Hiểu về RR trong giao dịch: Từ lý thuyết đến thực tiễn

Khi nói đến quyết định giao dịch hoặc đầu tư, hầu hết các nhà giao dịch thường tập trung vào lợi nhuận kỳ vọng nhận được. Tuy nhiên, thực tế thì rủi ro có thể xảy ra cũng quan trọng không kém. Một trong những cách giúp nhà giao dịch hình dung rõ ràng hơn là sử dụng RR (Risk Reward Ratio). Đây không phải là một công thức phức tạp, mà là một công cụ có thể thay đổi cách ra quyết định của bạn một cách đáng kể.

RR là gì và tại sao nó quan trọng

Risk Reward Ratio hay RR có thể hiểu là so sánh giữa những gì chúng ta có thể mất (rủi ro) và những gì chúng ta kỳ vọng nhận được (lợi nhuận). Giá trị này cho thấy liệu một lần giao dịch có đáng để mạo hiểm hay không.

Ví dụ rõ ràng: Giả sử bạn có hai lựa chọn giao dịch:

Lựa chọn thứ nhất: Mua vào tài sản có thể sinh lợi 20% nhưng có thể mất 50%.

Lựa chọn thứ hai: Giao dịch trong tài sản có khả năng lợi nhuận 10% nhưng chỉ rủi ro 5%.

Nếu nhìn thoáng qua, lựa chọn thứ nhất có vẻ tốt hơn. Nhưng khi tính RR để đánh giá mức độ hợp lý, ta thấy lựa chọn thứ hai có RR bằng 2, trong khi lựa chọn thứ nhất chỉ là 0.4. Điều này có nghĩa là nếu bạn thành công với lựa chọn thứ hai, lợi nhuận thu về sẽ lớn hơn nhiều so với rủi ro bạn chấp nhận.

Cách tính RR chính xác

Công thức cơ bản của RR không phức tạp:

RR = (Giá mục tiêu – Giá vào) / (Giá vào – Giá Stop Loss)

Hãy xem từng thành phần:

• Giá vào: Giá mà bạn quyết định mua
• Giá mục tiêu: Mức giá bạn kỳ vọng đạt tới
• Giá Stop Loss: Mức giá bạn sẵn sàng thoát ra và chấp nhận thua lỗ

Áp dụng thực tế

Lấy ví dụ cụ thể: Giả sử bạn quan tâm đến cổ phiếu BTS (công ty Cổ phần Đầu tư BTS), giá hiện tại 7.45 บาท

• Bạn đặt mục tiêu ở 10.50 บาท
• Đặt Stop Loss tại 4.50 บาท

Thay các giá trị vào công thức:

RR = (10.50 – 7.45) / (7.45 – 4.50) RR = 3.05 / 2.95 RR ≈ 1.03

Kết quả này cho thấy, nếu giao dịch BTS thành công, bạn sẽ thu về lợi nhuận gấp 1.03 lần rủi ro đã chấp nhận, là một giao dịch có giá trị.

Các loại rủi ro nhà giao dịch cần biết

Trước khi bắt đầu giao dịch, cần hiểu rằng rủi ro có nhiều dạng:

Liquidity Risk - Rủi ro thanh khoản: Không thể mua hoặc bán đúng thời điểm mong muốn.

Correlation Risk - Rủi ro tương quan: Khi nhiều tài sản cùng tăng hoặc giảm cùng lúc, làm giảm hiệu quả đa dạng hóa danh mục.

Currency Risk - Rủi ro tỷ giá: Biến động tỷ giá có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Interest Rate Risk - Rủi ro lãi suất: Thay đổi lãi suất ảnh hưởng đến giá trị tài sản.

Inflation Risk - Rủi ro lạm phát: Lạm phát làm giảm sức mua của tiền.

Political Risk - Rủi ro chính trị: Các biến cố chính trị ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường.

RR phù hợp: bao nhiêu là hợp lý

Hầu hết các nhà giao dịch chuyên nghiệp đề xuất rằng RR tốt là từ 2 trở lên, vì nó thể hiện rõ ràng về lợi nhuận so với rủi ro.

• RR = 1:1 - Rủi ro bằng lợi nhuận, phù hợp cho người bảo thủ, nhưng không phải lựa chọn tốt để tạo lợi nhuận bền vững.

• RR từ 1 đến 2 - Cân bằng hợp lý, phù hợp cho nhà giao dịch chấp nhận rủi ro trung bình.

• RR > 2 - Cho thấy lợi nhuận vượt xa rủi ro, phù hợp với người tự tin và có kỹ năng cao.

Tuy nhiên, RR quá cao cũng không hẳn là tốt, vì có thể đồng nghĩa với xác suất thành công thấp.

Mối quan hệ giữa RR và Win Rate

Quản lý giao dịch thông minh sẽ xem xét cả RR và (Tỷ lệ thắng). Hai yếu tố này có mối quan hệ tỷ lệ nghịch:

Nếu bạn muốn RR cao như 3:1, khả năng thắng sẽ thấp khoảng 25%. Khi thắng, lợi nhuận lớn hơn.

Nếu chấp nhận RR thấp như 1:1, khả năng thắng cao hơn khoảng 50%, nhưng lợi nhuận ít hơn.

( Ví dụ tính toán

Giả sử bạn dùng RR = 3:1 và Win Rate = 25% trong 100 lần giao dịch:

• Thắng 25 lần × 3 )lợi nhuận( = lợi nhuận 75
• Thua 75 lần × 1 )mất( = thua lỗ 75

Kết quả cuối cùng = 0 )hòa(

Điều này có nghĩa để có lợi nhuận thực sự, Win Rate cần cao hơn 25%.

) Bảng tham khảo: Tỷ lệ thắng tối thiểu theo RR

Các loại RR và cách sử dụng trong giao dịch

RR = 1:1

Lợi nhuận bằng rủi ro, phù hợp cho người mới bắt đầu, nhưng không phải là cách để xây dựng lợi nhuận bền vững.

( RR > 1 )ví dụ 1.5:1( Lợi nhuận lớn hơn rủi ro, phù hợp cho nhà giao dịch trung cấp có hệ thống và kỹ năng tốt.

) RR > 2 (ví dụ 3:1 hoặc cao hơn) Lợi nhuận vượt xa rủi ro đáng kể, đòi hỏi tỷ lệ thắng cao hơn. Muốn dùng RR này, cần có hệ thống đã được kiểm thử và hiểu rõ.

Sử dụng RR để quản lý rủi ro

Tuy nhiên, RR không chỉ là một con số, mà còn là công cụ quản lý rủi ro. Ví dụ:

Giả sử mức rủi ro chấp nhận của bạn là 50% vốn, và bạn giao dịch với RR = 2.0. Bạn có thể đặt Stop Loss tại mức này. Khi giá chạm tới điểm đó, bạn thoát ra và bảo vệ vốn.

Cách này giúp bạn:

• Không mất toàn bộ tiền
• Duy trì niềm tin dài hạn
• Tiếp tục giao dịch các lần sau

Tóm lại: Tại sao RR quan trọng đối với nhà giao dịch

RR là cầu nối giữa hy vọng và thực tế. Sử dụng RR giúp nhà giao dịch tránh việc giao dịch theo cảm tính, và thúc đẩy quyết định dựa trên tính toán.

Tầm quan trọng của RR nằm ở việc giúp:

• Đánh giá giá trị của mỗi cơ hội giao dịch trước khi đầu tư
• Quản lý danh mục một cách có hệ thống và có phương pháp
• Xác định mối liên hệ cần thiết giữa Rủi ro và Lợi nhuận phù hợp với mục tiêu của chính bạn

Các nhà giao dịch chuyên nghiệp đều hiểu rõ điều này: RR chỉ là một phần, cần kết hợp với các yếu tố khác như độ ổn định của công ty, độ biến động của thị trường, Win Rate của hệ thống, và chiến lược cá nhân. Khi tổng hợp tất cả, bạn mới có thể xây dựng RR hợp lý và bền vững.