Triển vọng đầu tư vào cổ phiếu y tế: Cơ hội ngành y tế do toàn cầu già hóa dân số thúc đẩy

Khi dân số toàn cầu ngày càng già đi, các phương pháp điều trị mới liên tục xuất hiện, và ứng dụng y tế từ xa mở rộng, cổ phiếu y tế đã trở thành lĩnh vực được thị trường vốn đặc biệt quan tâm. Khác với các ngành chu kỳ truyền thống, ngành y tế có đặc tính chống suy thoái — nhu cầu về dịch vụ y tế của con người không thay đổi do biến động kinh tế, điều này khiến cổ phiếu y tế trở thành lựa chọn đầu tư dài hạn ổn định. Thị trường dược phẩm sinh học toàn cầu dự kiến sẽ đạt 4450 tỷ USD vào năm 2027, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm là 8.5%, chứa đựng nhiều cơ hội đầu tư lớn.

Đặc thù của đầu tư vào ngành y tế

Mâu thuẫn giữa giá cổ phiếu và lợi nhuận thực tế

Đánh giá giá trị các công ty công nghệ sinh học khác biệt so với ngành truyền thống. Phần lớn các công ty đang trong giai đoạn nghiên cứu và phát triển thiếu dòng tiền ổn định, lợi nhuận ròng thường âm, nhưng điểm chú ý của nhà đầu tư không phải là dữ liệu tài chính hiện tại mà là tiềm năng thương mại hóa trong tương lai.

Ngay khi thuốc được FDA chứng nhận và thành công đưa ra thị trường, giá cổ phiếu thường tăng mạnh. Ví dụ, Công ty dược phẩm Đài Loan, PharmaDrug, năm 2022 EPS âm -2.93 TWD, nhưng cổ phiếu đã tăng gấp đôi lên 388 TWD, động lực chính là thuốc tiềm năng điều trị bệnh tăng tiểu cầu nguyên phát đã hoàn thành thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 thành công. Nhà đầu tư chú trọng vào kỳ vọng lợi nhuận tương lai của công ty, và những lợi nhuận này không bị ảnh hưởng bởi chu kỳ kinh tế.

Động lực từ chính sách và sự kiện

Ảnh hưởng của các sự kiện tin tức thường lớn hơn các yếu tố cơ bản của cổ phiếu y tế. Năm 2020, khi dịch bệnh bùng phát, giá cổ phiếu các công ty vaccine tăng vọt, nhưng sau đó thị trường bình tĩnh lại, nhiều công ty cuối cùng không thể thực hiện được kỳ vọng. Ngoài ra, các yếu tố như phê duyệt quản lý, công bố dữ liệu lâm sàng, kết quả kiện tụng về bằng sáng chế đều có thể gây biến động mạnh về giá cổ phiếu.

Rủi ro và độ biến động cao không thể dự đoán chính xác

Phát triển thuốc có nhiều rủi ro thất bại: thử nghiệm lâm sàng không đạt kỳ vọng, cơ quan quản lý từ chối phê duyệt, đối thủ ra mắt sản phẩm thay thế, tranh chấp sở hữu trí tuệ, v.v. Những yếu tố này khiến cổ phiếu y tế biến động lớn hơn nhiều so với thị trường chung, đòi hỏi nhà đầu tư phải có khả năng chịu đựng rủi ro và tâm lý vững vàng.

Sự can thiệp sâu của chính phủ và bảo hiểm

Ngành y tế bị kiểm soát chặt chẽ bởi các chính phủ các nước, bao gồm mua sắm thuốc, quảng cáo, kiểm soát giá cả, đều có các chính sách hạn chế. Các quốc gia phát triển thường có hệ thống bảo hiểm y tế, tạo áp lực giảm giá thuốc. Ngược lại, thị trường Mỹ có mức độ thị trường hóa cao hơn, cho phép các công ty dược đặt giá cao hơn, từ đó thu hút nhiều đầu tư R&D hơn.

Cách đánh giá giá trị nội tại của cổ phiếu y tế

Khái niệm then chốt: Thuốc chủ lực

Ngành công nghiệp gọi các loại thuốc có doanh thu hàng năm vượt quá 1 tỷ USD là “thuốc chủ lực”. Các công ty dược thành công thường dành 50-60% doanh thu để đầu tư R&D, liên tục phát triển thuốc mới, dù lợi nhuận ngắn hạn có thể giảm. Các tổ chức đầu tư lớn thường nâng cao định giá các công ty này vì họ nhìn thấy dòng chảy liên tục của các dự án sáng tạo. Điều này tương tự như lý luận của TSMC so với UMC — các công ty liên tục đổi mới được hưởng mức định giá cao hơn.

Các tập đoàn công nghệ sinh học lớn của Mỹ áp dụng chiến lược duy trì tỷ lệ lợi nhuận nhất định, phần còn lại dùng để R&D hoặc mua lại các công ty dược nhỏ sắp thành công, tạo thành một hệ sinh thái ngành hoàn chỉnh.

Công cụ định giá: Chỉ số PSR

Vì nhiều công ty dược chưa có lợi nhuận trước khi thương mại hóa, chỉ số PE truyền thống không còn phù hợp. Ngành thường dùng PSR (tỷ lệ giá trên doanh thu, tức là vốn hóa thị trường chia cho doanh thu) để đánh giá các công ty đang trong giai đoạn R&D. Chỉ số này giảm thiểu khả năng sinh lợi, tập trung hơn vào quy mô thị trường và tiềm năng tăng trưởng.

Yếu tố quyết định trong lộ trình quản lý

Phê duyệt của FDA là yếu tố then chốt. FDA Mỹ có tiêu chuẩn giám sát thuốc nghiêm ngặt nhất toàn cầu, khi thuốc được FDA chấp thuận, quá trình phê duyệt tại các quốc gia khác sẽ nhanh hơn rõ rệt. Do đó, tiến trình FDA của các công ty y tế Mỹ ảnh hưởng trực tiếp đến xu hướng giá cổ phiếu.

Ưu thế hệ sinh thái thị trường y tế Mỹ

Thị trường y tế Mỹ lớn nhất và có mức độ thị trường hóa cao hơn nhiều so với châu Á. Các công ty dược Mỹ có thể định giá thuốc dựa trên nhu cầu thị trường, được bảo hiểm chi trả, thúc đẩy đầu tư R&D và đổi mới sáng tạo. Ngược lại, Đài Loan do kiểm soát giá thuốc của hệ thống bảo hiểm y tế, khiến một số thuốc mới chất lượng cao chưa vào thị trường.

Ngành công nghiệp sinh học và dược phẩm Mỹ có gần một triệu nhân viên, bao gồm các lĩnh vực R&D, sản xuất, bán hàng. Tài năng nghiên cứu hàng đầu và vốn tập trung tại đây tạo thành chuỗi ngành và hệ sinh thái hoàn chỉnh. Thị trường vốn Mỹ cũng hỗ trợ mạnh mẽ cho đổi mới sáng tạo trong y tế, tạo ra nhiều công ty dược sinh học hàng đầu toàn cầu.

Phân tích các mục tiêu đầu tư trong thị trường y tế Mỹ

Thị trường y tế Mỹ gồm bốn lĩnh vực chính: Dược phẩm, Công nghệ sinh học, Thiết bị y tế, Dịch vụ y tế. Các doanh nghiệp hàng đầu trong từng lĩnh vực có đặc điểm khác nhau:

Lilly (LLY) — Đầu tàu ngành dược

Năm 2024, giá trị thị trường của Lilly đạt 8420.5 tỷ USD, vươn lên trở thành nhà sản xuất thuốc lớn nhất toàn cầu. Các dòng thuốc giảm béo của họ nổi bật trên thị trường toàn cầu, chiếm khoảng 60% doanh thu tại Bắc Mỹ. Khi thị trường điều trị béo phì mở rộng, cổ phiếu này đáng để theo dõi dài hạn.

Pfizer (PFE) — Chuyên gia vaccine và thuốc đặc trị

Thuốc uống điều trị COVID-19 của Pfizer cung cấp phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh nhẹ. Giá cổ phiếu của công ty thường ít biến động trong giai đoạn điều chỉnh của thị trường Mỹ, là thời điểm thích hợp để đầu tư dài hạn.

Johnson & Johnson (JNJ) — Ông vua cổ phiếu y tế

Giá cổ phiếu J&J ổn định, biến động nhỏ, trả cổ tức cao. Hoạt động kinh doanh bao gồm dược phẩm, thiết bị y tế, hàng tiêu dùng chăm sóc sức khỏe, khả năng chống rủi ro cao, phù hợp cho đầu tư định kỳ hoặc giữ dài hạn, là đối thủ phòng thủ trong ngành y tế.

AbbVie (ABBV) — Chuyên gia liệu pháp miễn dịch

Sản phẩm chủ lực của công ty là Humira, điều trị viêm khớp dạng thấp, liên tục được cấp phép mở rộng chỉ định kể từ khi ra mắt năm 2002. Dù đối mặt rủi ro hết hạn bằng sáng chế, công ty sở hữu hơn trăm bằng sáng chế, ký hợp đồng cấp phép với các hãng lớn như Pfizer, Amgen, vẫn có thể thu phí cấp phép sau năm 2023. Công ty liên tục đầu tư R&D để tìm thuốc chủ lực mới, phù hợp mua vào khi giá giảm.

Merck (MRK) — Người dẫn đầu thuốc ung thư

Keytruda của Merck là một trong những thuốc chống ung thư bán chạy nhất toàn cầu, nhu cầu điều trị ung thư liên tục tăng. Giá cổ phiếu của công ty ổn định, tỷ suất cổ tức cao, là điểm vào lý tưởng trong thời điểm thị trường điều chỉnh.

UnitedHealth (UNH) — Tân binh dịch vụ y tế

UnitedHealth hưởng lợi từ dân số già tăng và nhu cầu y tế mở rộng. Doanh thu và lợi nhuận ròng ổn định tăng trưởng, xu hướng giá cổ phiếu dài hạn rõ ràng, đồng thời mang lại lợi tức cổ tức khá tốt.

Các công ty trên đều là những ông lớn trong thị trường y tế Mỹ, có khả năng cạnh tranh mạnh mẽ, liên tục đổi mới, dòng tiền ổn định và lợi nhuận đầu tư hấp dẫn.

Cơ hội đầu tư cổ phiếu y tế Đài Loan

Sinphar Chemical (1720)

Sinphar là công ty dược phẩm đa dạng, hoạt động trong lĩnh vực thuốc Tây, thực phẩm chức năng, thiết bị y tế, mỹ phẩm. Gần đây, tài sản tăng trưởng ổn định, tỷ lệ nợ lành mạnh. Mặc dù tiềm năng tăng trưởng cơ bản không lớn, nhưng công ty trả cổ tức ổn định, thu hút nhà đầu tư tích lũy cổ phiếu.

Hopkang Biotech (1783)

Hopkang hoạt động trong lĩnh vực dược phẩm sinh học, thiết bị y tế, mỹ phẩm. Sau khi lỗ lãi vào năm 2017, cơ bản duy trì ổn định, cấu trúc tài chính lành mạnh, nợ luôn thấp, đáng theo dõi.

Thực trạng và cơ hội trong đầu tư cổ phiếu y tế

Thị trường vốn Đài Loan chủ yếu vẫn tập trung vào cổ phiếu công nghệ, ngay cả khi xuất hiện các công ty sinh học tốt, cũng khó đạt mức tăng gấp nhiều lần như ở Mỹ. Khi kinh tế hậu dịch bệnh trở thành hiện thực, nhà đầu tư Đài Loan có thể chú ý hơn đến cổ phiếu sinh học, nhưng theo quan điểm hiện tại, Mỹ vẫn là thị trường đầu tư y tế tốt nhất.

Các công ty y tế Mỹ có quy mô lớn, khả năng sáng tạo mạnh, cạnh tranh cao, dễ phân biệt các mục tiêu đầu tư chất lượng. Thị trường dược châu Á vẫn đang trong quá trình phát triển hoàn thiện, dù có doanh nghiệp xuất sắc, hiệu quả cổ phiếu và năng lực cạnh tranh tổng thể vẫn thấp hơn các đối thủ Mỹ. Điều này phản ánh sự khác biệt về độ sâu của thị trường vốn, cũng như trình độ công nghệ y tế và chuyên môn của nhà đầu tư.

Đầu tư cổ phiếu y tế đòi hỏi hiểu biết chuyên sâu về ngành, bao gồm chu kỳ phát triển thuốc, quy trình thử nghiệm lâm sàng, ảnh hưởng của chính sách quản lý, v.v. Các nhà đầu tư quan tâm lĩnh vực này nên theo dõi sát sao các động thái của ngành y tế Mỹ, tìm kiếm các mục tiêu đầu tư có tiềm năng toàn cầu cao nhất.