MACD và Histogram: Công cụ phân tích xu hướng và động lượng mạnh mẽ

MACD là gì thật sự

MACD (Moving Average Convergence Divergence) xuất hiện từ việc so sánh hai đường trung bình động hàm số (EMA): EMA ngắn hạn (12 ngày) và EMA dài hạn (26 ngày). Chỉ báo này được phát minh bởi Gerald Appeal vào cuối thập niên 1970 để theo dõi sự thay đổi của xu hướng giá theo thời gian thực.

Chỉ báo này đặc biệt vì có thể chỉ ra hai điều cùng lúc:

• Xu hướng (Trend): hướng di chuyển của giá
• Đà tăng trưởng (Momentum): sức mạnh của sự di chuyển đó

Lý do EMA được chọn thay vì SMA là vì EMA chú trọng hơn vào các biến đổi giá gần nhất, giúp phản ứng nhanh hơn với tín hiệu thay đổi.

Cấu trúc chính của MACD gồm mấy phần

1. Đường MACD chính

Đường MACD tính theo công thức: MACD = EMA(12) - EMA(26)

Kết quả phản ánh câu chuyện về xu hướng giá:

• MACD > 0 (trên mức 0): giá trung bình ngắn hạn cao hơn dài hạn = xu hướng tăng
• MACD < 0 (dưới mức 0): giá trung bình ngắn hạn thấp hơn dài hạn = xu hướng giảm
• Độ dốc của đường: thể hiện sức mạnh, nếu tăng nhanh = đà tăng mạnh

2. Đường Signal (dòng tín hiệu)

Dòng Signal được tính bằng EMA(9) của MACD. Vai trò của đường này là xác nhận sự thay đổi:

• MACD > 0 và Signal > MACD: xác nhận xu hướng tăng (Bullish)
• MACD < 0 và Signal < MACD: xác nhận xu hướng giảm (Bearish)

Giá trị EMA(9) này có thể điều chỉnh theo thử nghiệm của nhà giao dịch (như EMA(5) hoặc EMA(7)) để tăng độ nhạy, tín hiệu nhanh hơn.

3. Histogram MACD: chỉ báo thường bị bỏ qua

Histogram MACD là phần chênh lệch giữa MACD và Signal Line: Histogram MACD = MACD – Signal Line

Biểu đồ dạng cột này thể hiện sự hội tụ và phân kỳ (theo tên gọi Convergence-Divergence):

• Histogram > 0: MACD trên Signal Line = xu hướng tăng mạnh (càng dương càng mạnh)
• Histogram < 0: MACD dưới Signal Line = xu hướng giảm mạnh
• Histogram = 0: điểm giao cắt (Crossover Point) = tín hiệu thay đổi xu hướng

Khi Histogram chuyển từ dương sang âm hoặc ngược lại, đó là thời điểm MACD cắt qua Signal Line, là tín hiệu quan trọng.

Ví dụ tính thực tế: dữ liệu USDCHF

Việc tính MACD cần tính EMA(12) và EMA(26) trước:

Công thức EMA:

• EMA(12) = (P × k) + (EMAₙ₋₁ × (1 - k)( với k = 2 / (12 + 1)
• EMA)26) = (P × k) + (EMAₙ₋₁ × (1 - k)) với k = 2 / (26 + 1)

Sau đó tính Signal Line:

• EMA(9) của MACD = (MACD × k( + )EMAₙ₋₁ × (1 - k))

Ví dụ từ dữ liệu thực (USDCHF từ tháng 6 đến tháng 7 năm 2023):

Từ dữ liệu này, bạn có thể theo dõi các điểm Histogram chuyển đổi dấu (0.0000 → 0.0001 → … → -0.0022( để xác định tín hiệu.

MACD cho biết tín hiệu gì

)Phân tích MACD cơ bản

Xu hướng tăng mạnh:

• EMA)12( bắt đầu tách xa EMA)26( hơn
• MACD dương và tăng dần
• Đường nằm trên trung tâm với độ dốc cao

Xu hướng tăng yếu:

• EMA)12( vẫn lớn hơn EMA)26( nhưng khoảng cách thu hẹp
• MACD vẫn dương nhưng giảm dần
• Độ dốc giảm hoặc bằng phẳng

Xu hướng giảm mạnh:

• EMA)12### thấp hơn EMA(26) và khoảng cách mở rộng
• MACD âm và giảm dần (càng âm càng mạnh)
• Đường nằm dưới trung tâm với độ dốc sâu

(Phân kỳ Divergence )mâu thuẫn(

Divergence Bearish - cảnh báo:

• Giá tạo đỉnh mới liên tục
• Nhưng MACD không tạo đỉnh mới và bắt đầu yếu đi
• Cho thấy đà tăng mất dần = có thể chuyển sang giảm

Divergence Bullish - cảnh báo:

• Giá tạo đáy mới liên tục
• Nhưng MACD không thấp hơn và bắt đầu hồi phục
• Cho thấy đà giảm mất dần = có thể chuyển sang tăng

Cách dùng MACD trong giao dịch: 3 chiến lược

) Chiến lược 1: Cắt trung tâm (Zero-Cross)

Đây là cách đơn giản nhất:

Tín hiệu mua:

• MACD di chuyển từ dưới (âm) cắt qua đường trung tâm lên (dương)
• Có nghĩa là EMA###12( vừa cắt EMA)26###

Tín hiệu bán:

• MACD di chuyển từ trên (dương) cắt xuống dưới đường trung tâm (âm)
• Có nghĩa là EMA(12) vừa cắt xuống dưới EMA(26)

Hạn chế: tín hiệu có thể chậm vì xu hướng đã bắt đầu rồi.

( Chiến lược 2: Cắt tín hiệu MACD )MACD-Signal Crossover(

Phương pháp này nhanh hơn Zero-Cross:

Tín hiệu mua:

• MACD cắt Signal Line đi lên )dù MACD còn âm cũng được(
• Khi Histogram chuyển từ âm sang dương hoặc gần trung tâm

Tín hiệu bán:

• MACD cắt Signal Line đi xuống )dù MACD còn dương cũng được(

Lợi ích: phản ứng nhanh hơn, nhưng dễ bị tín hiệu giả.

) Chiến lược 3: Sử dụng Divergence để dự đoán thay đổi

Phương pháp này chính xác cao nhưng ít xảy ra:

Mua khi:

• Giá tạo đáy mới nhưng Histogram MACD không giảm
• MACD bắt đầu cắt đường trung tâm đi lên = sắp chuyển sang tăng

Bán khi:

• Giá tạo đỉnh mới nhưng Histogram MACD không tăng
• MACD bắt đầu cắt đường trung tâm đi xuống = sắp chuyển sang giảm

Áp dụng MACD cùng các công cụ khác

( MACD + RSI

RSI cho biết quá mua/quá bán, MACD cho biết xu hướng

Cách dùng: chờ RSI vào vùng quá bán )< 30### và MACD < 0, sau đó chờ MACD cắt đường trung tâm đi lên = tín hiệu mua mạnh

( MACD + Bollinger Bands

BB cho biết phạm vi giá, MACD cho biết đà tăng giảm

Cách dùng: khi BB co lại )ít biến động( và MACD yếu đi )tiếp cận 0( = dự đoán breakout lớn sắp xảy ra

) MACD + Mẫu hình Price Action

Price Pattern cho biết điểm quan trọng, MACD xác nhận

Cách dùng: khi giá tạo Double Bottom trong khi MACD tạo Divergence Bullish = tín hiệu mua rõ ràng

Hạn chế của MACD

1. Chỉ báo trễ: tín hiệu đến chậm hơn giá vì dựa vào EMA lấy dữ liệu quá khứ

2. Tín hiệu giả trong thị trường nhỏ: khi giá dao động nhỏ, MACD cắt đi cắt lại nhiều lần

3. Phối hợp với công cụ khác: không nên dùng MACD đơn độc, cần xác nhận qua các mức hỗ trợ/kháng cự, mẫu hình giá, RSI,…

4. Về Divergence: Divergence có thể kéo dài trước khi giá thay đổi xu hướng

Mẹo sử dụng MACD hiệu quả

Cài đặt mặc định: MACD ###12, 26, 9### là phổ biến, nhưng có thể tùy chỉnh nhanh hơn như MACD (8, 17, 9) hoặc chậm hơn như MACD ###24, 52, 18(.

Chọn khung thời gian phù hợp: dùng MACD trên khung 1 giờ trở lên để giao dịch ngắn hạn, dùng Daily hoặc Weekly cho xu hướng dài hạn.

Chờ xác nhận: đừng vội vào lệnh, tín hiệu đơn lẻ có thể giả, hãy chờ nhiều tín hiệu xác nhận hơn )như Divergence + Signal Crossover cùng lúc(.

Ghi chép: lưu lại các trường hợp MACD cho tín hiệu giả để rút ra bài học về điều kiện cần thêm.

Tóm lại

Histogram MACD là công cụ phân tích đa dạng, dùng để đo xu hướng, đà tăng trưởng hoặc chỉ ra sự thay đổi. Quan trọng là hiểu rõ nguyên lý cơ bản, các thành phần )MACD line, Signal Line, Histogram### mang ý nghĩa gì.

Nhà giao dịch thành công thường không chỉ dựa vào MACD mà còn kết hợp quản lý rủi ro tốt, kích cỡ vị thế phù hợp, và xác nhận từ các công cụ khác. Sau đó, thử nghiệm hệ thống trong thực tế cho đến khi tự tin đủ để giao dịch thật.