Muốn đầu tư ETF nhưng vốn hạn chế? Giao dịch cổ phiếu lẻ như thế nào giúp bạn dễ dàng bắt đầu

ETF thị trường bùng nổ trong bối cảnh tăng trưởng nhanh chóng

Thị trường ETF toàn cầu đã trải qua hơn 20 năm mở rộng đáng kể. Từ khi ETF đầu tiên ra đời vào năm 1990, thị trường này đã trở thành một lĩnh vực đầu tư khổng lồ. Dữ liệu cho thấy, cuối năm 2003, quy mô tài sản quản lý toàn cầu của ETF là 212 tỷ USD, đến năm 2021 đã vượt mốc 10 nghìn tỷ USD, và đến cuối năm 2023 đã tăng lên 11.61 nghìn tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm trong gần 20 năm đạt 22.16%.

Tại thị trường Đài Loan, quá trình phát triển của ETF cũng rất ấn tượng. Năm 2003, Đài Loan giới thiệu ETF đầu tiên — 元大台灣50ETF, sau 20 năm, đến tháng 12 năm 2023, tổng số mã ETF tại Đài Loan đã lên tới 227 mã, quy mô tài sản đạt 3.56 nghìn tỷ TWD, so với 1.74 nghìn tỷ vào năm 2020 đã tăng hơn gấp đôi. Điều này cho thấy ngày càng nhiều nhà đầu tư bắt đầu công nhận giá trị của ETF như một công cụ đầu tư.

Giới hạn “một lô” trong giao dịch cổ phiếu Đài Loan và khó khăn của đầu tư nhỏ lẻ

Tuy nhiên, thị trường chứng khoán Đài Loan có một thiết lập giao dịch đặc biệt — đơn vị giao dịch cơ bản là “một lô”, tức 1000 cổ phiếu. Thiết lập này thường trở thành rào cản đối với các nhà đầu tư nhỏ vốn hạn chế khi muốn tham gia vào một số ETF phổ biến.

Ví dụ, 元大台灣50ETF có giá đóng cửa ngày giao dịch gần nhất là 161.65 TWD, để mua một lô cần số tiền:

161.65 × 1000 = 161,650 TWD (hơn 16 vạn TWD)

Đối với nhiều nhà đầu tư cá nhân, số tiền này không nhỏ. Vậy khi tài khoản của bạn không đủ để mua một lô ETF trọn vẹn, phải làm thế nào? Đáp án là: Bạn có thể mua cổ phiếu lẻ của ETF.

Cổ phiếu lẻ ETF là gì? Nó khác gì so với mua trọn lô

Cổ phiếu lẻ ETF là mua ít hơn 1000 đơn vị (từ 1 đến 999 cổ phiếu). Ví dụ, mua 50 hoặc 100 cổ phiếu ETF, đều thuộc phạm vi giao dịch cổ phiếu lẻ.

Giao dịch cổ phiếu lẻ và trọn lô có nhiều điểm khác biệt:

• Đơn vị giao dịch: cổ phiếu lẻ từ 1 đến 999 cổ phiếu, trọn lô là 1000 cổ phiếu hoặc bội số của nó
• Phí giao dịch: cổ phiếu lẻ có mức phí tối thiểu, trọn lô tính theo tỷ lệ tiêu chuẩn
• Thời gian giao dịch: cổ phiếu lẻ và trọn lô có khung giờ giao dịch riêng
• Cơ chế khớp lệnh: khớp lệnh của cổ phiếu lẻ và trọn lô được thực hiện trong các nhóm cổ phiếu khác nhau

Thời gian và quy tắc giao dịch cổ phiếu lẻ

Là nhà đầu tư muốn giao dịch cổ phiếu lẻ, bạn cần hiểu rõ giới hạn thời gian và quy tắc:

Thời gian giao dịch trong phiên: từ 9:00 đến 13:30, chỉ chấp nhận đặt lệnh qua phương thức điện tử (mạng hoặc thoại). Lần khớp lệnh đầu tiên là 09:10, sau đó cứ mỗi 1 phút sẽ khớp theo phương thức đấu giá tập trung. Thứ tự khớp theo nguyên tắc ưu tiên giá, sau đó ưu tiên thời gian.

Thời gian giao dịch sau giờ: từ 13:40 đến 14:30, có thể đặt lệnh qua điện thoại, quầy giao dịch hoặc các kênh khác. Vào 14:30, sẽ thực hiện một lần khớp lệnh đấu giá tập trung, các lệnh cùng giá sẽ được quyết định thứ tự ngẫu nhiên.

Lưu ý, khối lượng giao dịch cổ phiếu lẻ trong phiên thường nhỏ hơn trọn lô, giá chào sau giờ còn ít hơn, trong thị trường trầm lắng có thể mất thời gian dài mới hoàn tất giao dịch.

Cách tính phí giao dịch cổ phiếu lẻ? Đừng mắc bẫy phí tối thiểu

Với nhiều nhà đầu tư mới, việc tính phí giao dịch là phần dễ bị bỏ qua. Công thức tính phí tiêu chuẩn là:

Phí = Giá cổ phiếu × Số lượng cổ phiếu × 0.1425% × Giảm giá phí

Nhiều công ty chứng khoán đặt mức phí tối thiểu, phổ biến là 20 TWD, nhưng do cạnh tranh, nhiều nơi đã giảm xuống còn 1 TWD.

Ví dụ thực tế, mua 200 cổ của 元大台灣50ETF với giá 161.65 TWD, được giảm phí còn 6.5%:

200 × 161.65 × 0.1425% × 0.65 ≈ 29.95 TWD

Nhưng nếu chỉ mua 1 cổ, tính phí là 0.23 TWD, thấp hơn mức tối thiểu 1 TWD, nên sẽ tính 1 TWD. Điều này có nghĩa là, chỉ khi mua ít nhất 5 cổ trở lên, phí mới tính theo công thức chính xác:

5 × 161.65 × 0.1425% ≈ 1.15 TWD

Vậy, mua 1000 cổ lẻ sẽ có phí tương đương mua 1 lô trọn vẹn, miễn là mỗi lần đặt lệnh số lượng đủ vượt qua mức phí tối thiểu.

Ngoài phí, còn thuế giao dịch

Khi bán cổ phiếu lẻ, ngoài phí của công ty chứng khoán, bạn còn phải nộp thuế giao dịch cho chính phủ. Thuế suất ETF là 0.1%. Vậy, bán 200 cổ 元大台灣50ETF giá 161.65 TWD sẽ phải trả:

200 × 161.65 × (0.1425% + 0.1%) ≈ 78.4 TWD

Phí giao dịch và thuế là chi phí thực tế của đầu tư nhỏ lẻ, nhà đầu tư thông minh cần tính toán kỹ lưỡng.

Cách đặt lệnh cổ phiếu lẻ? Các bước thực tế

Quy trình đặt lệnh cổ phiếu lẻ tại Đài Loan: Đăng nhập app của công ty chứng khoán, chọn loại giao dịch là “Giao dịch cổ phiếu lẻ trong phiên” hoặc “Giao dịch cổ phiếu lẻ sau giờ”, chọn loại lệnh là “Giới hạn giá”, rồi chọn “Mua” hoặc “Bán”, cuối cùng nhập số cổ muốn mua (1~999) và giá mục tiêu.

Giao dịch cổ phiếu lẻ Mỹ còn đơn giản hơn. Ví dụ, qua Firstrade, thị trường Mỹ không có khái niệm “một lô”, nhà đầu tư có thể tự do chọn mua bất kỳ số cổ nào. Chọn “Trade Stock”, nhập số cổ muốn mua (ví dụ 10 cổ) trong mục “Shares”, có thể chọn lệnh thị trường hoặc lệnh giới hạn, thời hạn lệnh tối đa là 90 ngày giao dịch. Nhiều broker Mỹ đã miễn phí hoàn toàn phí mua bán, phù hợp hơn cho nhà đầu tư nhỏ.

Mẹo đặt lệnh cổ phiếu lẻ hiệu quả

Trong giao dịch cổ phiếu lẻ, nắm vững một số chiến lược đặt lệnh có thể nâng cao khả năng khớp lệnh:

• Cổ phiếu phổ biến thanh khoản cao: có thể đặt mua giá trần hoặc bán giá sàn, vì khớp lệnh theo nguyên tắc giá cao thắng
• Cổ phiếu ít thanh khoản: có thể đặt lệnh thấp hơn giá đóng cửa để tăng khả năng khớp
• Các cổ phiếu khác: đặt lệnh theo giá đóng cửa sẽ an toàn hơn

Giải đáp vấn đề cổ tức: cổ phiếu lẻ vẫn nhận được cổ tức

Nhiều nhà đầu tư quan tâm: nếu mua cổ phiếu lẻ, có thể nhận cổ tức bình thường không? Câu trả lời là có. Dù sở hữu 1000 cổ hay chỉ 1 cổ, nhà đầu tư đều có thể nhận cổ tức bình thường. Số cổ nhiều hơn, số tiền cổ tức nhận được cũng lớn hơn. Đây chính là lý do nhiều “bảo thủ tích lũy” chọn đầu tư ETF cổ tức cao theo phương thức định kỳ, dù mua từng phần nhỏ, tích lũy lâu dài vẫn có thể hưởng lợi lớn từ cổ tức.

Giao dịch CFD: phương án thay thế thanh khoản cao hơn

Ngoài việc mua cổ phiếu lẻ ETF trực tiếp, còn có một phương pháp đầu tư nhỏ hơn đáng chú ý — giao dịch hợp đồng chênh lệch (CFD).

So với cổ phiếu lẻ, CFD có các lợi ích sau:

1. Giao dịch đòn bẩy: hầu hết các nền tảng CFD hỗ trợ đòn bẩy, giúp giảm vốn cần thiết. Ví dụ, qua Mitrade, mua ETF bán dẫn iShares (giá 223.91 USD) với đòn bẩy 10 lần, vốn ban đầu chỉ cần 22.39 USD để mở vị thế.

2. Giao dịch hai chiều: hỗ trợ mua vào hoặc bán ra, không chỉ dựa vào tăng giá để kiếm lời.

3. Thời gian giao dịch: CFD thường giao dịch 24/7, không bị giới hạn giờ mở cửa thị trường.

4. Tránh chờ đợi: so với mua cổ phiếu lẻ có thể mất thời gian dài hoặc không khớp được, CFD có tính thanh khoản cao hơn.

5. Cơ cấu phí: đa số các nền tảng CFD không tính phí giao dịch, kiếm lời qua chênh lệch giá, nhà đầu tư cần hiểu rõ chi phí này.

Rủi ro khi giao dịch cổ phiếu lẻ

Trong khi tận hưởng lợi ích của đầu tư nhỏ, bạn cũng cần nhận thức rõ hạn chế của giao dịch cổ phiếu lẻ. Giá khớp của cổ phiếu lẻ có thể chênh lệch so với giá trọn lô, chênh lệch giá cổ phiếu lẻ thường lớn hơn nhiều so với trọn lô. Ngoài ra, khối lượng giao dịch sau giờ ít hơn, trong thị trường trầm lắng có thể khó khớp đúng giá mong muốn hoặc không thể khớp được, thậm chí không có đối tác. Nhà đầu tư có thể tra cứu tổng hợp giao dịch cổ phiếu lẻ sau giờ hàng ngày trên trang web của Sở Giao dịch Chứng khoán Đài Loan để nắm rõ tình hình thanh khoản.

Tổng kết: Chọn phương thức đầu tư phù hợp với bạn

Dù là mua cổ phiếu lẻ ETF trực tiếp hay qua CFD để đầu tư nhỏ, mục tiêu chính là giúp nhà đầu tư có vốn hạn chế vẫn có thể tham gia thị trường ETF. Hiểu rõ ưu nhược điểm của từng phương thức, kết hợp với tình hình tài chính và mục tiêu đầu tư của bản thân, sẽ giúp bạn đưa ra lựa chọn phù hợp nhất.

Đầu tư nhỏ qua cổ phiếu lẻ ETF có lợi thế về tính linh hoạt và mức tối thiểu thấp, trong khi CFD cung cấp nhiều công cụ giao dịch hơn và cơ hội 24/7. Điều quan trọng là phải đánh giá hợp lý chi phí, rủi ro và lợi nhuận, xây dựng kế hoạch dài hạn thay vì theo đuổi lợi nhuận ngắn hạn một cách mù quáng.