## Quang Vũ hay Cảnh Báo Sai Lầm? Tại sao Bitcoin phải chuẩn bị ngay hôm nay

Chuyên gia của Castle Island Ventures nhấn mạnh về điểm yếu nghiêm trọng của Bitcoin: hơn 6,7 triệu đồng coin đang nằm trên các địa chỉ không đủ an toàn trước các cuộc tấn công của máy tính lượng tử. Đây không phải là viễn tưởng xa vời, mà là kịch bản thực tế với một lộ trình thời gian cụ thể. Các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế đã xác định hạn chót — các hệ thống mã hóa hậu lượng tử phải thay thế các hệ thống hiện tại trước năm 2030, và việc vô hiệu hóa hoàn toàn phải hoàn tất trước năm 2035. NIST, Liên minh Châu Âu và Vương quốc Anh đã bắt đầu hành động theo kế hoạch này.

**Bước nhảy công nghệ sắp tới**

An ninh của Bitcoin dựa trên mã hóa elliptic — chính kiến trúc này có thể bị phá vỡ bởi thuật toán Shor. Được phát triển từ những năm 1990, nó vẫn là mối đe dọa mang tính lý thuyết cho đến khi máy tính lượng tử trở nên khả thi. Tuy nhiên, năm 2025 đã trở thành bước ngoặt: các khoản đầu tư vào các startup lượng tử đã đạt 6 tỷ USD, và PsiQuantum đã huy động được 1 tỷ USD để tạo ra một máy tính lượng tử với một triệu qubit. Google và Quantinuum đang thể hiện những bước đột phá trong việc sửa lỗi — đây là chìa khóa để xây dựng máy tính lượng tử thực tế.

Theo dự báo của các chuyên gia từ Metaculus, một máy tính lượng tử có khả năng mã hóa quan trọng có thể xuất hiện vào khoảng năm 2033. Điều này có nghĩa là còn chưa đầy mười năm để giải quyết nhiệm vụ kỹ thuật phức tạp nhất trong lịch sử blockchain.

**Tại sao việc chuyển đổi là không thể tránh khỏi, nhưng lại cực kỳ phức tạp**

Ở cấp độ ban đầu, có vẻ đơn giản: triển khai mã hóa hậu lượng tử, chuyển đổi khóa, xong. Nhưng thực tế, điều này đòi hỏi giải quyết đồng thời nhiều vấn đề chưa có lời giải. Chọn hệ thống hậu lượng tử nào? Yêu cầu dữ liệu cao hơn, sự khác biệt trong các tiêu chuẩn, cần di chuyển hàng triệu địa chỉ — tất cả đều đòi hỏi nhiều năm để thống nhất và phát triển.

Chính Satoshi Nakamoto đã dự đoán khả năng này và xây dựng tính linh hoạt vào giao thức. Nhưng như các cập nhật SegWit và Taproot cho thấy, ngay cả những nâng cấp “đơn giản” cũng đòi hỏi nỗ lực lớn. Việc chuyển sang các hệ thống chống lượng tử sẽ còn đau đớn hơn nhiều.

**Mặt tối của kịch bản**

Khoảng 1,7 triệu Bitcoin đang được lưu trữ trên các địa chỉ “pay-to-public-key” cũ, thuộc sở hữu của Satoshi và các thợ mỏ đầu tiên. Nếu những đồng coin này không được chuyển đổi kịp thời, chúng có thể trở thành mục tiêu của kẻ xấu lượng tử. Cộng đồng sẽ phải đối mặt với hai cơn ác mộng: đóng băng hàng triệu đồng coin (hoặc bị tịch thu hàng loạt) hoặc chấp nhận rằng một bên thù địch tiềm năng sẽ trở thành một trong những chủ sở hữu lớn nhất của Bitcoin trên thế giới.

**Hoảng loạn như một mối đe dọa thực sự**

Các chuyên gia nhận định: chính các cuộc tấn công lượng tử có thể ít gây thiệt hại hơn so với hỗn loạn do thiếu chuẩn bị. Khi tin tức về điểm yếu thực sự lan rộng, có thể sẽ xảy ra các cuộc chiến phân nhánh (fork) và tình trạng không rõ ràng. Các nhà đầu tư tổ chức lớn, đang đặt niềm tin vào Bitcoin, có thể ngay lập tức thay đổi chiến thuật. Chính vì vậy, không thể tính theo năm — mà phải theo thập kỷ.