Lợi nhuận/Lỗ: hiểu chỉ số này giúp nhà đầu tư mua hoặc bán

P/L là gì và tại sao bạn nên biết?

Chỉ số Giá-Thu nhập (P/L) về cơ bản là một cuộc trò chuyện giữa giá bạn trả cho một cổ phiếu và lợi nhuận thực sự của công ty. Đơn giản vậy thôi. Số càng nhỏ, rõ ràng bạn đang trả càng ít. Số càng lớn, có nghĩa là các nhà đầu tư tin rằng công ty này sẽ phát triển rất nhiều.

Công thức rất đơn giản: chia giá cổ phiếu cho lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (LPA) của công ty. Xong. Con số này cho bạn biết các nhà đầu tư sẵn sàng chi bao nhiêu đô la cho mỗi đô la lợi nhuận mà công ty tạo ra.

Không phải P/L cao nào cũng xấu (và không phải P/L thấp nào cũng là cơ hội)

Đây là nơi phần lớn mọi người sai lầm. Một P/L cao có thể có nghĩa hoàn toàn khác nhau:

• Cổ phiếu đang quá đắt (bong bóng)
• Các nhà đầu tư tin rằng công ty sẽ tăng trưởng theo cấp số nhân

Và một P/L thấp có thể chỉ ra:

• Cơ hội mua vào
• Hoặc đơn giản là công ty đang gặp khó khăn

Ngữ cảnh là tất cả. Các công ty công nghệ tự nhiên có P/L cao hơn vì đang tăng trưởng nhanh chóng. Trong khi các công ty dịch vụ công cộng có P/L thấp vì luôn kiếm được lợi nhuận một cách dự đoán được, không có nhiều bất ngờ.

Ba cách nhìn khác nhau về P/L

P/L lịch sử (trailing) dựa trên những gì công ty đã kiếm được trong 12 tháng gần nhất. Đây là cách đáng tin cậy nhất vì sử dụng số thực, đã được tính toán rồi.

P/L tương lai (forward) dựa trên dự đoán. Các nhà phân tích ước lượng công ty sẽ kiếm được bao nhiêu trong 12 tháng tới. Lạc quan hơn, nhưng cũng rủi ro hơn.

P/L tuyệt đối chỉ là công thức sơ khai — không so sánh với gì cả. Bạn nhìn số và xong.

P/L tương đối so sánh công ty với các đối thủ cạnh tranh hoặc trung bình ngành. Điều này giúp hiểu xem giá có hợp lý trong bối cảnh ngành hay không.

Cách chỉ số này giúp bạn chọn cổ phiếu

P/L là một công cụ nhanh để lọc các lựa chọn. Nếu bạn đang xem hai công ty cùng ngành và một có P/L rất cao, đáng để điều tra lý do — có thể họ có kế hoạch tăng trưởng mạnh hơn hoặc chỉ là bong bóng.

Cũng rất hữu ích để:

• Theo dõi các cổ phiếu tiềm năng bị định giá thấp
• Theo dõi cách thị trường thay đổi ý kiến về một công ty (so sánh P/L hiện tại với lịch sử)
• So sánh với các đối thủ cạnh tranh hoặc trung bình thị trường

Những điều cần lưu ý mà ít ai nhắc tới

P/L không hoạt động khi công ty lỗ — công thức đơn giản bị phá vỡ. Nó cũng hoàn toàn bỏ qua chất lượng lợi nhuận: một công ty có thể đang thao túng số liệu để trông có vẻ tốt hơn. Và còn nhiều yếu tố quan trọng mà P/L không phản ánh, như nợ nần khổng lồ, dòng tiền yếu hoặc các vấn đề khác.

Một điểm nữa: P/L không giải thích các tốc độ tăng trưởng khác nhau. Một startup bùng nổ có thể có P/L cao hợp lý, trong khi một tập đoàn đa quốc gia đã trưởng thành có P/L thấp là bình thường. Hãy dùng P/L như một điểm khởi đầu, chứ không phải câu trả lời cuối cùng.

Còn Bitcoin? Và các đồng tiền mã hóa?

Đây là phần gây khó khăn. P/L được thiết kế cho các công ty có lợi nhuận rõ ràng và báo cáo đã được kiểm toán. Bitcoin và phần lớn các đồng tiền mã hóa không hoạt động theo cách đó — chúng không tạo ra lợi nhuận như một công ty truyền thống.

Hiện tại, trong một số phần của DeFi, các nhà phân tích đang thử nghiệm các khái niệm tương tự. Ví dụ, nếu một nền tảng kiếm tiền từ phí giao dịch, bạn có thể cố gắng đánh giá token dựa trên các khoản phí này như là “lợi nhuận”. Nhưng các phương pháp này vẫn còn rất thử nghiệm và chưa có sự đồng thuận trong ngành.

Thực tế: cách sử dụng điều này ngay bây giờ

Trước khi mua cổ phiếu, hãy xem P/L của nó. So sánh với các cổ phiếu cùng ngành. Nếu cao hoặc thấp bất thường, hãy điều tra lý do — đọc các thông cáo báo chí, theo dõi tin tức về công ty. Sử dụng P/L cùng với các chỉ số khác: doanh thu, biên lợi nhuận, nợ nần, tăng trưởng lịch sử.

Chỉ số P/L là một công cụ mạnh mẽ khi bạn hiểu rõ giới hạn của nó. Nó không phải là quả cầu pha lê, nhưng giúp bạn phân biệt rõ ràng hơn khi đầu tư.