Nắm bắt nhịp công bố CPI của Mỹ, tận dụng cơ hội biến động của thị trường tài sản

Tại sao nhà đầu tư nhất định phải chú ý đến công bố CPI của Mỹ?

Trong thị trường tài chính toàn cầu, Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ là một trong những chỉ số ảnh hưởng trực tiếp nhất đến giá các loại tài sản chính. Công bố CPI của Mỹ thường đi trước dữ liệu PCE là chỉ số tham khảo chính cho quyết định của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), do đó thị trường đặc biệt nhạy cảm với nó. Khi dữ liệu CPI được công bố, thị trường chứng khoán, ngoại hối, hàng hóa đều phản ứng dây chuyền, đây cũng là lý do nhiều nhà đầu tư chuyên nghiệp đều đưa lịch trình công bố CPI của Mỹ vào lịch giao dịch.

Dữ liệu CPI của Mỹ phản ánh tình hình lạm phát hoặc giảm phát trong một khoảng thời gian nhất định, biến động của nó không chỉ ảnh hưởng đến xu hướng chính sách tiền tệ của Fed mà còn gián tiếp quyết định dòng vốn toàn cầu. Do đó, nắm bắt chính xác thời điểm công bố CPI của Mỹ và xu hướng có thể xảy ra là rất quan trọng đối với phân bổ tài sản.

Chi tiết lịch công bố CPI của Mỹ năm 2024

Thời điểm công bố CPI của Mỹ là ngày làm việc đầu tiên hoặc ngày làm việc gần nhất của tháng. Do Mỹ có sự khác biệt về giờ mùa hè và giờ mùa đông, thời gian công bố cũng sẽ điều chỉnh tương ứng:

• Giờ mùa hè: công bố lúc 20:30 giờ Đài Bắc
• Giờ mùa đông: công bố lúc 21:30 giờ Đài Bắc

Lịch công bố CPI của Mỹ trong năm 2024 (giờ Đài Bắc) như sau:

Thị trường cần ghi nhớ trước thời điểm công bố CPI của Mỹ vì dữ liệu công bố thường gây ra biến động giá mạnh mẽ trong khoảnh khắc đó.

Cấu thành thực tế của CPI Mỹ và điểm nhà đầu tư cần chú ý

Để hiểu rõ hơn về CPI của Mỹ, trước tiên cần nắm rõ cấu thành cụ thể của nó. Các thành phần chính của CPI Mỹ chiếm tỷ lệ như sau:

• Chi phí nhà ở (bao gồm tiền thuê nhà): 30～40%
• Thực phẩm và đồ uống: 13～15%
• Giáo dục và truyền thông: 6～7%
• Năng lượng: 6～8%
• Chăm sóc y tế: 7～9%
• Dịch vụ vận chuyển: 5～6%
• Xe mới: 3～5%
• Giải trí và nghỉ dưỡng: 3～5%
• Quần áo và trang phục: 2～3%
• Xe đã qua sử dụng: 2～3%

Nhà đầu tư có thể tìm ra điểm phân tích đột phá từ các mục này. Trong đó, chi phí nhà ở chiếm tỷ lệ cao nhất, tiếp theo là thực phẩm và đồ uống. Hai nhóm này có biến động giá dễ dàng thúc đẩy toàn bộ CPI biến động, do đó cần đặc biệt theo dõi.

Sự khác biệt then chốt giữa CPI, CPI lõi và PCE

Nhiều người cảm thấy bối rối về các chỉ số lạm phát của Mỹ, thực tế chỉ cần nắm rõ một vài điểm khác biệt cơ bản là đủ.

Sự khác biệt giữa CPI và CPI lõi nằm ở phạm vi tính toán. CPI bao gồm biến động giá của tất cả các mặt hàng, do đó bị ảnh hưởng bởi giá thực phẩm và năng lượng. Trong khi đó, CPI lõi loại trừ giá thực phẩm và năng lượng, phản ánh chính xác hơn xu hướng giá của các hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng khác, biến động ổn định hơn.

Sự khác biệt giữa CPI và PCE nằm ở phương pháp tính toán. CPI sử dụng phương pháp trọng số theo kiểu Laspeyres, còn PCE dùng phương pháp trọng số theo kiểu chuỗi (chain-weighted). PCE thể hiện tốt hơn hiệu ứng thay thế tiêu dùng — khi giá dầu tăng mạnh, người tiêu dùng có thể chuyển sang các nguồn năng lượng khác, làm giảm tỷ trọng của dầu trong giỏ hàng tiêu dùng. Tính năng “giảm đỉnh, bù đắp” này khiến PCE ổn định hơn, phản ánh chính xác hơn áp lực lạm phát thực tế.

Nhà đầu tư cần chú ý hai chỉ số cốt lõi sau:

1. Tỷ lệ tăng trưởng hàng năm của CPI Mỹ: Đây là dữ liệu lạm phát được công bố sớm nhất, được thị trường quan tâm nhất, thường gây ra biến động rõ rệt về giá tài sản khi công bố.
2. Tỷ lệ tăng trưởng hàng năm của PCE Mỹ: Thời điểm công bố muộn hơn, nhưng là căn cứ chính cho quyết định của Fed, cũng rất quan trọng.

Nói chung, biến động của CPI và PCE hàng năm thường theo cùng chiều hướng và gần như cùng biên độ. Tuy nhiên, thị trường thường chú ý hơn đến dữ liệu CPI được công bố sớm hơn; còn Fed thì quan tâm nhiều hơn đến dữ liệu PCE chính xác hơn.

Hai yếu tố then chốt ảnh hưởng xu hướng CPI Mỹ 2024

Yếu tố thứ nhất: Bầu cử Tổng thống Mỹ

Năm 2024, Mỹ sẽ tổ chức bầu cử tổng thống, kết quả sẽ công bố vào tháng 11. Trong quá trình bầu cử, bất kể đảng phái hay ứng viên nào, đều có xu hướng quá lạc quan về các cam kết tranh cử. Kết hợp với môi trường quốc tế phức tạp hiện nay, các ứng viên có thể có xu hướng đẩy các mâu thuẫn nội bộ ra bên ngoài, dẫn đến gia tăng xung đột địa phương, thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa trở nên thụt lùi. Kết quả cuối cùng là mức độ lạm phát khó có thể giảm xuống một cách thuận lợi.

Yếu tố thứ hai: Mức độ và nhịp độ giảm lãi suất của Fed

Dựa trên dữ liệu của CME Group, xác suất thị trường dự đoán Fed sẽ giảm lãi suất 6 điểm cơ bản trong năm 2024 là cao nhất. Điều này phản ánh kỳ vọng của thị trường rằng CPI Mỹ có thể duy trì xu hướng giảm trong suốt năm 2024, phù hợp với dự đoán xu hướng CPI đã phân tích ở phần sau.

Vận tải và dầu thô: Những yếu tố dễ bị bỏ qua trong thúc đẩy lạm phát

Nhìn lại 30 năm qua, Mỹ đã trải qua 4 chu kỳ CPI rõ rệt, lần lượt liên quan đến khủng hoảng tiết kiệm vay mượng những năm 1990, bong bóng internet năm 2000, khủng hoảng nhà ở dưới chuẩn năm 2008, và đại dịch COVID-19 năm 2020. Trong đó, trường hợp năm 2020 đặc biệt đáng suy nghĩ — ảnh hưởng của logistics toàn cầu đối với lạm phát Mỹ lớn hơn nhiều so với dự đoán của mọi người.

Trong đại dịch, hệ thống logistics toàn cầu từng bị tê liệt, sau đó Fed tiến hành kích thích kinh tế quy mô lớn, khiến CPI đạt đỉnh vào tháng 6 năm 2022. Sau đó, khi dịch bệnh toàn cầu giảm bớt và tình hình logistics cải thiện, CPI bắt đầu giảm.

Đến năm 2023, khủng hoảng tại vùng biển đỏ lại làm gián đoạn chuỗi logistics khu vực. Các cuộc tấn công liên tục của lực lượng Houthi khiến các hãng vận tải tránh tuyến đường biển đỏ từ châu Á đến châu Âu, làm tăng đáng kể thời gian và chi phí vận chuyển. Từ đầu tháng 12 năm 2023, giá cước vận tải trên tuyến châu Á – châu Âu đã tăng gấp hơn hai lần.

Dù tác động của các cuộc tấn công này đối với giá container không lớn bằng đợt dịch thứ hai cuối năm 2020 hoặc sự kiện kênh đào Suez năm 2021, nhưng gián đoạn logistics khu vực và tăng chi phí cuối cùng vẫn sẽ phản ánh vào giá tiêu dùng. Tình hình này cần theo dõi chặt chẽ, đề phòng tình hình leo thang làm tăng thêm giá cả.

Dự đoán xu hướng CPI Mỹ 2024 và phân tích cơ bản

Để dự đoán chính xác xu hướng CPI Mỹ, cần hiểu rõ tình hình kinh tế Mỹ năm 2024. Theo dự báo mới nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF):

• Tăng trưởng kinh tế toàn cầu dự kiến đạt 3.1%, cao hơn 0.2% so với dự báo trước
• Tăng trưởng kinh tế Mỹ năm nay dự kiến 2.1%, đứng thứ hai trong các quốc gia lớn, năm 2025 sẽ chậm lại còn 1.7%
• Khu vực Euro dự báo tăng trưởng 0.9% trong 2024, năm 2025 là 1.7%
• Lạm phát toàn cầu sẽ giảm từ 5.8% năm 2024 xuống còn 4.4% năm 2025

Tăng trưởng kinh tế Mỹ mạnh mẽ đồng nghĩa với khả năng lạm phát cũng không giảm mạnh.

Dựa trên các phân tích trên, chúng tôi dự đoán xu hướng CPI Mỹ năm 2024 như sau:

Do các hàng hóa lớn (đặc biệt là dầu thô) trong nửa đầu năm 2023 có xu hướng giảm đột biến, CPI Mỹ trong nửa đầu năm 2024 có thể khó tiếp tục giảm nhanh do cơ sở thấp. Đồng thời, tồn kho dầu thô hiện đang giảm, tạo điều kiện thuận lợi cho giá dầu tăng.

Kết hợp các yếu tố như hỗ trợ giá dầu, bất ổn chính trị do bầu cử Mỹ, ảnh hưởng kéo dài của khủng hoảng logistics vùng biển đỏ, cùng với nền kinh tế Mỹ tương đối mạnh mẽ, chúng tôi dự đoán:

• CPI Mỹ sẽ chạm đáy vào Quý 1 năm 2024
• Quý 2 có thể xuất hiện sự phục hồi
• Cuối năm sẽ lại giảm xuống

Xu hướng này có thể gây áp lực lên thị trường chứng khoán Mỹ vì độ dính của CPI sẽ làm chậm quá trình Fed giảm lãi suất.

Tóm lại

Dữ liệu CPI của Mỹ có ảnh hưởng lớn đến thị trường tài chính toàn cầu. Nhà đầu tư cần phân biệt rõ CPI, CPI lõi và PCE, đồng thời nắm rõ thời điểm công bố CPI của Mỹ. Trong năm 2024, các yếu tố như bầu cử Mỹ, chính sách tiền tệ của Fed, tình hình logistics toàn cầu và giá dầu sẽ cùng nhau quyết định xu hướng CPI. Tổng thể, CPI Mỹ dự kiến giảm trong năm 2024, nhưng trong quá trình có thể xuất hiện sự phục hồi. Chính sự không chắc chắn này là lý do nhà đầu tư cần theo dõi sát sao thị trường.