những nơi farming từng đông đúc giờ yên tĩnh, những khoản lợi nhuận từng giúp cả gia đình sống sót giờ chỉ còn trong ký ức. Cà game kiếm tiền từng là cầu nối giữa tuyệt vọng và hy vọng, nhưng nó không thể cứu rỗi một quốc gia đang chìm trong khủng hoảng.