## Tại sao cung cầu lại quan trọng đối với nhà giao dịch, không chỉ là kinh tế học

Nếu từng thắc mắc tại sao giá cổ phiếu lên xuống, câu trả lời nằm ở khái niệm **Cung cầu**. Điều này không chỉ là bài học từ lớp học kinh tế mà còn là công cụ mà các nhà giao dịch chuyên nghiệp sử dụng để dự đoán biến động thị trường hàng ngày.

Nhiều người xem giá cổ phiếu chỉ là con số thay đổi, nhưng thực tế là con số đó được thúc đẩy bởi hai lực lượng: **Lực mua (Demand) và lực bán (Supply)**. Hiểu rõ lực nào mạnh hơn sẽ là chìa khóa để chọn thời điểm đầu tư phù hợp.

## Cung là gì? Nói đơn giản, đó là nhu cầu bán

**Nhu cầu bán (Supply)** là lượng cổ phiếu mà người bán sẵn sàng đưa ra ở các mức giá khác nhau, và đồ thị (Supply Curve) sẽ luôn có mối quan hệ thuận chiều với giá.

**Quy tắc cung** cho chúng ta biết rằng:
- Giá giảm → Người mua muốn mua nhiều hơn
- Giá tăng → Người bán muốn bán nhiều hơn

Tại sao lại như vậy? Thực ra có 2 tác động:

**Tác động về thu nhập** - Khi giá giảm, giá trị tài sản của bạn tăng lên, có thể mua nhiều hơn

**Tác động về thay thế** - Khi mặt hàng A giảm giá và rẻ hơn mặt hàng B, người tiêu dùng sẽ chọn mua A nhiều hơn

Trong thị trường chứng khoán, các yếu tố làm tăng cung gồm:
- Tin tốt về công ty (earnings tốt, tăng trưởng tốt)
- Lãi suất thấp (khiến người ta chuyển sang mua cổ phiếu để tìm lợi nhuận)
- Niềm tin thị trường cao
- Thanh khoản trong hệ thống tài chính dồi dào

## Cung là gì? Nói đơn giản, đó là nhu cầu bán

**Nhu cầu bán (Supply)** là lượng cổ phiếu mà người bán sẵn sàng đưa ra ở các mức giá khác nhau, và đồ thị (Supply Curve) sẽ luôn đi cùng chiều với giá.

**Quy tắc cung**:
- Giá cao hơn → Người bán sẵn sàng bán nhiều hơn
- Giá thấp hơn → Người bán giảm lượng cung

Trong thị trường chứng khoán, cung đến từ:
- Chính sách tăng vốn hoặc mua lại cổ phiếu của công ty
- Các cổ đông cũ muốn chốt lời và bán ra
- IPO của công ty mới
- Tin xấu thúc đẩy cổ đông bán ra

## Cân bằng là điểm hình thành giá

Chỉ riêng cung hoặc cầu không thể xác định giá, **giá hình thành tại điểm cân bằng (Equilibrium)**, nơi cung và cầu gặp nhau.

Tại điểm này:
- Lượng người mua muốn mua = Lượng người bán muốn bán
- Giá có xu hướng ổn định vì không có lực đẩy nào mạnh hơn

Nhưng nếu giá lệch khỏi điểm cân bằng:
- **Nếu giá cao hơn điểm cân bằng** → Thặng dư cung → Người bán nhiều hơn → Giá giảm
- **Nếu giá thấp hơn điểm cân bằng** → Thặng dư cầu → Người mua nhiều hơn → Giá tăng

## Trong thị trường tài chính, cung cầu hoạt động phức tạp hơn

**Các yếu tố thúc đẩy cầu:**
- Tình hình kinh tế vĩ mô (Tăng trưởng, lạm phát, lãi suất)
- Niềm tin của nhà đầu tư
- Thanh khoản hệ thống
- Dự đoán lợi nhuận công ty

**Các yếu tố thúc đẩy cung:**
- Chính sách tăng vốn hoặc mua lại cổ phiếu của công ty
- IPO của công ty mới
- Chính sách và quy định ảnh hưởng khả năng bán hàng
- Cạnh tranh trong ngành

Điều quan trọng là các yếu tố này **không hoạt động độc lập**. Thường thì nền kinh tế tăng trưởng tốt (Cầu tăng), các công ty mới muốn niêm yết (Cung tăng), kết quả là giá có thể không biến động nhiều như dự đoán.

## Cách nhà giao dịch sử dụng cung cầu để phân tích

( 1. Phân tích cơ bản

Nhà đầu tư phân tích cơ bản xem rằng **giá cổ phiếu phản ánh nhu cầu mua của thị trường đó**.

Nếu:
- Công ty có tiềm năng tăng trưởng → Người mua sẵn sàng trả giá cao hơn → Cầu tăng → Giá tăng
- Kết quả kinh doanh kém đi → Người bán muốn giảm giá → Cung tăng → Giá giảm

) 2. Phân tích kỹ thuật

Nhà giao dịch dùng **Vùng cầu cung (Demand Supply Zone)** để tìm điểm mà cầu hoặc cung đang mất cân bằng.

**Đọc biểu đồ nến ###Candle###:**
- Nến xanh (đóng cửa cao hơn mở cửa) = Cầu mạnh
- Nến đỏ (đóng cửa thấp hơn mở cửa) = Cung mạnh
- Doji (mở và đóng gần như bằng nhau) = Cân bằng cầu cung, chưa rõ xu hướng

**Theo dõi xu hướng:**
- Nếu giá tạo đỉnh mới liên tục = Cầu còn mạnh, mua tiếp
- Nếu giá tạo đáy mới liên tục = Cung còn mạnh, bán ra
- Nếu giá đi trong phạm vi hẹp = Cầu cung cân bằng, chờ breakout

**Hỗ trợ và kháng cự:**
- Hỗ trợ = Nơi cầu chờ mua (giá giảm đến không xuống nữa)
- Kháng cự = Nơi cung chờ bán (giá tăng đến không vượt qua)

## Sử dụng vùng cầu cung để bắt điểm mua bán

( Mô hình đảo chiều )Reversal###

**Vùng cầu giảm, nền tăng, phục hồi (DBR) - Đảo chiều tăng:**
1. Giá giảm nhanh (cầu thắng)
2. Dừng lại và tạo nền (cân bằng hai phía)
3. Giá tăng trở lại (cầu thắng trở lại)

→ Nhà giao dịch mua tại điểm breakout phía trên

**Vùng cung tăng, nền giảm, giảm tiếp (RBD) - Đảo chiều giảm:**
1. Giá tăng nhanh (cung thắng)
2. Dừng lại và tạo nền (cân bằng hai phía)
3. Giá giảm xuống (cung thắng trở lại)

→ Nhà giao dịch bán tại điểm breakout phía dưới

( Mô hình tiếp diễn )Continuation###

**Rally Base Rally (RBR) - Tiếp tục tăng:**
- Giá tăng → tạo nền → tiếp tục tăng
- Cầu còn mạnh, mua tiếp

**Drop Base Drop (DBD) - Tiếp tục giảm:**
- Giá giảm → tạo nền → giảm tiếp
- Cung còn mạnh, bán tiếp

## Tại sao vùng cầu cung lại hiệu quả

Kỹ thuật này hiệu quả vì dựa trên hành vi thực tế của thị trường. Nhiều nhà giao dịch biết rõ tầm quan trọng của hỗ trợ và kháng cự, nên khi giá tiếp cận các điểm này, các bên đều chuẩn bị sẵn.

Khi giá phá vỡ hỗ trợ hoặc kháng cự, điều đó có nghĩa là lực của một phe đã rõ ràng. Mở vị thế theo breakout giúp nhà giao dịch bắt đúng thời điểm và tối ưu hóa lợi nhuận.

## Bắt đầu từ đâu

Hiểu về cung cầu không cần phức tạp, chỉ cần nhận thức rằng **thị trường là kết quả của các lực lượng đối lập** và dự đoán lực nào sẽ thắng.

Mẹo:
1. Nghiên cứu cơ bản - Đọc thêm về nhu cầu mua và bán
2. Thực hành trên biểu đồ - Xem giá thực, tự tìm vùng cầu cung
3. Thử nghiệm quyết định - Đặt lệnh mua bán theo ý tưởng này, kể cả mô phỏng
4. Đánh giá kết quả - Ghi chú lý do và quan sát để cải thiện

Cung cầu không chỉ là lý thuyết, nó là cơ chế nền tảng thúc đẩy thị trường. Hiểu rõ nó, giá sẽ bắt đầu tự nói lên câu chuyện của chính nó.