Không ít trader mới nhìn thấy đường giới hạn tài khoản liền bắt đầu tự hoài nghi bản thân, xem những khoản lỗ như thất bại thuần túy, kết quả là rơi vào vòng xoáy cảm xúc. Thực ra, cách suy nghĩ như vậy đã sai rồi — lỗ vốn có thể dạy bạn rất nhiều điều, quan trọng là bạn đọc phản hồi từ thị trường như thế nào.

Cách làm của tôi là như thế này:

**Điều đầu tiên là mở lại các lệnh lỗ để xem xét kỹ lưỡng.** Với khoản lỗ -3.5% của SOL, tôi không chỉ nhìn vào số tiền lỗ rồi thôi, mà còn tự hỏi — liệu tôi vào lệnh không đúng thời điểm, hay là vị trí dừng lỗ ban đầu không đặt tốt? Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định lần sau. Khoản lỗ -5.1% của ETH cũng vậy, cần phân biệt xem đây là chi phí trong kế hoạch bình thường (dừng lỗ sau khi phá vỡ vị trí quan trọng), hay là do tôi tự chịu đựng quá nhiều (đây là lỗi cần sửa).

**Tiếp theo là học cách phân biệt lỗi thật và biến động thị trường.** Đôi khi, vài khoản lỗ nhỏ liên tiếp — như SOL, ETH đều bị thua — thực ra là thị trường đang gửi tín hiệu cho bạn: hiện tại đang có sự rung lắc gia tăng, không thể nhìn rõ hướng đi. Chính nhận thức này đã khiến tôi gần đây chuyển sang chủ động quan sát, chờ đợi tín hiệu rõ ràng hơn.

**Làm thế nào để biến những điều này thành vũ khí của mình?** Tôi đã xây dựng một nhật ký giao dịch đơn giản, ghi lại từng lệnh thua: nguyên nhân gì, đồng coin liên quan, tâm trạng lúc đó ra sao. Thường xuyên xem lại cuốn sổ này để tìm ra quy luật — là có đồng coin nào luôn khiến tôi thua, hay là trong các trạng thái thị trường nhất định tôi phản ứng chậm chạp? Sau đó, tôi sẽ điều chỉnh quy tắc vào lệnh, logic dừng lỗ cho phù hợp hơn.

Tất cả những bài học này đều đổi lấy bằng chính tiền thật. Kiên trì làm như vậy, mới có thể từ một học trò của thị trường trở thành người sống sót thực sự.