Nền tảng phân tích kỹ thuật: nắm vững cách sử dụng đúng đắn của biểu đồ tuần, tháng, quý

Từ nhận thức về chu kỳ thời gian bắt đầu từ đường trung bình

Trong dự đoán xu hướng cổ phiếu, việc dựa hoàn toàn vào phân tích cơ bản (như tăng trưởng doanh thu, tỷ lệ lợi nhuận) thường không đủ toàn diện. Nhà đầu tư cần sử dụng các công cụ kỹ thuật để xác định chính xác thời điểm vào và thoát lệnh. Trong số các chỉ báo kỹ thuật, đường tuần, tháng và quý dựa trên phản ánh chi phí cân bằng thị trường trong các chu kỳ thời gian khác nhau, trở thành căn cứ quyết định của nhiều nhà giao dịch chuyên nghiệp. Bài viết này sẽ đi sâu vào bản chất, cách sử dụng của các chỉ báo này, cũng như cách tích hợp chúng để tối ưu hóa quyết định đầu tư của bạn.

Logic cốt lõi của đường trung bình thực ra rất đơn giản: nó tính trung bình chi phí mua vào của nhà đầu tư trong N ngày giao dịch trước đó dựa trên giá đóng cửa. Ví dụ, để tính đường trung bình 5 ngày, công thức là:

（Giá đóng cửa ngày 5 + ngày 4 + ngày 3 + ngày 2 + ngày 1）÷ 5

Lấy ví dụ dữ liệu của NVDA ngày 26 tháng 3 năm 2024, cách tính đường trung bình 5 ngày của ngày giao dịch này là cộng 5 giá đóng cửa từ ngày 20 đến ngày 26 tháng 3 rồi chia cho 5. Khi ngày giao dịch mới đến, các giá trị này sẽ liên tục được cập nhật, cuối cùng tạo thành một đường cong liên tục trên biểu đồ nến.

Quý là bao nhiêu ngày? Phân loại và ứng dụng khác nhau của các chu kỳ đường trung bình

Các chu kỳ trung bình phổ biến trên thị trường gồm có sáu loại: 5 ngày, 10 ngày, 20 ngày, 60 ngày, 120 ngày và 240 ngày. Dựa trên quy luật một năm có khoảng 240 ngày giao dịch, một quý khoảng 60 ngày giao dịch, một tháng khoảng 20 ngày, hai tuần khoảng 10 ngày, các chu kỳ này có thể phân loại theo phạm vi thời gian:

Quý là bao nhiêu ngày? Đáp án chính là 60 ngày giao dịch, đại diện cho vùng trung tâm chi phí của nhà đầu tư mua vào trong khoảng gần ba tháng. Nhà giao dịch ngắn hạn thường chú ý đến sự tương tác giữa đường trung bình 5 ngày và 10 ngày, trong khi nhà đầu tư trung dài hạn quan tâm nhiều hơn đến các chu kỳ dài hơn 20 ngày.

Phân tích sức mạnh yếu mạnh qua vị trí của giá và đường trung bình

Khi giá cổ phiếu (đường nến) nằm trên tất cả các đường trung bình, điều đó có nghĩa là cả nhà đầu tư ngắn hạn, trung hạn và dài hạn đều đang có lợi nhuận. Ví dụ, trong xu hướng ngày 4 tháng 3 của NVDA, giá giao dịch trong ngày đều cao hơn các đường trung bình 5, 10, 20 và 60 ngày, phản ánh lực mua của thị trường rõ ràng chiếm ưu thế, nhà đầu tư mới vào lệnh tương đối an toàn.

Ngược lại, nếu đường nến lâu dài quanh quẩn dưới các đường trung bình, điều đó cho thấy phần lớn nhà đầu tư đang gặp lỗ. Khi giá tiếp tục giảm, các nhà đầu tư đang lỗ này sẽ đối mặt với áp lực cắt lỗ ngày càng gia tăng, dễ dẫn đến hiện tượng bán tháo hàng loạt.

Giao cắt vàng và giao cắt tử thần: Chìa khóa nắm bắt chuyển biến xu hướng

Giao cắt vàng xảy ra khi đường trung bình ngắn hạn cắt lên trên đường trung bình dài hạn. Ví dụ điển hình là NVDA khi đường 5 ngày vượt lên trên đường 20 ngày, điều này cho thấy lực mua ngắn hạn vượt qua điểm cân bằng trung hạn, thị trường đang chuyển từ trạng thái cân bằng sang tăng giá, là tín hiệu tích cực để tích trữ hàng.

Giao cắt tử thần là trường hợp ngược lại. Khi đường trung bình ngắn hạn cắt xuống dưới đường trung bình dài hạn (ví dụ, đường 5 ngày cắt xuống dưới đường 20 ngày), điều này có nghĩa là áp lực bán ngắn hạn bắt đầu áp đảo hỗ trợ dài hạn, xu hướng đang chuyển sang giảm, cần xem xét thoát lệnh.

Hình thái sắp xếp của các đường trung bình thể hiện trạng thái thị trường

Các cách sắp xếp các đường trung bình theo chu kỳ khác nhau có thể phản ánh trực quan xu hướng thị trường:

Sắp xếp tăng trưởng

Các đường trung bình xếp theo thứ tự tăng dần, từ trên xuống dưới là đường ngắn hạn → trung hạn → dài hạn. Hình thái này cho thấy giá đã vượt qua giai đoạn điều chỉnh, chính thức bước vào xu hướng tăng, là thời điểm lý tưởng để mở vị thế.

Sắp xếp giảm

Tất cả các đường trung bình đều hướng xuống, sắp xếp ngược lại là dài hạn → trung hạn → ngắn hạn. Khi xuất hiện hình thái này, giá thường rơi vào trạng thái giảm liên tục, khả năng bật lên rất thấp, nhà đầu tư nên giữ thái độ quan sát hoặc giảm bớt vị thế.

Đi ngang tích lũy

Các đường trung bình di chuyển song song ngang, dự báo thị trường đang trong trạng thái đối đầu giữa lực mua và bán. Lúc này thiếu hướng rõ ràng, nhà đầu tư nên chờ đợi các yếu tố thúc đẩy mới xuất hiện.

Giao cắt hỗn độn

Các đường trung bình quấn lấy nhau, phản ánh hai phe mua bán liên tục giằng co. Thị trường cần tin tức hoặc dữ liệu quan trọng để phá vỡ thế bế tắc, xác định hướng đi tiếp theo.

Ba rủi ro cần cảnh giác khi sử dụng đường trung bình

Độ trễ phản ứng gây ra lệch thời điểm

Đường trung bình dựa trên dữ liệu quá khứ, khi xu hướng thay đổi nhanh, sẽ xuất hiện độ trễ. Nhà đầu tư có thể bỏ lỡ điểm chuyển đổi quan trọng, dẫn đến mất cơ hội vào hoặc thoát lệnh tốt nhất.

Tín hiệu giả do biến động ngắn hạn

Khi giá biến động mạnh trong ngắn hạn do sự kiện đột xuất, đường trung bình có thể cho tín hiệu trái với xu hướng thực tế. Trong các thời điểm công bố dữ liệu quan trọng hoặc xảy ra sự kiện đen, nhà đầu tư nên giảm độ tin cậy vào các chỉ số này.

Xung đột giữa các chu kỳ

Đôi khi các đường trung bình ngắn hạn và dài hạn đưa ra tín hiệu trái chiều, nhà đầu tư cần đánh giá xem tín hiệu nào có độ ưu tiên cao hơn, việc này mang tính chủ quan và có rủi ro.

Xây dựng hệ thống quyết định hoàn chỉnh

Việc sử dụng hiệu quả các chỉ báo như đường tháng, quý đòi hỏi không xem xét riêng lẻ từng đường, mà phải tổng hợp các tín hiệu từ nhiều chu kỳ. Kết hợp các giao cắt vàng, giao cắt tử thần và hình thái sắp xếp của các đường trung bình, nhà đầu tư có thể xây dựng khung quyết định toàn diện hơn. Đồng thời, cần nhận thức rõ giới hạn của các công cụ này, không nên hoàn toàn dựa vào phân tích kỹ thuật mà phải phối hợp với phân tích cơ bản, nguyên tắc quản lý rủi ro để duy trì khả năng hành động ổn định trong thị trường biến động không lường trước.