Logic đằng sau việc giá vàng tăng: Thị trường vàng năm 2025 còn có khả năng tăng trưởng không?

2024年末至今， vàng đã trở thành tâm điểm chú ý của các nhà đầu tư toàn cầu. Sau khi giá vàng vượt mức cao kỷ lục 4.400 USD/oz vào tháng 10 rồi điều chỉnh giảm, nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ bắt đầu đặt câu hỏi: Liệu đà tăng giá vàng này đã đi đến hồi kết? Giờ có nên tham gia hay đã muộn rồi?

Để trả lời câu hỏi này, trước tiên chúng ta cần hiểu rõ động lực cơ bản thúc đẩy giá vàng tăng. Chỉ khi nắm bắt được logic đằng sau biến động giá, chúng ta mới có thể đánh giá chính xác xu hướng thị trường trong tương lai.

Ba yếu tố thúc đẩy đỉnh cao mới của vàng XAUUSD

Trong hai năm qua, hiệu suất của vàng đặc biệt nổi bật, đặc biệt trong giai đoạn 2024–2025, mức tăng đạt gần 30 năm cao nhất, vượt qua các kỷ lục lịch sử của năm 2007 (31%) và 2010 (29%). Đợt tăng này không phải là ngẫu nhiên, mà do ba lực lượng cốt lõi thúc đẩy.

Thứ nhất, bất ổn chính sách của Mỹ gia tăng

Kể từ khi chính phủ mới nhậm chức, một loạt chính sách thuế quan liên tiếp ra đời đã trực tiếp kích hoạt nhu cầu trú ẩn an toàn của thị trường. Mỗi khi triển vọng chính sách không rõ ràng, các nhà đầu tư thường đổ xô vào các tài sản an toàn truyền thống như vàng. Kinh nghiệm lịch sử cho thấy, trong các giai đoạn xung đột thương mại Mỹ-Trung như năm 2018, giá vàng thường tăng 5–10% trong thời gian có biến số chính sách. Hiện tại, môi trường chính trị, kinh tế và môi trường bảo vệ môi trường tương tự đang tạo ra bất ổn cao, tâm lý trú ẩn rõ rệt gia tăng.

Thứ hai, kỳ vọng về chính sách lãi suất của Fed

Chu kỳ cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) ảnh hưởng trực tiếp đến giá vàng. Việc giảm lãi suất làm đồng USD yếu đi, chi phí cơ hội nắm giữ vàng giảm theo, từ đó làm tăng sức hấp dẫn của vàng. Logic đằng sau là một công thức đơn giản: Lãi suất thực = Lãi suất danh nghĩa − Tỷ lệ lạm phát. Khi lãi suất thực giảm, vàng không sinh lãi trở nên cạnh tranh hơn.

Thú vị là, sau cuộc họp FOMC tháng 9, giá vàng tạm thời giảm do kỳ vọng đã phản ánh đầy đủ việc Fed cắt giảm 25 điểm cơ bản, và thị trường đã chuẩn bị trước. Thêm vào đó, Powell gọi lần cắt giảm này là “cắt giảm theo cách quản lý rủi ro” chứ không phải tín hiệu nới lỏng dài hạn, khiến tâm lý lạc quan về các đợt cắt giảm tiếp theo có phần giảm nhiệt.

Theo dữ liệu mới nhất từ công cụ lãi suất CME, xác suất Fed cắt giảm 25 điểm cơ bản trong cuộc họp tháng 12 tới là 84.7%. Những dữ liệu này có thể là tham khảo quan trọng để dự đoán xu hướng giá vàng.

Thứ ba, các ngân hàng trung ương toàn cầu liên tục mua vàng

Dữ liệu của Hiệp hội Vàng Thế giới cho thấy, trong quý 3 năm 2025, các ngân hàng trung ương toàn cầu đã mua ròng 220 tấn vàng, tăng 28% so với quý trước. Trong 9 tháng đầu năm, tổng lượng vàng mua vào khoảng 634 tấn, dù thấp hơn cùng kỳ năm 2024, nhưng vẫn cao hơn mức trung bình lịch sử. Điều này phản ánh sự chú trọng của các ngân hàng trung ương đối với dự trữ vàng, đồng thời dự báo về những lo ngại đối với triển vọng của đồng USD.

Trong báo cáo khảo sát dự trữ vàng của ngân hàng trung ương tháng 6, có 76% ngân hàng trung ương được khảo sát cho biết sẽ “tăng trung bình hoặc đáng kể” tỷ lệ vàng trong 5 năm tới, đồng thời đa số dự kiến “tỷ lệ dự trữ USD” sẽ giảm. Sự chuyển đổi này phản ánh sâu sắc xu hướng dài hạn trong phân bổ tài sản dự trữ quốc tế.

Các yếu tố vô hình thúc đẩy giá vàng tăng

Ngoài ba lực lượng chính nêu trên, biến động của môi trường kinh tế và tài chính toàn cầu cũng liên tục nâng cao sức hấp dẫn của vàng.

Nợ cao và hạn chế của chính sách tiền tệ

Tính đến năm 2025, tổng nợ toàn cầu đã đạt 307 nghìn tỷ USD. Mức nợ cao đồng nghĩa với khả năng điều chỉnh lãi suất của các ngân hàng trung ương bị hạn chế, chính sách tiền tệ dài hạn thiên về nới lỏng, cuối cùng làm giảm lãi suất thực, gián tiếp đẩy giá vàng lên cao.

Niềm tin vào đồng USD lung lay

Khi đồng USD đối mặt với kỳ vọng mất giá hoặc giảm niềm tin của thị trường, vàng – tài sản tính theo USD – lại được hưởng lợi, thu hút dòng vốn toàn cầu chảy vào. Đây là logic trú ẩn kinh điển: khi dự trữ tiền tệ truyền thống mất hấp dẫn, vàng – một tài sản vượt qua uy tín quốc gia – trở thành lựa chọn tối ưu.

Rủi ro địa chính trị liên tục kéo dài

Chiến tranh Nga-Ukraine kéo dài, xung đột ở Trung Đông và các sự kiện khác liên tục nâng cao nhu cầu trú ẩn của kim loại quý, dễ gây ra biến động ngắn hạn và dòng vốn đổ vào.

Ảnh hưởng của cộng đồng và tâm lý ngắn hạn

Các báo cáo truyền thông liên tục và cảm xúc cộng đồng trên các nền tảng mạng xã hội đã thúc đẩy dòng tiền ngắn hạn đổ vào thị trường vàng. Hiệu ứng đám đông này gần đây đã tạo ra các đợt tăng giá liên tiếp.

Cần nhắc rằng, các yếu tố ngắn hạn này có thể gây ra biến động mạnh, nhưng không đồng nghĩa với việc xu hướng dài hạn sẽ tiếp tục. Đối với nhà đầu tư, vàng tính theo ngoại tệ vẫn cần xem xét rủi ro biến động tỷ giá.

Các tổ chức nhìn nhận về tương lai của vàng?

Dù vàng gần đây có biến động, các tổ chức đầu tư chính vẫn duy trì lạc quan về xu hướng dài hạn của nó.

Đội ngũ hàng hóa của JPMorgan cho rằng đợt điều chỉnh này là “sự điều chỉnh lành mạnh”, đồng thời cảnh báo rủi ro ngắn hạn, vẫn lạc quan về triển vọng dài hạn, và đã nâng mục tiêu giá quý 4 năm 2026 lên 5.055 USD/oz.

Goldman Sachs vẫn tự tin về triển vọng của vàng, duy trì mục tiêu giá cuối năm 2026 là 4.900 USD/oz.

Bank of America thể hiện sự tích cực nhất, trước tiên nâng mục tiêu giá vàng năm 2026 lên 5.000 USD/oz, sau đó các chiến lược gia còn dự báo giá vàng có thể vượt mốc 6.000 USD trong năm tới.

Các thương hiệu trang sức nổi tiếng trong nước như Chow Tai Fook, Lục Phúc Jewelry vẫn duy trì mức giá tham khảo trên 1.100 nhân dân tệ/gram, chưa có dấu hiệu giảm mạnh.

Lựa chọn của nhà đầu tư nhỏ lẻ hiện tại

Hiểu rõ logic tăng giá của vàng, nhà đầu tư đối mặt với câu hỏi cốt lõi: Hiện tại nên hành động thế nào?

Trước hết, cần khẳng định rằng đợt tăng giá vàng này chưa kết thúc. Dù là đầu tư trung dài hạn hay giao dịch ngắn hạn, vẫn còn cơ hội. Nhưng điều quan trọng là phải dựa trên khả năng chịu rủi ro và kinh nghiệm giao dịch của bản thân để xây dựng chiến lược.

Với các nhà giao dịch ngắn hạn có kinh nghiệm: Thị trường biến động có thể cung cấp nhiều cơ hội mua bán liên tục. Thanh khoản của thị trường vàng dồi dào giúp dễ dàng xác định xu hướng tăng giảm ngắn hạn, đặc biệt trong các đợt tăng giảm mạnh, lực mua bán rõ ràng. Những người quen giao dịch nhanh có thể dễ dàng bắt kịp xu hướng.

Với nhà đầu tư mới: Cám dỗ lớn nhất cũng là rủi ro lớn nhất. Mua đuổi giá cao, bắt đáy ở mức cao, bán lỗ ở mức thấp sẽ dễ làm tổn thương tâm lý và tài chính của người mới. Khuyên nên thử nhỏ trước, quan sát và học hỏi nhịp thị trường, thay vì vội vàng tăng thêm. Theo dõi lịch kinh tế để biết thời điểm công bố dữ liệu kinh tế Mỹ giúp tối ưu hóa thời điểm vào lệnh.

Với nhà đầu tư muốn phân bổ vàng vật chất: Giữ lâu dài phù hợp với logic đầu tư vàng, nhưng cần chấp nhận khả năng biến động dữ dội trong quá trình. Dù xu hướng dài hạn là tăng, nhưng khả năng chịu đựng các đợt điều chỉnh 10–20% trong ngắn hạn cần được cân nhắc kỹ.

Với nhà đầu tư chú trọng phân bổ tài sản: Vàng có thể đưa vào danh mục để đa dạng hóa rủi ro, nhưng đừng quên rằng độ biến động trung bình hàng năm của vàng là 19.4%, cao hơn cả S&P 500 (14.7%). Đầu tư toàn bộ tài sản vào một loại tài sản là không khôn ngoan, phân tán mới là chiến lược đúng đắn.

Với các nhà chơi lướt sóng muốn tối đa lợi nhuận: Có thể cân nhắc giữ dài hạn, đồng thời tận dụng biến động ngắn hạn để thực hiện các giao dịch phụ trợ. Đặc biệt trước các dữ liệu kinh tế quan trọng, độ biến động tăng cao sẽ tạo cơ hội cho các giao dịch ngắn hạn. Tất nhiên, điều này đòi hỏi khả năng kiểm soát rủi ro của người giao dịch.

Cảnh báo rủi ro cuối cùng

Trước khi bước vào đầu tư vàng, cần nhận thức rõ một số thực tế quan trọng:

Trước hết, biến động của vàng không nhẹ nhàng. Độ biến động trung bình hàng năm 19.4% có nghĩa đây không phải là loại tài sản “dễ ngủ quên trên chiến thắng”.

Thứ hai, chu kỳ đầu tư vàng rất dài. Trong vòng 10 năm, giá có thể tăng gấp đôi hoặc giảm một nửa, thử thách về tâm lý không nhỏ.

Thứ ba, chi phí giao dịch vàng vật chất tương đối cao, thường từ 5–20%, sẽ trực tiếp ăn mòn lợi nhuận dự kiến của bạn.

Cuối cùng, và quan trọng nhất: Đừng đặt tất cả trứng vào một giỏ. Dù triển vọng tăng giá của vàng rất khả quan, nó chỉ là một phần trong danh mục đầu tư, chứ không phải tất cả.