Làm thế nào để mua cổ phiếu xử lý? Giải thích toàn diện về hạn chế giao dịch và cơ hội đầu tư

Thực trạng và những khó khăn trong vận hành giao dịch cổ phiếu xử lý

Nhà đầu tư trong thị trường chứng khoán sẽ gặp phải một loại cổ phiếu đặc biệt: biến động giá mạnh trong ngắn hạn, có trường hợp trong tháng tăng hơn 100%, nhưng lại không thể giao dịch nhanh như cổ phiếu thông thường. Đồng thời, chức năng vay ký quỹ cũng bị hạn chế. Loại cổ phiếu này được Sở Giao dịch Chứng khoán Đài Loan liệt vào danh sách “cổ phiếu xử lý” để theo dõi.

Làm thế nào để mua cổ phiếu xử lý? Câu trả lời là: có thể mua, nhưng bị hạn chế nghiêm ngặt.

Tại sao lại xuất hiện cổ phiếu xử lý?

Khi cổ phiếu xuất hiện hiện tượng giao dịch bất thường trong thời gian ngắn, như biến động giá quá lớn, tỷ lệ vòng quay cao bất thường, khối lượng giao dịch tăng đột biến, Sở Giao dịch sẽ đưa cổ phiếu đó vào danh sách chú ý để cảnh báo trước. Nếu cổ phiếu tiếp tục có dấu hiệu bất thường, sẽ nâng cấp thành cổ phiếu cảnh báo, cuối cùng đưa vào danh sách cổ phiếu xử lý.

Mục đích cốt lõi của cổ phiếu xử lý là làm dịu các giao dịch quá nóng. Thông qua việc nâng cao khó khăn trong mua bán, giúp nhà đầu tư bình tĩnh đánh giá, giảm hành vi đầu cơ.

Cách mua cổ phiếu xử lý: sự thay đổi căn bản trong phương thức giao dịch

Cổ phiếu bị đưa vào danh sách xử lý sẽ trải qua hai giai đoạn, mỗi giai đoạn có các hạn chế về giao dịch được nâng cấp.

Giai đoạn xử lý lần thứ nhất nhà đầu tư sẽ đối mặt với:

• Thời gian khớp lệnh từ bất cứ lúc nào chuyển sang mỗi 5 phút một lần
• Khi mua vượt quá 10 lô hoặc tích lũy vượt quá 30 lô, phải thực hiện giao dịch vòng khoá
• Không thể vay ký quỹ
• Phương thức thanh toán từ T+2 chuyển sang thanh toán toàn bộ qua vòng khoá

Giao dịch vòng khoá nghĩa là hệ thống sẽ thực thời khóa tài khoản ngân hàng của nhà đầu tư, xác nhận đủ số dư mới cho phép thực hiện giao dịch. Cổ phiếu thông thường vẫn có thể hưởng lợi từ phương thức thanh toán T+2.

Giai đoạn xử lý lần thứ hai các hạn chế sẽ càng siết chặt hơn:

• Thời gian khớp lệnh kéo dài đến mỗi 20 phút
• Tất cả giao dịch đều sử dụng phương thức vòng khoá, không phân biệt khối lượng giao dịch
• Khối lượng giao dịch thường giảm mạnh, tính thanh khoản bị tổn hại nghiêm trọng

Các biện pháp này khiến cổ phiếu xử lý thường bị nhà đầu tư đùa vui gọi là “ngồi tù” hoặc “đóng cửa”.

Nhìn dữ liệu về thực trạng thị trường cổ phiếu xử lý

Tháng 12 năm 2023, Sở Giao dịch Chứng khoán Đài Loan đã đưa vào danh sách cổ phiếu xử lý 10 mã như Hằng Đại, Lực Sơn, Hồng Quang, Hoàng Xương, Vinh Tồn, Nghênh Quảng, Bô Li-KY, Mỹ Đức Y tế-DR. Điều này phản ánh rằng cổ phiếu xử lý không phải là hiện tượng hiếm gặp trên thị trường.

Thời gian lưu lại cổ phiếu xử lý thường là 10 ngày giao dịch, nhưng nếu trong ngày có lượng giao dịch bù trừ chiếm hơn 60% tổng lượng giao dịch, thời gian lưu sẽ kéo dài đến 12 ngày. Sau thời hạn, cổ phiếu sẽ thoát khỏi trạng thái xử lý.

Làm thế nào để mua cổ phiếu xử lý có giá trị?

Bước 1: Đánh giá nền tảng doanh nghiệp

Cổ phiếu xử lý chỉ là trạng thái giao dịch bất thường tạm thời, không phản ánh chất lượng doanh nghiệp. Nhà đầu tư cần nghiên cứu sâu về hoạt động cốt lõi, năng lực cạnh tranh sản phẩm, tính minh bạch của báo cáo tài chính. Chú ý các chỉ số như tốc độ tăng trưởng doanh thu, tỷ lệ lợi nhuận gộp, lợi nhuận ròng để đánh giá khả năng sinh lời ổn định của công ty.

Vinh Vương Điện tử (6756) sau khi vào danh sách xử lý vào tháng 6 năm 2021, đã tăng giá tích lũy 24%, trong khi Yang Ming (2609) cùng kỳ bị liệt vào danh sách xử lý nhưng giá cổ phiếu lại yếu. Sự khác biệt chính nằm ở mức độ lành mạnh của nền tảng doanh nghiệp.

Bước 2: Quan sát xu hướng dòng tiền

Trong tình trạng cổ phiếu bị hạn chế vay ký quỹ, hoạt động mua bán của các nhà đầu tư lớn sẽ rõ ràng hơn. Nhà đầu tư có thể theo dõi dữ liệu đóng cửa để quan sát dòng tiền lớn ra vào, số ngày mua bán liên tiếp, để quyết định có theo đuổi hay không. Do các hạn chế giao dịch làm tăng chi phí ngắn hạn, ý định đầu tư dài hạn của các tổ chức sẽ rõ ràng hơn.

Bước 3: Xác định vùng định giá

Trước khi quyết định tham gia, cần xác nhận xem giá cổ phiếu có đang trong trạng thái đi ngang tích luỹ hay không. Nếu trong giai đoạn xử lý bắt đầu giảm mạnh, nên tránh. Nhưng nếu giá cổ phiếu đang bị định giá thấp và nền tảng doanh nghiệp vẫn tốt, thời điểm xử lý có thể là cơ hội mua vào giá thấp.

Sự khác biệt giữa cổ phiếu xử lý, cổ phiếu chú ý và cổ phiếu cảnh báo

Quy trình nâng cấp của cổ phiếu từ bình thường đến bất thường là: Cổ phiếu bình thường → Cổ phiếu chú ý → Cổ phiếu cảnh báo → Cổ phiếu xử lý.

Cổ phiếu chú ý chỉ là cảnh báo, giao dịch không bị hạn chế, vẫn có thể vay ký quỹ. Cổ phiếu cảnh báo có dấu hiệu bất thường kéo dài, bắt đầu bị đưa vào danh sách xử lý. Cổ phiếu xử lý thì bị hạn chế nhiều mặt trong giao dịch.

Trong ba loại, cổ phiếu xử lý có chi phí giao dịch cao nhất, tính thanh khoản thấp nhất.

Có nên giữ cổ phiếu xử lý lâu dài không?

Giữ cổ phiếu xử lý dài hạn cần xem xét toàn diện:

Yếu tố rủi ro: Các hành vi giao dịch bất thường có thể ẩn chứa vấn đề vận hành, rủi ro tài chính hoặc sự kiện tiêu cực lớn. Rủi ro của cổ phiếu xử lý thường cao hơn cổ phiếu bình thường.

Môi trường thị trường: Khi thị trường tăng trưởng, kinh tế thuận lợi, khả năng giữ cổ phiếu xử lý sẽ cao hơn; trong thị trường giảm, rủi ro tăng gấp nhiều lần.

Đặc điểm nhà đầu tư: Nhà đầu tư ngắn hạn bị ảnh hưởng nhiều bởi việc kéo dài thời gian khớp lệnh, không thể thực hiện các lệnh chênh lệch giá trong ngày; nhà đầu tư dài hạn ít bị ảnh hưởng hơn, đồng thời có thể cập nhật báo cáo tài chính kịp thời hơn.

Khi nào nên xem xét tham gia: Nếu nhà đầu tư tin tưởng vào triển vọng phát triển của doanh nghiệp, có khả năng chịu rủi ro cao, và giá cổ phiếu đang ở mức định giá thấp hợp lý, giữ lâu các cổ phiếu xử lý có nền tảng vững chắc có thể là cơ hội. Ngược lại, nếu khả năng chịu rủi ro hạn chế, nên tránh xa cổ phiếu xử lý.

Lời nhắc cuối cùng về cách mua cổ phiếu xử lý

Trước khi mua cổ phiếu xử lý, nhất định phải xác nhận ba điểm: thứ nhất, nền tảng doanh nghiệp có thực sự vững chắc không; thứ hai, giá cổ phiếu có đang ở mức hợp lý không; thứ ba, khả năng chịu rủi ro của bản thân có đủ để đối mặt với biến động cao không. Chỉ khi đáp ứng đủ các điều kiện này, nhà đầu tư mới có thể tìm thấy cơ hội thực sự trong các hạn chế của cổ phiếu xử lý. Giao dịch cổ phiếu xử lý chỉ là bề nổi, đằng sau đó, yếu tố quyết định thực sự vẫn là giá trị dài hạn của doanh nghiệp.