Hướng dẫn chọn mua ví cứng: So sánh các loại ví lạnh, chức năng và cách vận hành đúng

Thị trường ví lạnh hiện tại và xu hướng phát triển

Hệ sinh thái tiền điện tử đã trải qua sự bùng nổ trong ba năm gần đây. Cùng với sự gia tăng hoạt động tương tác trên chuỗi, ngày càng nhiều người bắt đầu tiếp xúc với ví nóng. Tuy nhiên, người dùng ví nóng thường đối mặt với một vấn đề cốt lõi — quản lý khóa riêng và mnemonic một cách an toàn. Nhiều người đã mất tài sản do lưu trữ không đúng cách, điều này đã thúc đẩy nhu cầu về các giải pháp lưu trữ ngoại tuyến tăng mạnh trên thị trường.

Theo thống kê dữ liệu, năm 2022, số người dùng ví tiền điện tử toàn cầu đã đạt 80 triệu người dùng. Báo cáo của Research And Markets dự đoán, thị trường ví phần cứng sẽ đạt quy mô 3.6 tỷ USD vào năm 2032. Trong bối cảnh này, các nhà phát triển ví lớn liên tục ra mắt các sản phẩm mới có hiệu năng cao hơn, hỗ trợ nhiều loại tiền tệ hơn và giá cả phù hợp hơn.

Ví lạnh là gì?

Định nghĩa và phân loại

Ví tiền điện tử là công cụ kỹ thuật số quản lý tài sản ảo, có thể phân thành hai loại chính: trực tuyến và ngoại tuyến.

Ví lạnh (còn gọi là ví ngoại tuyến) là dạng ví lưu trữ khóa riêng trên thiết bị vật lý không kết nối mạng. Nó chủ yếu gồm có ví phần cứng, ví giấy và ví USB. Ngược lại, ví nóng là các phần mềm lưu trữ trên máy tính, điện thoại di động hoặc thiết bị trực tuyến khác.

Cơ chế hoạt động

Ưu điểm an toàn của ví lạnh đến từ nguyên lý hoạt động đặc biệt của nó:

Trước tiên, khi thiết lập ví, hệ thống sẽ tạo ra một cặp khóa công khai và khóa riêng thông qua thuật toán mã hóa. Khóa công khai (còn gọi là địa chỉ) tương tự như số tài khoản ngân hàng, có thể chia sẻ công khai để nhận tài sản; khóa riêng là “mật khẩu”, kiểm soát toàn bộ quỹ trong ví. Mnemonic là dạng biểu diễn khác của khóa riêng, thường gồm 12 hoặc 24 từ tiếng Anh, giúp dễ ghi nhớ bằng tay.

Thứ hai, ví lạnh lưu trữ khóa riêng ngoại tuyến bằng cách cách ly vật lý, hiệu quả ngăn chặn hacker xâm nhập và phần mềm độc hại tấn công. Đáng chú ý, một ví lạnh có thể lưu trữ khóa riêng từ các thiết bị khác hoặc ví nóng đã tạo ra, nhưng thường bị giới hạn trong việc lưu trữ một khóa riêng duy nhất.

Các ví phần cứng chính trên thị trường

Hiện nay, thị trường cạnh tranh khốc liệt, các thương hiệu đều có điểm mạnh riêng về độ an toàn, khả năng tương thích và trải nghiệm người dùng. Dưới đây là ba mẫu ví lạnh uy tín và được công nhận rộng rãi:

Ví phần cứng imKey

Sản phẩm do imToken phát triển, là một trong những ví được đánh giá cao nhất toàn cầu. Các đặc điểm chính gồm:

• Sử dụng chip Infineon, đạt chứng nhận an ninh CC EAL 6+
• Được thị trường kiểm chứng hơn 4 năm, độ tin cậy cao
• Nhỏ gọn, nhẹ chỉ 8.1g, kích thước 64mm×38mm×2.3mm
• Hỗ trợ kết nối USB
• Tương thích với 12 chuỗi khối, hỗ trợ hơn 100 loại tiền ảo và NFT
• Giá thị trường khoảng 130 USD

Dòng ví Ledger Nano

Sản xuất bởi công ty Ledger của Pháp, là dòng ví lạnh nổi tiếng nhất trong ngành:

• Đạt chứng nhận an ninh cấp CC EAL 5+
• Kích thước thiết bị 72mm×18.6mm×11.75mm, nặng 32g
• Hỗ trợ hơn 5000 loại tiền mã hóa khác nhau
• Kết nối qua USB hoặc Bluetooth
• Giá dao động từ 150-300 USD

Ví phần cứng Trezor

Sản phẩm tiêu biểu của công ty SatoshiLabs của Cộng hòa Séc, có các ưu điểm sau:

• Sử dụng chip STM32F427
• Kích thước 60mm×30mm×6mm, nặng 12g
• Trang bị màn hình cảm ứng, thao tác trực quan hơn
• Hỗ trợ hơn 1400 loại tiền mã hóa
• Giá từ 70-219 USD

Làm thế nào để chọn ví lạnh phù hợp nhất với bạn?

Khi chọn ví lạnh, dù nhu cầu cá nhân khác nhau, nhưng các yếu tố cốt lõi có thể tóm tắt thành bốn khía cạnh:

Mức độ an toàn

Lưu trữ ngoại tuyến là giá trị cốt lõi của ví lạnh. Trước khi mua, cần kiểm tra công nghệ mã hóa, cơ chế xác thực đa lớp và các chức năng bảo vệ của nhà sản xuất. Đảm bảo an toàn cho mnemonic và khóa riêng là điều kiện tiên quyết.

Phạm vi tương thích

Việc kiểm tra ví có hỗ trợ các loại tiền điện tử bạn đang sở hữu hay không là rất quan trọng. Mặc dù hầu hết ví lạnh được thiết kế hỗ trợ hàng nghìn loại coin, nhưng một số sản phẩm vẫn giới hạn trong các loại tiền tệ chính.

Chi phí

Giá ví lạnh dao động rất lớn, từ vài trăm đến vài nghìn USD. Trước khi mua, cần đánh giá xem khoản đầu tư này có phù hợp với nhu cầu chức năng hay không, tránh theo đuổi các sản phẩm cao cấp một cách mù quáng.

Trải nghiệm sử dụng

Giao diện của các ví khác nhau rõ rệt. Chọn sản phẩm có giao diện thân thiện, dễ điều hướng sẽ giảm thiểu khó khăn khi sử dụng và quản lý tài sản.

Bạn có thể tra cứu thông số kỹ thuật chi tiết trên trang chính thức hoặc tham khảo đánh giá của người dùng khác để hiểu rõ cảm nhận thực tế khi sử dụng.

Quy trình sử dụng đúng cách ví lạnh

Bước 1: Tạo và nhập khóa

Nếu chưa có cặp khóa công khai và riêng, có thể tạo ra từ ví lạnh hoặc ví nóng. Nếu đã lưu trữ khóa riêng trong ví lạnh, có thể bỏ qua bước này.

Bước 2: Ký và ủy quyền

Khi thực hiện giao dịch, cần kết nối ví lạnh với phần mềm trên điện thoại hoặc PC. Thường yêu cầu nhập mã PIN hoặc mật khẩu để mở khóa thiết bị, sau đó có thể bắt đầu thao tác giao dịch.

Bước 3: Xác nhận giao dịch

Sau khi khởi tạo giao dịch, có thể xác nhận chi tiết giao dịch trực tiếp trên thiết bị phần cứng (hoặc qua phần mềm đi kèm), xác nhận chính xác rồi nhấn xác nhận. Sau khi hoàn tất, nhớ ngắt kết nối để khóa khóa riêng và mnemonic trở về trạng thái ngoại tuyến, giảm thiểu rủi ro.

Lưu ý quan trọng: Không kết nối ví lạnh với các DApp lạ, vì điều này sẽ làm giảm đáng kể lợi ích an toàn của ví lạnh.

Bước 4: Bảo quản vật lý

Dù đa số ví lạnh có tính năng chống rơi, chống nước, chống cháy, nhưng vẫn cần cẩn thận bảo vệ, tránh va đập mạnh hoặc rơi rớt. Ngoài ra, nên sao lưu khóa riêng hoặc mnemonic bằng giấy hoặc USB ở nơi an toàn, ngoại tuyến, để tránh mất mát hoặc lộ lọt.

Sự khác biệt cốt lõi giữa ví nóng và ví lạnh

Ví nóng do luôn kết nối mạng có nguy cơ bị tấn công hacker cao hơn. Nếu bạn dự định đầu tư dài hạn hoặc thực hiện các giao dịch lớn, khuyên dùng ví lạnh để quản lý tài sản ngoại tuyến, giảm thiểu rủi ro lừa đảo và trộm cắp.

Các giải pháp cho các câu hỏi thường gặp

Mất hoặc hỏng thiết bị ví lạnh

Chỉ cần không để lộ khóa riêng hoặc mnemonic đã sao lưu, bạn có thể mua thiết bị mới và khôi phục quyền kiểm soát tài sản bằng các khóa sao lưu.

Quên khóa riêng và mnemonic

Mnemonic là cứu cánh khi quên khóa riêng, giúp khôi phục quyền truy cập tài sản. Nhưng nếu quên luôn mnemonic, tài sản sẽ không thể lấy lại mãi mãi. Nên sao lưu các “mật khẩu” này bằng phương pháp ngoại tuyến, ghi chú cất giữ trong két an toàn, đảm bảo không mất hoặc lộ lọt.

Phòng chống hacker và lừa đảo

Giữ trạng thái ngoại tuyến là chìa khóa; tuyệt đối không lưu trữ khóa riêng trực tuyến; cẩn thận với các hoạt động airdrop lạ, tránh bị lừa đảo qua các airdrop giả mạo hoặc chiếm đoạt tài sản.

Ví lạnh về bản chất là công cụ quan trọng để bảo vệ tài sản mã hóa. Chọn đúng sản phẩm và hình thành thói quen sử dụng đúng quy trình sẽ phát huy tối đa giá trị bảo vệ an toàn của nó.