Chuyên gia ESG làm rõ 9 hiểu lầm về tranh cãi năng lượng của Bitcoin: Khai thác thực sự là "lãng phí năng lượng" không?

Khi Bitcoin tiếp tục được các tổ chức lớn chấp nhận rộng rãi vào năm 2025, tiêu thụ năng lượng và tác động đến môi trường lại một lần nữa trở thành tâm điểm tranh luận. Nhà nghiên cứu ESG và phát triển bền vững Daniel Batten chỉ ra rằng nhiều chỉ trích về khai thác Bitcoin không dựa trên dữ liệu mà xuất phát từ hiểu lầm về cơ chế kỹ thuật. Ông tổng hợp chín quan niệm sai lầm phổ biến về vấn đề năng lượng của Bitcoin và phản biện từng cái một bằng dữ liệu thực tế.

Trước tiên, tuyên bố “giao dịch Bitcoin tiêu thụ nhiều năng lượng, nước và rác điện tử” là không chính xác. Nhiều nghiên cứu đã qua bình duyệt cho thấy, tiêu thụ năng lượng của Bitcoin không liên quan đến số lượng giao dịch, điều này có nghĩa là quy mô mạng lưới có thể mở rộng mà không cần tăng đồng bộ lượng năng lượng tiêu thụ. Kết luận này hoàn toàn khác với mô hình mở rộng tuyến tính của hệ thống thanh toán truyền thống.

Thứ hai, việc khai thác Bitcoin bị cáo buộc “gây rối ổn định lưới điện” cũng là một hiểu lầm. Thực tế, khai thác như một tải có thể tạm ngưng, có khả năng hấp thụ năng lượng dư thừa khi điện năng dư thừa, và nhanh chóng thoát ra khi nhu cầu cao, từ đó còn góp phần ổn định lưới điện chủ yếu dựa vào năng lượng tái tạo như Texas (Mỹ).

Thứ ba, một quan niệm phổ biến khác là các thợ mỏ Bitcoin đẩy giá điện của người dùng bình thường lên cao. Batten chỉ ra rằng hiện tại không có dữ liệu hoặc nghiên cứu đáng tin cậy nào hỗ trợ kết luận này, ngược lại, có các trường hợp cho thấy nhu cầu khai thác cung cấp “người mua cuối cùng” ổn định cho các dự án điện, giúp giảm chi phí điện năng tổng thể.

Ngoài ra, so sánh tiêu thụ năng lượng của Bitcoin trực tiếp với một số quốc gia là một cách gây hiểu lầm. Theo quan điểm của IPCC, đánh giá tác động khí hậu không dựa vào tổng lượng năng lượng sử dụng mà dựa vào cấu trúc năng lượng có chuyển đổi sang các nguồn thấp carbon và tái tạo hay không. Khai thác Bitcoin bản thân không tạo ra phát thải trực tiếp, mà dấu chân carbon chủ yếu đến từ nguồn điện.

Về mặt bền vững, Batten nhấn mạnh rằng Bitcoin hiện là ngành công nghiệp toàn cầu hiếm hoi có dữ liệu xác thực từ bên thứ ba, tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo đã vượt quá 50%. Ngược lại, việc cho rằng chứng minh bằng chứng khoán cổ phần (PoS) chắc chắn thân thiện môi trường hơn chứng minh bằng chứng công việc (PoW) là một sự nhầm lẫn giữa “tiêu thụ năng lượng” và “tác hại môi trường”. PoW lại có lợi thế đặc biệt trong việc giảm phát thải methane, tận dụng khí đốt cháy, và nâng cao khả năng kinh tế của năng lượng tái tạo.

Về chỉ trích “khai thác Bitcoin lãng phí năng lượng tái tạo”, dữ liệu cũng cho thấy kết quả ngược lại. Khai thác có thể chuyển đổi năng lượng gió và năng lượng mặt trời bị bỏ đi thành giá trị kinh tế, thúc đẩy các khu vực xa xôi có nguồn điện ổn định. Ví dụ, các dự án liên quan ở châu Phi đã cung cấp năng lượng tái tạo cho hàng vạn người.

Tổng thể, tranh luận về tiêu thụ năng lượng của Bitcoin phần lớn bắt nguồn từ các khung nhận thức cũ. Khi ngày càng có nhiều dữ liệu và các trường hợp ứng dụng thực tế, vai trò của khai thác Bitcoin trong chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững đang được đánh giá lại một cách khách quan hơn.