Cuộc cách mạng năng lượng trong thời đại sức mạnh AI: Làm thế nào để cổ phiếu điện lực trở thành động lực tăng trưởng tiếp theo?

AI thời đại khủng hoảng cung cấp điện: Tại sao ngành điện nặng lại đón nhận cơ hội trong thập kỷ tới?

Trong vài thập kỷ qua, nhu cầu điện toàn cầu tăng trưởng khá ổn định và dự đoán được, khiến đầu tư vào lĩnh vực này được xem là mang lại lợi nhuận ổn định nhưng thiếu đột phá. Tuy nhiên, tình hình này đã có sự chuyển biến căn bản trong 3-5 năm gần đây.

Sự tăng trưởng theo cấp số nhân của AI và trung tâm dữ liệu giống như một động cơ tiêu thụ điện khổng lồ, tác động đến hệ thống cung cấp điện vượt xa dự đoán của thị trường. Quá trình huấn luyện một mô hình AI lớn tiêu thụ lượng điện tương đương hàng nghìn hộ gia đình dùng trong một năm. Hiện nay, hàng trăm triệu người dùng toàn cầu hàng ngày sử dụng các công cụ AI như ChatGPT, Midjourney, các trung tâm dữ liệu phía sau phải vận hành liên tục 24/7, tạo ra nhu cầu điện năng đáng kinh ngạc.

Theo dự báo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế, đến năm 2030, điện năng tiêu thụ của trung tâm dữ liệu toàn cầu sẽ vượt quá 945 TWh, tăng hơn gấp đôi so với hiện tại, gần bằng mức tiêu thụ điện hàng năm của Nhật Bản. Trong đó, tốc độ tăng trưởng điện năng của các trung tâm dữ liệu dành riêng cho AI còn nhanh hơn, dự kiến sẽ đạt hơn bốn lần.

Nhu cầu này đã thúc đẩy một chuỗi phản ứng dây chuyền: xây dựng nhà máy phát điện mới → nâng cấp hạ tầng lưới điện → hiện đại hóa hệ thống phân phối điện. Và chính các doanh nghiệp điện nặng là lực đẩy chính của toàn bộ hệ sinh thái này, cung cấp các thiết bị điện chủ chốt như biến áp, thiết bị đóng cắt (GIS), tủ phân phối điện.

Tại Đài Loan, cổ phiếu của doanh nghiệp điện nặng hàng đầu Huacheng đã tăng hơn 1600% kể từ năm 2023, chính là lợi ích từ đợt nâng cấp ngành này. Đây không phải là đầu cơ ngắn hạn, mà là cơ hội mang tính cấu trúc do sự định hình lại của cục diện năng lượng toàn cầu.

Chuỗi sinh thái hoàn chỉnh của ngành điện nặng: Ai đang hưởng lợi?

Định nghĩa cốt lõi về cổ phiếu ngành điện nặng là gì?

Nói đơn giản, cổ phiếu ngành điện nặng là các doanh nghiệp niêm yết hoạt động trong lĩnh vực sản xuất thiết bị điện, xây dựng công trình và dịch vụ vận hành bảo trì. Từ khâu phát điện, truyền tải, phân phối đến tiêu thụ cuối cùng, tất cả đều cần sự tham gia và hỗ trợ của các doanh nghiệp này.

Hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này liên quan mật thiết đến chính sách năng lượng quốc gia và đầu tư hạ tầng. Khi chính phủ thúc đẩy nâng cấp lưới điện, chuyển đổi năng lượng hoặc doanh nghiệp tăng cường đầu tư vào năng lượng xanh để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ điện tăng do AI, các doanh nghiệp điện nặng sẽ là nhóm hưởng lợi đầu tiên.

Phân tầng ngành điện nặng

Tầng 1: Tứ đại doanh nghiệp điện nặng — các ông lớn trong lĩnh vực thiết bị điện

Bốn doanh nghiệp này tập trung vào các lĩnh vực cốt lõi của truyền tải và phân phối điện, mở rộng sang các lĩnh vực mới như lưu trữ năng lượng, trạm sạc xe điện, có nhiều động lực tăng trưởng.

Huacheng (1519) là doanh nghiệp dẫn đầu về công nghệ biến áp tại Đài Loan, là nhà sản xuất duy nhất trong toàn Đài có thể chế tạo biến áp siêu cao áp 500kV, có mức độ kỹ thuật cao nhất. Công ty đang mở rộng hoạt động lưu trữ năng lượng và năng lượng gió, hưởng lợi từ nhu cầu mua sắm thiết bị lưới điện của Tập đoàn Điện lực Đài Loan (Taipower) và Texas (Mỹ), có khả năng cạnh tranh xuất khẩu mạnh.

Zhongxing Electric (1513) sản xuất độc quyền GIS (cầu dao khí cách điện), là thiết bị then chốt trong lưới điện. Vai trò của doanh nghiệp này trong kế hoạch xây dựng lưới điện bền vững của Taipower rất quan trọng, chiếm thị phần khoảng 85%, giữ vị trí dẫn đầu tuyệt đối. Thương hiệu “iCharging” của công ty đã có mặt tại các khu vực dịch vụ cao tốc trên toàn Đài Loan, nhằm mở rộng thị trường sạc xe điện.

Shidian (1503) là nhà sản xuất thiết bị điện lâu đời, sản phẩm bao gồm thiết bị điện nặng đến hệ thống truyền động xe điện. Không chỉ cung cấp cho Taipower, metro, sân bay và các dự án lớn trong nước, công ty còn mở rộng thành công thị trường Đông Nam Á và Trung Đông, nguồn đơn hàng ổn định và đa dạng.

A Li (1514) chuyên về thiết bị điện và tủ phân phối, có tiềm năng lớn trong lĩnh vực cung cấp điện cho máy chủ AI. Khách hàng gồm TSMC, UMC và các tập đoàn bán dẫn hàng đầu, đơn hàng đã đặt đến năm 2027, khả năng sinh lời liên tục tăng hai chữ số.

Tầng 2: Đồng hồ đo điện thông minh và hệ thống phân phối

Kangshun (6282), Tatung (2371), Jiuding Electric (4588) đã xây dựng lợi thế cạnh tranh trong lĩnh vực đồng hồ đo điện thông minh, đồng thời mở rộng sang các ngành liên quan như điện tử ô tô và quản lý năng lượng.

Tầng 3: Nhà cung cấp dây cáp điện

Hua Xin (1605), DayA (1609), Hongtai (1612) cung cấp cáp điện cao cấp, hưởng lợi từ các đơn hàng liên tục trong kế hoạch nâng cấp lưới điện của Taipower.

Tầng 4: Hệ thống lưu trữ năng lượng

Delta (2308), Tianyu (8171) cung cấp các giải pháp lưu trữ tích hợp, lấp đầy khoảng trống năng lượng xanh không liên tục.

Logic đầu tư cổ phiếu ngành điện nặng: Bốn trụ cột chính

1. Tính tất yếu của nâng cấp lưới điện toàn cầu

Sự bùng nổ tiêu thụ điện do AI và trung tâm dữ liệu khiến các lưới điện cũ kỹ đối mặt áp lực chưa từng có. Từ Đài Loan đến Mỹ, châu Âu, các quốc gia đều phải đẩy mạnh đầu tư nâng cấp lưới điện, mang lại đơn hàng liên tục cho các nhà sản xuất thiết bị điện nặng.

2. Xu hướng chuyển đổi năng lượng không thể đảo ngược

Cam kết trung hòa carbon của các quốc gia thúc đẩy xây dựng quy mô lớn các nhà máy năng lượng mặt trời, gió. Mỗi nhà máy năng lượng mới đều cần các trạm tăng áp, trạm biến áp và hạ tầng truyền tải, phân phối phù hợp — là lĩnh vực cốt lõi của doanh nghiệp điện nặng. Đồng thời, sự tăng trưởng nhanh của hệ thống lưu trữ năng lượng khiến các doanh nghiệp này trở thành trung tâm trong tích hợp thiết bị điện.

3. Sự hỗ trợ mạnh mẽ của chính sách và vốn

Kế hoạch lưới điện bền vững của Đài Loan dự kiến Tập đoàn Điện lực Đài Loan (Taipower) sẽ đầu tư hơn 5000 tỷ TWD trong 10 năm tới, cung cấp đơn hàng dài hạn ổn định cho các doanh nghiệp liên quan. Đạo luật Giảm lạm phát (Inflation Reduction Act) của Mỹ cũng cung cấp khoản trợ cấp lớn thúc đẩy hiện đại hóa lưới điện, mở ra thị trường toàn cầu cho Huacheng và các nhà sản xuất Đài Loan có khả năng xuất khẩu.

4. Rào cản kỹ thuật cao tạo thành lợi thế cạnh tranh

Thiết bị điện nặng có thời gian chứng nhận dài, độ khó kỹ thuật cao, đặc biệt là các sản phẩm siêu cao áp. Zhongxing trong lĩnh vực GIS, Huacheng trong biến áp siêu cao áp có vị thế độc quyền, cấu trúc thị trường này giúp duy trì khả năng sinh lợi lâu dài.

Rủi ro cần nhận diện trước khi đầu tư vào cổ phiếu ngành điện nặng

Dù triển vọng sáng sủa, cổ phiếu ngành này vẫn đối mặt với một số thách thức đáng chú ý.

Rủi ro định giá là yếu tố hàng đầu. Các cổ phiếu hàng đầu đã có P/E trên 30-40 lần, thị trường đã phản ánh kỳ vọng tăng trưởng nhiều năm. Nếu lợi nhuận không tăng như kỳ vọng, giá cổ phiếu sẽ điều chỉnh đáng kể.

Áp lực chi phí từ biến động giá nguyên liệu như đồng, thép sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận gộp. Vấn đề thiếu lao động và chậm trễ chuỗi cung ứng cũng có thể ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng và doanh thu ghi nhận.

Chu kỳ ngành cũng cần chú ý. Hiện tại, ngành đang ở đỉnh cao của chi tiêu vốn, nhưng khi các kế hoạch nâng cấp lưới điện toàn cầu dần hoàn tất, đỉnh đơn hàng sẽ qua đi, ngành sẽ trở lại trạng thái ổn định.

Chiến lược thực tế đầu tư cổ phiếu ngành điện nặng

Nếu quyết định tham gia, các điểm sau có thể tham khảo:

Khung thời gian: Xem xét dài hạn 2-3 năm hoặc hơn để bảo vệ khỏi biến động ngắn hạn, tránh bị thị trường nhất thời làm nhiễu loạn.

Phương thức vào vị thế: Chia nhỏ mua hoặc đầu tư định kỳ, khi giá cổ phiếu biến động hoặc thị trường điều chỉnh, mua từng phần để tránh mua đỉnh.

Chỉ số theo dõi:

• Doanh thu hàng tháng và so sánh dự báo thị trường
• Biên lợi nhuận gộp và lợi nhuận hoạt động, đánh giá khả năng chuyển đổi doanh thu thành lợi nhuận thực tế
• Hàng tồn kho và khoản phải thu, kiểm tra chu kỳ vận hành có lành mạnh không

So sánh cổ phiếu ngành điện nặng Đài Loan và Mỹ: Nên chọn thế nào?

Đặc điểm cổ phiếu ngành điện nặng Đài Loan

Tăng trưởng chủ yếu dựa vào nội địa (kế hoạch lưới điện bền vững của Taipower) và một phần xuất khẩu. Điều này có nghĩa là tiềm năng tăng trưởng bị giới hạn bởi ngân sách chính sách và tốc độ nâng cấp lưới điện của từng khu vực.

Trong chuỗi cung ứng toàn cầu, các doanh nghiệp điện nặng Đài Loan chủ yếu đóng vai trò “nhà cung cấp linh kiện”, sản xuất biến áp, cầu dao GIS, tủ phân phối điện, có công nghệ dẫn đầu nhưng sản phẩm tập trung.

Ưu thế của cổ phiếu Mỹ

Các cổ phiếu Mỹ hướng tới thị trường toàn cầu. Eaton, Siemens là các tập đoàn lớn hoạt động khắp thế giới, ít bị giới hạn về địa lý.

Quan trọng hơn, các cổ phiếu Mỹ cung cấp giải pháp toàn diện từ phần cứng đến phần mềm, khả năng tích hợp mạnh hơn. Đầu tư vào cổ phiếu Mỹ giúp phân tán rủi ro qua các nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là dựa trên nền tảng nền kinh tế lớn và ổn định nhất thế giới là Mỹ, giúp giảm thiểu rủi ro biến động khu vực.

Các công ty điện lực Mỹ đáng chú ý

Cơ hội trong chuỗi cung ứng điện lực Mỹ

Ngoài việc đầu tư trực tiếp vào các công ty dịch vụ công, nhà đầu tư còn có thể chú ý đến các doanh nghiệp cung cấp thiết bị điện đầu nguồn:

Lưu ý rằng các doanh nghiệp này thường có biến động lợi nhuận lớn, dễ bị ảnh hưởng bởi chu kỳ đơn hàng và chi tiêu vốn, một số doanh nghiệp nhỏ có thể đối mặt với rủi ro thanh khoản.

Kết luận

Dù chọn cổ phiếu ngành điện nặng Đài Loan hay Mỹ, đều trở thành công cụ quan trọng để đối phó với chuyển đổi năng lượng toàn cầu và nhu cầu cung cấp điện trong thời đại AI. Quan trọng là dựa trên khả năng chịu đựng rủi ro, khung thời gian đầu tư và mục tiêu phân bổ tài sản để chọn hướng phù hợp nhất.