## Cảnh báo rủi ro cao! Tại sao nhà đầu tư lại rơi vào tình trạng 'đi dôi'

Việc nhà đầu tư rơi vào tình trạng "đi dôi" là điều có thể xảy ra với nhiều người, đặc biệt là những người mới bắt đầu trong lĩnh vực đầu tư. Thuật ngữ này chỉ trạng thái mà nhà đầu tư mua tài sản (cổ phiếu, tiền điện tử, quỹ đầu tư, v.v.) với hy vọng giá sẽ tăng, nhưng lại phản tác dụng, giá giảm nhanh chóng và thay vì cắt lỗ, nhà đầu tư lại chọn chờ đợi để giá trở lại mức ban đầu.

## 'Đi dôi' là gì thực sự

**Đi dôi** là tình trạng xảy ra khi giá trị tài sản mà bạn đang nắm giữ giảm so với giá mua, và thay vì bán ra, bạn lại giữ tiếp với suy nghĩ "một ngày nào đó sẽ tăng lên". Kết quả là chi phí trên mỗi đơn vị ngày càng cao khi giá giảm, và nếu để tình trạng này kéo dài, có thể dẫn đến thua lỗ lớn.

## Tại sao mọi người lại đi dôi? 3 nguyên nhân chính

### **1. Mua dựa trên FOMO và tâm lý thị trường**

Tình trạng này thường xảy ra với những nhà đầu tư dựa vào cảm xúc. Ví dụ, cổ phiếu ABC bình thường giá 5 đồng, khối lượng giao dịch mỗi ngày không quá 1.000 cổ phiếu, nhưng trong 2-3 tuần qua, giá tăng lên 10 đồng cùng với khối lượng giao dịch tăng vọt.

Không khí này khiến nhiều nhà đầu tư sợ bỏ lỡ cơ hội lợi nhuận, vội vàng mua ở mức giá cao nhất 10 đồng mà không nghiên cứu kỹ về cơ bản. Khi hoạt động mua bán giảm sút sau đó, giá tụt xuống còn 3 đồng. Người mua ở mức 10 đồng bị lỗ 7 đồng mỗi cổ phiếu, nhiều người chọn giữ để chờ đợi.

### **2. Thị trường Pump and Dump qua tin đồn không rõ ràng**

Việc thao túng giá cổ phiếu qua tin đồn là chiến thuật cổ điển của các cổ đông lớn muốn tạo ra trạng thái mua bán cấp tốc. Họ có thể tạo ra tin về việc có nhà đầu tư lớn tham gia hoặc mục tiêu tăng trưởng mới của công ty.

Trong thời đại kỹ thuật số, thông tin lan truyền nhanh chóng, khiến nhà đầu tư trên diện rộng đổ xô mua vào, đẩy giá tăng nhanh. Khi các cổ đông cũ bán hết cổ phiếu, tin đồn biến mất, khối lượng giao dịch giảm mạnh và giá sụp đổ. Những ai theo đuổi theo trào lưu dễ bị đi dôi rất nhiều.

( **3. Nghiên cứu kỹ nhưng mua sai thời điểm**

Một số nhà đầu tư nghiên cứu cổ phiếu rất kỹ, ví dụ như cổ phiếu MOE có nền tảng vững chắc, tăng trưởng tốt, tỷ lệ P/E hợp lý. Nhưng vấn đề là họ mua muộn, sau khi giá đã tăng gần hết.

Khi ban lãnh đạo công ty công bố tốc độ tăng trưởng chậm lại hoặc tệ hơn, thậm chí là trong trạng thái bình thường, giá cổ phiếu giảm. Nhà đầu tư với tâm lý "không bán là không lỗ" không muốn bán ra, cuối cùng phải đi dôi trong một thời gian.

## Cách tránh đi dôi: 4 chiến lược quan trọng

) **1. Đặt Stop Loss rõ ràng từ đầu**

Stop Loss hay điểm dừng lỗ cần được xác định rõ trước khi vào lệnh. Công thức tính là: **###Tỷ lệ phần trăm chấp nhận lỗ### × (Giá mua)**

Ví dụ: Mua cổ UAA ở mức 20 đồng, chấp nhận lỗ 5%, thì Stop Loss = 5% × 20 = 1 đồng. Có nghĩa là nếu giá xuống còn 19 đồng, bạn phải bán ngay lập tức để tránh lỗ thêm.

Điểm Stop Loss không giống nhau đối với từng người, mà phụ thuộc vào mức độ chấp nhận rủi ro của mỗi cá nhân.

( **2. Đặt mục tiêu bán để chốt lời**

Nhà đầu tư lướt sóng hoặc Day Trader cần có nguyên tắc "vào nhanh, ra nhanh", đặc biệt với cổ phiếu có khối lượng giao dịch lớn.

Ví dụ: Mua cổ DEF ở mức 5 đồng, 5.000 cổ, vốn 25.000 đồng, dự định bán ở 5.2 đồng, ngay khi giá chạm tới thì bán để thu lợi 1.000 đồng. Phương pháp này gọi là Scalping hoặc chốt lời trong một vòng.

) **3. Nghiên cứu cơ bản thật kỹ trước khi mua**

Câu nói "đầu tư vào những gì bạn hiểu" không chỉ là lời nói suông. Bạn cần kiểm tra kết quả hoạt động, khả năng sinh lợi và quan trọng nhất là mức giá đề xuất có hợp lý hay không. Mua theo trào lưu dễ dẫn đến thua lỗ do cảm xúc.

### **4. Kỹ thuật "đi trung bình" để giảm chi phí và thoát khỏi đi dôi**

Đây là kỹ thuật phù hợp cho những người đã đi dôi nặng, nguyên tắc là mua thêm khi giá giảm để giảm trung bình chi phí.

Ví dụ: Mua cổ ở mức 1 đồng, 1.000 cổ, vốn 1.000 đồng. Khi giá giảm còn 0.5 đồng, lỗ 500 đồng. Nếu bạn tin cổ này tốt, mua thêm 2.000 cổ nữa với 1.000 đồng, tổng cộng có 3.000 cổ, vốn 2.000 đồng, trung bình giá còn 0.67 đồng/cổ. Khi giá tăng lên 0.67 đồng, bạn có thể thoát khỏi đi dôi.

**Lưu ý:** Kỹ thuật này chỉ áp dụng khi bạn đã nghiên cứu kỹ và chắc chắn rằng công ty hoặc tài sản đó có nền tảng thực sự tốt.

## Tóm lại: Đi dôi dễ hơn đi dôi

Nếu bạn lo lắng sẽ đi dôi và không dám tham gia thị trường, hãy thay đổi góc nhìn. Việc "đi dôi" ###lỗ trong ngắn hạn và kết thúc dễ dàng### thì đơn giản hơn và có thể phòng tránh nhiều hơn việc "đi dôi" (lỗ kéo dài và bị mắc kẹt). Quá trình này đòi hỏi thời gian dài và phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Chìa khóa quan trọng là: Nghiên cứu kỹ, đặt Stop Loss nghiêm ngặt và giữ vững quyết định. Với cách này, bạn không chỉ tránh được đi dôi mà còn có thể thoát khỏi đi dôi thành công.