2024年 Mỹ CPI xu hướng toàn cảnh: Lịch phát hành, phân tích chỉ số và dự đoán giải thích

Thời gian công bố CPI xem trước: Tại sao nhà đầu tư cần chú ý đến thời điểm này?

Chỉ số CPI (Chỉ số giá tiêu dùng) của Mỹ là một trong những dữ liệu kinh tế nhạy cảm nhất trên thị trường tài chính toàn cầu, khi thời điểm công bố sẽ gây ra phản ứng dây chuyền về giá tài sản. Điều này là do thời gian công bố CPI thường diễn ra trước dữ liệu PCE của Mỹ, trong khi PCE mới là căn cứ chính để Fed đưa ra chính sách tiền tệ. Nói cách khác, thời gian công bố CPI ảnh hưởng trực tiếp đến nhịp độ quyết định của Fed, từ đó tác động đến thị trường chứng khoán toàn cầu, thị trường ngoại hối và thị trường tiền điện tử.

Dữ liệu CPI của Mỹ được công bố hàng tháng, vào ngày làm việc đầu tiên hoặc ngày làm việc gần nhất của tháng đó, nhưng thời gian cụ thể sẽ thay đổi theo giờ mùa hè và mùa đông:

• Mùa hè (khoảng 3-11 tháng): Thời gian tối Taiwan 20:30
• Mùa đông (khoảng 11-3 tháng): Thời gian tối Taiwan 21:30

Lịch phát hành đầy đủ năm 2024

Nhà đầu tư cần đánh dấu trước các thời điểm này trong lịch để chuẩn bị vì biến động trước và sau khi dữ liệu được công bố thường rất mạnh mẽ.

CPI, CPI lõi, PCE: Ai quan trọng nhất? Giải thích sự khác biệt của ba chỉ số

Trên thị trường có nhiều chỉ số đo lường lạm phát của Mỹ, nhưng chỉ có hai nhóm chính quyết định xu hướng tài sản: nhóm CPI và nhóm PCE. Mỗi nhóm lại có nhiều biến thể, khiến nhà đầu tư mới dễ bị rối.

CPI vs CPI lõi: Thực phẩm và năng lượng là yếu tố quyết định

Chỉ số CPI của Mỹ là chỉ số tổng thể phản ánh giá cả hàng hóa tiêu dùng, bao gồm cả những mặt hàng biến động mạnh như thực phẩm và năng lượng. Điều này khiến CPI rất nhạy cảm với các biến động ngắn hạn như giá dầu tăng đột biến, mất mùa lương thực.

Chỉ số CPI lõi của Mỹ sử dụng phương pháp “loại trừ”, bỏ đi hai thành phần dễ biến động nhất là thực phẩm và năng lượng, chỉ tập trung vào giá các mặt hàng và dịch vụ khác. Ưu điểm của cách làm này là giúp nhìn rõ xu hướng lạm phát tiềm năng, tránh bị nhiễu bởi các biến động ngắn hạn.

Nói tóm lại, CPI như một chiếc gương soi phản chiếu mọi biến động giá cả; CPI lõi như một “bộ lọc”, loại bỏ các biến động ngắn hạn để thể hiện xu hướng dài hạn.

CPI vs PCE: Phép tính và chiến lược đằng sau

Sự khác biệt căn bản giữa hai chỉ số này nằm ở phương pháp tính trọng số:

• CPI sử dụng phương pháp trọng số cố định (Laspeyres): Cấu trúc giỏ hàng cố định trong năm, không điều chỉnh theo biến động giá
• PCE sử dụng phương pháp trọng số chuỗi (Chain-weighted): Giỏ hàng linh hoạt, tự điều chỉnh theo biến động giá, ví dụ khi giá dầu tăng, người tiêu dùng chuyển sang sử dụng năng lượng thay thế, PCE sẽ tự giảm tỷ trọng dầu mỏ

Điều này khiến PCE phản ánh chính xác hơn hành vi tiêu dùng thực tế của người dân, có độ “bám sát” cao hơn. Chính vì vậy, Fed chú trọng hơn vào PCE, vì nó phản ánh chính xác hơn các lựa chọn tiêu dùng trong các điều kiện kinh tế khác nhau.

Tốc độ tăng trưởng hàng năm vs Tốc độ tăng tháng: Tại sao nhà đầu tư chú ý hơn đến tốc độ hàng năm?

• Tốc độ tăng tháng: So sánh tháng trước với tháng này, dễ bị ảnh hưởng bởi yếu tố mùa vụ (ví dụ mùa đông tăng chi phí sưởi ấm, mùa hè tăng chi phí điều hòa)
• Tốc độ tăng hàng năm: So sánh cùng kỳ năm trước, tự loại bỏ phần lớn biến động mùa vụ, phản ánh chính xác hơn xu hướng giá cả

Hai chỉ số nhà đầu tư quan tâm nhất là tỷ lệ tăng CPI hàng năm và tỷ lệ tăng PCE hàng năm. Trong đó:

• Tỷ lệ tăng CPI hàng năm công bố sớm nhất, phản ứng thị trường mạnh nhất
• Tỷ lệ tăng PCE hàng năm công bố muộn hơn, nhưng lại là thước đo quyết định của Fed

Thông thường, hai chỉ số này sẽ đi theo xu hướng tương tự, mức độ gần nhau, nhưng CPI do công bố sớm hơn thường trở thành “tín hiệu” của thị trường.

Cấu thành nội bộ CPI của Mỹ: Những mục nào đáng theo dõi nhất?

Chỉ số CPI của Mỹ không phải là một con số đơn giản, mà gồm hơn mười phân loại nhỏ trong “giỏ hàng có trọng số”. Hiểu rõ tỷ trọng các mục sẽ giúp nhà đầu tư dự đoán xu hướng CPI chính xác hơn.

Dựa trên dữ liệu cuối năm 2023, các phân mục chính và tỷ trọng của chúng là:

• Liên quan đến nhà ở (30-40%): Tiền thuê nhà, lãi vay mua nhà, phí bảo trì nhà cửa. Chiếm tỷ trọng lớn nhất, là “cục đẩy” của CPI
• Thực phẩm và đồ uống (13-15%): Gạo, dầu mỡ, thịt, đồ uống hàng ngày
• Giao thông vận tải (5-6%) + Xe mới (3-5%) + Xe đã qua sử dụng (2-3%): Ảnh hưởng bởi giá dầu và chuỗi cung ứng
• Chăm sóc y tế (7-9%): Biểu hiện chi phí y tế ngày càng tăng của Mỹ
• Năng lượng (6-8%): Dầu thô, khí tự nhiên, điện năng, biến động lớn nhất
• Giáo dục và truyền thông (6-7%): Chi phí internet, điện thoại, học phí
• Giải trí, quần áo (3-5%) và quần áo thời trang (2-3%): Tỷ trọng nhỏ nhưng phản ánh sở thích tiêu dùng

Nhà đầu tư nên chú ý đặc biệt đến hai mục nhà ở và thực phẩm đồ uống, vì chúng chiếm hơn 43%, quyết định lớn đến mức độ của CPI.

Ba yếu tố chính ảnh hưởng đến CPI Mỹ năm 2024: Bầu cử, hạ lãi suất, địa chính trị

Tại sao cần đặc biệt chú ý đến CPI năm 2024? Bởi đây là “năm biến động cực lớn”, ít nhất có ba lực lượng cùng tác động đến giá cả.

Yếu tố thúc đẩy 1: Chính sách bất định từ cuộc bầu cử Mỹ 2024

Bầu cử Mỹ diễn ra vào tháng 11, dù đảng nào thắng, các ứng viên đều có xu hướng hứa hẹn quá mức để tranh giành phiếu. Kết hợp với các xung đột địa chính trị quốc tế hiện tại, chính sách của Mỹ có thể đi theo hướng “phi toàn cầu hóa” và “tập trung nội địa”, điều này sẽ:

• Tăng giá hàng nhập khẩu (thuế nhập khẩu tăng)
• Thúc đẩy chi tiêu hỗ trợ nội địa (tăng mua sắm của chính phủ)
• Kìm hãm đà giảm lạm phát

Yếu tố thúc đẩy 2: Nhịp điệu hạ lãi suất của Fed còn là ẩn số

Theo dự đoán của thị trường qua công cụ CME FedWatch, khả năng Fed giảm lãi 6 điểm cơ bản trước cuối năm 2024 là cao nhất. Điều này phản ánh kỳ vọng CPI Mỹ sẽ xu hướng giảm chung trong năm. Tuy nhiên, thời điểm và mức độ giảm lãi vẫn còn nhiều bất định, ảnh hưởng trực tiếp đến dự báo CPI.

Yếu tố thúc đẩy 3: Khủng hoảng tại Biển Đỏ và tác động đến chi phí logistics

Từ cuối năm 2023, các cuộc tấn công của Houthi buộc các hãng tàu phải vòng qua Biển Đỏ, đi qua mũi Hảo Vọng, làm tăng thời gian vận chuyển tuyến Á-Âu thêm 2-3 tuần, chi phí vận chuyển tăng hơn 100%. Dù ảnh hưởng không lớn như COVID năm 2020 hay sự kiện “tàu Long March 2021”, nhưng chi phí logistics khu vực tăng cao cuối cùng cũng sẽ truyền sang giá cả tiêu dùng.

Quỹ đạo 30 năm: Quy luật CPI trong bốn chu kỳ kinh tế

Nhìn lại từ thập niên 1990 đến nay, Mỹ đã trải qua bốn chu kỳ biến động lớn của CPI, mỗi chu kỳ đều gắn liền với khủng hoảng kinh tế hoặc chính sách kích thích:

Chu kỳ 1 (1990-1991): Khủng hoảng ngân hàng + Chiến tranh vùng Vịnh, giá dầu tăng đột biến, CPI giảm mạnh

Chu kỳ 2 (2000-2001): Bong bóng internet + 911, suy thoái kéo giảm giá cả

Chu kỳ 3 (2008-2009): Khủng hoảng nhà ở dưới chuẩn, hệ thống tài chính sụp đổ kéo giảm lạm phát

Chu kỳ 4 (2020-2022): Đặc biệt đáng chú ý

• Tháng 3 năm 2020: Toàn cầu đình trệ, CPI giảm nhanh
• Cuối 2020 đến giữa 2022: Fed siết chặt chính sách + kích thích lớn của chính phủ, CPI tăng vọt lên mức cao nhất 40 năm
• Từ giữa 2022 đến nay: Chuỗi cung ứng phục hồi + logistics toàn cầu bình thường hóa, CPI giảm dần theo tháng

Lịch sử này rõ ràng cho thấy, tình trạng logistics toàn cầu ảnh hưởng lớn hơn nhiều so với dự đoán về lạm phát Mỹ. Đợt dịch COVID năm 2020 làm gián đoạn hệ thống logistics toàn cầu, gây nhiễu tín hiệu giá cả; nay tình hình Biển Đỏ nóng lên lại nhắc nhở thị trường về biến động chi phí vận chuyển.

Dự báo CPI Mỹ 2024: Tại sao chúng tôi nghĩ “đầu thấp, sau cao rồi lại thấp”?

Phân tích xu hướng CPI 2024, trước tiên cần xem xét nền tảng kinh tế Mỹ. Theo dự báo mới nhất của IMF:

• GDP Mỹ 2024 tăng trưởng 2.1%, xếp thứ hai toàn cầu, vẫn còn khả năng phục hồi
• Lạm phát toàn cầu 2024 dự kiến 5.8%, giảm rõ rệt so với 2023
• Tăng trưởng Mỹ năm 2025 dự kiến chậm lại còn 1.7%

Điều này cho thấy kinh tế Mỹ sẽ không rơi vào suy thoái, nhưng đà tăng trưởng yếu đi, tạo áp lực giảm nhẹ lạm phát.

Chi tiết hơn về xu hướng năm 2024, chúng tôi dự đoán sẽ theo “ba giai đoạn”:

Quý 1: Giai đoạn đáy Trong nửa đầu năm 2023, hàng hóa cơ bản biến động giảm mạnh, tạo nền tảng thấp, khiến CPI quý 1 năm 2024 có thể chạm mức thấp nhất trong năm.

Quý 2: Giai đoạn phục hồi Khi cơ sở so sánh hàng tháng tăng lên, cộng thêm tồn kho dầu giảm, CPI có thể hồi phục nhẹ trong quý 2. Các kỳ vọng chính sách trước bầu cử Mỹ cũng có thể đẩy giá hàng hóa tăng.

Quý 3 trở đi: Giai đoạn giảm Nguồn cung dần ổn định, kỳ vọng hạ lãi suất thực hiện, CPI sẽ quay trở lại xu hướng giảm.

Tổng thể dự báo: CPI Mỹ năm 2024 sẽ chủ yếu đi xuống, có thể có đợt phản hồi nhẹ, biến động cả năm không quá lớn. Điều này là tín hiệu nhẹ cho thị trường chứng khoán Mỹ, vì môi trường lạm phát thấp khiến lợi nhuận doanh nghiệp khó duy trì tăng trưởng cao.

Danh sách hành động cho nhà đầu tư

• ✓ Đánh dấu các thời điểm công bố CPI hàng tháng trong lịch (thời gian Taiwan 20:30 hoặc 21:30)
• ✓ Chú ý theo dõi tỷ lệ tăng CPI hàng năm chứ không chỉ CPI lõi
• ✓ Theo dõi sát diễn biến của các phân mục nhà ở và thực phẩm đồ uống, vì chúng chiếm hơn 43%
• ✓ Theo dõi tình hình vận chuyển Biển Đỏ và biến động phí vận chuyển, đây là rủi ro mới về giá cả
• ✓ Để ý nhịp điệu hạ lãi của Fed, vì nó quyết định khả năng dự đoán CPI có thành công hay không

Tóm lại, thời gian công bố CPI của Mỹ không chỉ là một ký hiệu trong lịch, mà còn là tín hiệu quyết định phân bổ tài sản toàn cầu. Chuẩn bị sẵn sàng và phản ứng kịp thời để nắm bắt cơ hội trong biến động.