Phân tích xu hướng đồng yên: Tỷ giá sẽ còn giảm bao nhiêu nữa vào năm 2026?

Phân tích xu hướng đồng yên chủ yếu dựa trên hiểu biết về cuộc chơi giữa chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật và kỳ vọng thị trường. Từ năm 2025, đồng yên đã trải qua những biến động mạnh, từ mức cao gần 160 đầu năm giảm xuống mức thấp nhất 140.477, rồi lại tiếp tục mất giá đến mức đáy nửa năm 157. Về cuối năm, USD/JPY dao động quanh 156, và sự chia rẽ trong dự đoán về xu hướng tương lai của đồng yên đang ngày càng gia tăng.

Các tổ chức nhìn nhận về xu hướng đồng yên năm 2026

Thị trường Wall Street nhìn chung khá bi quan về triển vọng của đồng yên. Theo dự báo mới nhất, điểm mấu chốt trong phân tích xu hướng đồng yên là khi nào chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật sẽ thu hẹp.

Junya Tanase, Giám đốc Chiến lược Ngoại hối Nhật Bản của JPMorgan, đã đưa ra dự đoán bi quan nhất – đến cuối năm 2026, đồng yên có thể rơi xuống 164. Ông nhấn mạnh, nền tảng cơ bản của đồng yên vẫn còn khá yếu, ngay cả khi bước sang năm mới, xu hướng này khó có thể thay đổi căn bản. Khi thị trường toàn cầu dần tiêu hóa kỳ vọng lãi suất của các nền kinh tế khác tăng lên, chính sách thắt chặt của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ bị hạn chế hiệu quả.

Ngân hàng Paris của Pháp, nhà chiến lược ngoại hối và lãi suất tại châu Á mới nổi, Parisha Saimbi, cũng giữ quan điểm tiêu cực, dự đoán tỷ giá đồng yên sẽ giảm xuống 160 vào cuối năm 2026. Bà cho rằng, môi trường vĩ mô toàn cầu năm tới vẫn dự kiến khá thuận lợi cho tâm lý rủi ro, điều này thường hỗ trợ các hoạt động chênh lệch lãi suất tiếp tục diễn ra. Xem xét nhu cầu chênh lệch lãi suất dài hạn, chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản thận trọng, và khả năng Cục Dự trữ Liên bang sẽ còn hawkish hơn dự kiến, USD/JPY dự kiến sẽ duy trì ở mức cao.

Hai tổ chức dự báo này phản ánh một thực tế: Trong ngắn hạn, đồng yên khó có thể dừng đà giảm và phục hồi.

Phân tích xu hướng đồng yên: Bốn áp lực giảm giá chính

Tại sao đồng yên liên tục chịu áp lực? Phân tích sâu cho thấy có bốn yếu tố chủ đạo thúc đẩy:

Thứ nhất, chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật mở rộng và khó thu hẹp nhanh chóng. Dù Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) dự kiến sẽ nâng lãi suất lên 0.75% vào năm 2025, nhưng lãi suất Nhật vẫn còn thấp hơn nhiều so với Mỹ. Điều này tạo ra cơ hội chênh lệch lớn – nhà đầu tư vay đồng yên thấp lãi suất để đầu tư vào các tài sản sinh lợi cao hơn của USD, gây áp lực bán đồng yên liên tục. Ngay cả khi BoJ nâng lãi suất, kỳ vọng về chính sách sau này vẫn còn thận trọng, không thể nâng cao sức hấp dẫn của đồng yên.

Thứ hai, chính sách mở rộng tài chính của chính phủ Nhật Bản làm gia tăng rủi ro mất giá. Sau khi Thủ tướng Yoshihide Suga nhậm chức tháng 10/2025, chính phủ tiếp tục theo đuổi phong cách “Abenomics”, tung ra các gói kích thích tài chính quy mô lớn. Điều này dẫn đến tăng phát hành trái phiếu chính phủ, lo ngại về thâm hụt ngân sách, khiến thị trường lo ngại về khả năng bền vững tài chính của Nhật, đẩy đồng yên xuống thấp hơn nữa.

Thứ ba, nền kinh tế Mỹ ổn định hỗ trợ chỉ số USD. Nền kinh tế Mỹ duy trì sức mạnh, lạm phát cao dai dẳng, cộng thêm chính sách đồng USD mạnh mẽ của chính quyền Trump và các biện pháp thuế quan, đã tạo nền tảng vững chắc cho USD. Trong khi đó, đồng yên, là đồng tiền có lợi suất thấp, dễ bị bán tháo trong môi trường rủi ro. Trong nửa cuối 2025, sự phục hồi của chỉ số USD đã chi phối thị trường, khiến USD/JPY từ 140-150 tăng lên trên 155-157.

Thứ tư, nền kinh tế nội địa Nhật Bản yếu kém. Tiêu dùng nội địa yếu, GDP có lúc âm, lạm phát nhập khẩu đẩy giá cả tăng cao. Dù tiền lương có tăng, sức mua thực vẫn bị hạn chế. Điều này khiến Ngân hàng Nhật Bản thận trọng trong việc nâng lãi, sợ rằng thắt chặt quá mức sẽ làm tổn thương quá trình phục hồi kinh tế, duy trì xu hướng yếu của đồng yên.

Tổng quan chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản năm 2025

Hiểu rõ xu hướng đồng yên còn dựa trên theo dõi sự biến đổi chính sách của Ngân hàng Trung ương. Năm 2025 là năm chuyển đổi chính sách tiền tệ của BoJ:

Ngày 24/1, BoJ công bố nâng lãi suất chuẩn từ 0.25% lên 0.5%, mức tăng lớn nhất kể từ năm 2007. Việc nâng lãi này chủ yếu dựa trên CPI lõi tăng 3.2% và các cuộc đàm phán tiền lương mùa thu đạt mức tăng 2.7%. Việc tăng lãi đã đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ, khiến đồng yên ngắn hạn mạnh lên so với USD, USD/JPY giảm từ 158 xuống còn khoảng 150, thậm chí chạm mức thấp nhất trong năm 140.477 vào ngày 21/4.

Từ tháng 2 đến tháng 10, BoJ giữ nguyên lãi suất tại 0.5% qua sáu cuộc họp chính sách. Trong giai đoạn này, tỷ giá đồng yên dao động thất thường, USD/JPY vượt qua mốc 150, và sau tháng 10 còn tiếp tục tăng cao hơn nữa.

Ngày 19/12, BoJ công bố quyết định lãi suất mới, nâng lãi suất chính sách thêm 0.25 điểm phần trăm lên 0.75%, mức cao nhất gần 30 năm kể từ năm 1995. Đây là lần nâng lãi thứ hai trong năm, bước quan trọng để đưa chính sách tiền tệ trở lại bình thường. Tuy nhiên, quyết định này không giúp đồng yên bật tăng, ngược lại thị trường vẫn tiếp tục tiêu hóa chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật, tỷ giá đồng yên duy trì quanh 156.

Thống đốc Ueda Kazuo cho biết, mặc dù kinh tế Nhật vẫn còn một số dấu hiệu yếu, nhưng nhìn chung vẫn duy trì phục hồi nhẹ nhàng. Dự kiến lãi thực vẫn sẽ duy trì ở mức thấp rõ rệt, điều kiện tiền tệ nới lỏng sẽ tiếp tục hỗ trợ kinh tế. Điều này cho thấy các bước nâng lãi trong tương lai có thể sẽ tiếp tục thận trọng.

Ba yếu tố quyết định hướng đi của đồng yên năm 2026

Trong ngắn hạn, khả năng đồng yên dừng đà giảm và phục hồi phụ thuộc vào ba yếu tố chính sau:

Thứ nhất, cường độ chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản và hướng dẫn dự báo. Thị trường dự kiến đến giữa hoặc cuối năm 2026, BoJ mới có thể nâng lãi suất lên mức 1%. Cuộc họp ngày 22-23/1 là điểm quan sát quan trọng — nếu Ueda Kazuo phát đi tín hiệu hawkish rõ ràng hơn, thể hiện rõ lộ trình nâng lãi trong tương lai, sẽ giúp đồng yên tăng giá, thu hẹp chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật; ngược lại, đồng yên sẽ tiếp tục yếu.

Thứ hai, tốc độ thu hẹp chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật. Nếu Fed do suy thoái kinh tế mà đẩy nhanh cắt giảm lãi suất, chênh lệch sẽ thu hẹp nhanh, có lợi cho đồng yên. Tuy nhiên, nếu Fed giảm lãi chậm như dự kiến, hoặc kinh tế Mỹ vẫn vững, USD có thể duy trì sức mạnh, khả năng bật tăng của đồng yên sẽ hạn chế.

Thứ ba, tâm lý rủi ro toàn cầu và xu hướng chênh lệch lãi suất. Trong môi trường rủi ro cao, đồng yên thường được cho vay để chênh lệch lợi nhuận. Nếu thị trường chứng khoán và các tài sản rủi ro điều chỉnh, hoạt động chênh lệch sẽ đóng vị thế, làm đồng yên tăng giá nhanh. Ngược lại, tâm lý thị trường toàn cầu ổn định, đồng yên sẽ tiếp tục chịu áp lực rút vốn.

Các chỉ số quan trọng ảnh hưởng đến xu hướng đồng yên

Nhà đầu tư cần theo dõi liên tục các dữ liệu và yếu tố sau:

Lạm phát (CPI): Nhật Bản hiện là một trong những quốc gia có lạm phát thấp nhất thế giới. Nếu lạm phát tiếp tục tăng, khả năng nâng lãi của ngân hàng trung ương sẽ lớn hơn, có thể đẩy đồng yên lên. Ngược lại, nếu lạm phát hạ nhiệt, ngân hàng trung ương thiếu động lực nâng lãi, đồng yên sẽ chịu áp lực giảm trong ngắn hạn.

Dữ liệu tăng trưởng kinh tế: GDP, chỉ số PMI phản ánh khả năng thắt chặt chính sách của BoJ. Dữ liệu mạnh hơn sẽ mở rộng khả năng nâng lãi, giúp đồng yên tăng giá; ngược lại, tăng trưởng chậm lại sẽ khiến ngân hàng duy trì chính sách nới lỏng, gây bất lợi cho đồng yên.

Phát ngôn của ngân hàng trung ương: Các phát biểu của Thống đốc Ueda Kazuo thường xuyên được thị trường chú ý, có thể tác động trực tiếp đến xu hướng đồng yên trong ngắn hạn. Mọi hướng dẫn rõ ràng về lộ trình nâng lãi trong tương lai đều cần theo dõi sát sao.

Tình hình thị trường quốc tế: Chính sách của các ngân hàng trung ương khác, xu hướng lạm phát toàn cầu đều ảnh hưởng đến tỷ giá tương đối. Ngoài ra, đồng yên có tính chất trú ẩn an toàn — khi xung đột địa chính trị leo thang, thị trường thường mua đồng yên để tránh rủi ro, đẩy đồng yên tăng giá trong ngắn hạn.

Tóm lại

Phân tích xu hướng đồng yên cho thấy, dù trong ngắn hạn, chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật mở rộng và chính sách của BoJ chậm thay đổi khiến đồng yên khó mạnh lên, nhưng về dài hạn, đồng yên cuối cùng sẽ trở về mức hợp lý, chấm dứt xu hướng giảm liên tục. Những người có nhu cầu đổi tiền có thể cân nhắc phân bổ dần, để đáp ứng các nhu cầu tương lai; đối với nhà đầu tư muốn giao dịch ngoại hối, nên dựa trên khung phân tích này, kết hợp khả năng chịu rủi ro của bản thân để xây dựng chiến lược, và cần tham khảo ý kiến chuyên gia khi cần thiết để quản lý rủi ro.