2025年 Bitcoin khai thác còn có lối thoát không? Khai thác bằng điện thoại, giảm phần thưởng và tình cảnh khó khăn của thợ mỏ cá nhân

Bạn có muốn nhận BTC miễn phí không? Giấc mơ này đã gần như không thể thực hiện được vào năm 2025. Khi toàn mạng đã vượt qua 580EH/s về sức mạnh tính toán, khai thác Bitcoin đã từ một trò chơi cá nhân trở thành một ngành công nghiệp do các tổ chức độc quyền kiểm soát. Vậy còn những cách nào để người bình thường có thể tham gia? Khai thác trên điện thoại có thực sự khả thi không?

Khai thác là gì? Tại sao thợ mỏ lại quan trọng như vậy

Bản chất của việc khai thác Bitcoin rất đơn giản: thợ mỏ sử dụng máy đào để giúp mạng lưới Bitcoin ghi chép sổ sách, đổi lại nhận phần thưởng BTC.

Thợ mỏ nắm giữ sức mạnh tính toán, hành động của họ quyết định sự sống còn của toàn bộ mạng lưới Bitcoin. Nếu không có hoạt động khai thác của thợ mỏ, mạng lưới Bitcoin sẽ ngừng tạo khối, rơi vào trạng thái tê liệt. Chính vì vậy, miễn là khai thác còn có lợi nhuận, sẽ luôn có người tham gia, thúc đẩy mạng BTC vận hành ổn định.

Cách hoạt động của khai thác: Phân tích cơ chế chứng minh công việc

Bitcoin sử dụng hệ thống gọi là “Chứng minh công việc” (Proof-of-Work, PoW). Nói đơn giản:

Giao dịch trên mạng được đóng gói thành các khối, mỗi thợ mỏ dùng lượng lớn tính toán để cố gắng tìm ra giá trị băm phù hợp với điều kiện nhất định. Ai tìm ra trước sẽ được quyền ghi sổ, và phát tán khối mới ra toàn mạng. Các nút khác xác nhận đúng sai, rồi khối đó sẽ được thêm vĩnh viễn vào chuỗi khối.

Quá trình này giống như giải một câu đố cực kỳ khó khăn — cần thử nhiều lần mới tìm ra đáp án. Độ khó khai thác do tổng sức mạnh tính toán của toàn mạng quyết định, càng cao, độ khó càng lớn. Hiện tại, toàn mạng đã vượt quá 580EH/s, một thiết bị đơn lẻ không thể cạnh tranh.

Nguồn thu nhập từ khai thác: Phần thưởng khối và phí giao dịch

Thu nhập của thợ mỏ chủ yếu đến từ hai phần:

Phần thưởng khối: Mỗi khi đóng gói thành công một khối, hệ thống sẽ phát thưởng một số lượng BTC mới cố định. Phần thưởng này giảm một nửa mỗi 4 năm (năm 2024 đã giảm từ 6.25BTC xuống còn 3.125BTC).

Phí giao dịch: Người dùng phải trả phí cho mỗi giao dịch, số tiền này cuối cùng sẽ vào túi thợ mỏ. Khi hoạt động trên chuỗi tăng lên (như cơn sốt memecoin), phí giao dịch ngày càng trở nên quan trọng.

Nhưng có một thực tế khắc nghiệt: các thợ mỏ cá nhân khai thác độc lập, tỷ lệ thành công gần như bằng không, chi phí điện và hao mòn của máy đào vượt xa lợi nhuận tiềm năng.

Từ CPU đến ASIC: Hành trình tiến hóa của phần cứng khai thác

Phần cứng khai thác Bitcoin trải qua ba thời kỳ:

Thời kỳ CPU (2009-2012): Có thể dùng máy tính bình thường để đào BTC, đó là lý do vì sao thời kỳ đầu gọi là “khai thác miễn phí”.

Thời kỳ GPU (đầu 2013): Đào bằng card đồ họa bắt đầu phổ biến, thợ mỏ cá nhân vẫn còn cơ hội.

Thời kỳ ASIC (giữa 2013 đến nay): Chip đào chuyên dụng chiếm lĩnh thị trường. Các máy đào phổ biến như Antminer S19, Avalon 1246, giá mỗi máy thường trên 1000-2000 USD.

Sự chuyên nghiệp của phần cứng phản ánh rõ một thực tế: khai thác không còn là hoạt động cá nhân dễ tiếp cận nữa, mà là một ngành đòi hỏi vốn lớn và vận hành quy mô.

Thay đổi hình thức khai thác: Từ độc lập đến nhóm liên minh

Khi sức mạnh tính toán cạnh tranh ngày càng gay gắt, hình thức khai thác cũng thay đổi sâu sắc:

Khai thác độc lập gần như đã bị loại bỏ. Cá nhân hoặc tổ chức nhỏ lẻ rất khó thành công.

Khai thác pool trở thành xu hướng chủ đạo. Nhiều thợ mỏ hợp sức tập trung sức mạnh vào các pool (như F2Pool, Poolin, AntPool), cùng tham gia cạnh tranh. Khi pool thành công khai thác, phần thưởng sẽ được phân chia theo tỷ lệ sức mạnh tính toán của từng người.

Khai thác đám mây cung cấp một lựa chọn khác: người dùng thuê sức mạnh tính toán trên nền tảng, không cần mua phần cứng đắt tiền. Nhưng điều này đồng nghĩa với việc phải trả phí nền tảng, lợi nhuận thực tế thường bị giảm đáng kể.

Liệu người dùng cá nhân còn có thể khai thác vào năm 2025 không? Khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng

Thành thật mà nói, nếu bạn nghĩ rằng giống Satoshi Nakamoto “đào tùy ý” sẽ nhận được lượng lớn BTC, thì đó là điều không tưởng.

Thực trạng hiện nay là:

Sử dụng CPU hoặc GPU để khai thác độc lập gần như không thể đào được BTC.

Tham gia pool để khai thác chung, về lý thuyết có thể kiếm BTC theo tỷ lệ sức mạnh, nhưng thực tế thu nhập rất nhỏ, thường bị chi phí điện tiêu thụ nuốt hết.

Mua máy đào mới để tham gia pool? Đầu tư ban đầu đã từ 1000-2000 USD, cộng thêm điện, bảo trì, lưu trữ liên tục, khó có thể thu hồi vốn trong ngắn hạn. Mua máy cũ còn tệ hơn, hiệu suất thấp khiến khả năng cạnh tranh giảm thêm.

Kết luận then chốt: khai thác cá nhân hiện tại ở trong tình trạng khó xử — về mặt kỹ thuật là khả thi, nhưng về mặt kinh tế gần như không thể.

Khai thác trên điện thoại: Một cái bẫy không thể tránh khỏi

Trong những năm gần đây, các ứng dụng khai thác trên điện thoại tràn lan, tuyên bố “ngủ một giấc là có thể kiếm BTC”, đây là chiêu trò marketing.

Thực tế là: sức mạnh tính toán của điện thoại rất thấp so với máy đào chuyên nghiệp, tham gia vào cuộc đua khai thác BTC thực chất là “gãi ngứa”. Hầu hết các ứng dụng gọi là “khai thác trên điện thoại” đều là dự án ảo hoặc lừa đảo, thưởng bằng token ảo chứ không phải BTC thật.

Cẩn trọng, người dùng cá nhân nên hoàn toàn tránh xa các ứng dụng khai thác trên điện thoại.

Chi phí khai thác là bao nhiêu? Một BTC cần bao nhiêu tiền

Tính đến tháng 5 năm 2025, trung bình để khai thác ra một Bitcoin tốn khoảng 108,256.62 USD. Con số này bao gồm:

• Chi phí phần cứng: mua máy đào ban đầu
• Tiêu thụ điện năng: chi phí điện hàng tháng
• Hệ thống làm mát: điều hòa, tản nhiệt, làm mát chất lỏng
• Bảo trì và vận hành: nhân công, mạng, bảo dưỡng hàng ngày
• Phí pool: thường từ 1-2% lợi nhuận

Điều này có nghĩa là, ngay cả khi bạn thành công khai thác BTC, chi phí đã chiếm phần lớn giá trị thị trường hiện tại. Chỉ khi giá BTC tiếp tục tăng hoặc chi phí điện giảm mạnh, thợ mỏ mới có thể thu lợi nhuận đáng kể.

Thời kỳ giảm halving, thợ mỏ đối mặt thế nào

Vào tháng 4 năm 2024, lần giảm halving thứ tư sẽ giảm phần thưởng khối từ 6.25BTC xuống còn 3.125BTC, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của thợ mỏ.

Phản ứng dây chuyền của giảm halving:

Các thợ mỏ nhỏ, trung bình bị cắt giảm lợi nhuận, phải đóng cửa, làm tổng sức mạnh tính toán của mạng giảm trong ngắn hạn.

Chi phí điện cao, máy cũ đối mặt nguy cơ “đầu hàng”.

Các mỏ lớn nhờ quy mô kinh tế, có thể mở rộng thị phần hơn nữa.

Các cách thợ mỏ ứng phó:

Nâng cấp máy cũ, mua máy mới có hiệu suất cao hơn, giảm chi phí điện.

Khám phá khai thác đa đồng coin, một số pool hỗ trợ tự động chuyển đổi thuật toán, cùng lúc đào Bitcoin và các đồng memecoin như Dogecoin.

Chuyển đến các khu vực có điện giá rẻ, chính sách thân thiện, hoặc tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo.

Sử dụng hợp đồng tương lai để phòng ngừa rủi ro, khóa giá BTC, tránh bị giảm giá đột ngột.

Xu hướng ngành khai thác trong tương lai

Sau halving, xu hướng phát triển đã rõ ràng:

Thợ mỏ nhỏ dần biến mất, sức mạnh tính toán tập trung vào các mỏ lớn có quy mô. Các ông lớn dựa vào điện giá rẻ, thiết bị tiên tiến, quản lý chuyên nghiệp để duy trì cạnh tranh.

Xu hướng đổi mới mô hình khai thác như tận dụng năng lượng thải, kết hợp cho thuê sức mạnh AI, các mỏ lai tạo ra nhiều nguồn thu mới.

Lối đi cho người dùng cá nhân là từ bỏ mơ khai thác tự do, chuyển sang giao dịch trực tiếp trên sàn hoặc hợp đồng. Tham gia giao dịch hợp đồng BTC trên các nền tảng như Gate.io giúp tránh chi phí mua máy, điện, kỹ thuật phức tạp, đồng thời có cơ hội giao dịch hai chiều, kiếm lời khi thị trường tăng hoặc giảm.

Lời kết

Khai thác Bitcoin đã thay đổi: từ hoạt động cá nhân thành trò chơi của các tổ chức, từ rào cản kỹ thuật thành cuộc đua vốn.

Người dùng cá nhân muốn kiếm BTC qua khai thác cần cân nhắc kỹ: chi phí mua máy, điện năng, bảo trì, lợi nhuận tiềm năng. Trong đa số trường hợp, khoản này không thể tính toán nổi.

Thay vì mạo hiểm thua lỗ khi tự khai thác, tốt hơn là tham gia trực tiếp vào giao dịch trên các nền tảng, điều chỉnh chiến lược linh hoạt, tìm kiếm cơ hội trong biến động thị trường. Đây mới là lựa chọn hợp lý cho người dùng cá nhân hiện nay.