Tỷ lệ đòn bẩy là gì? Cơ chế giao dịch ngoại hối mà nhà giao dịch cần hiểu

Sự khác biệt cốt lõi giữa đòn bẩy và tỷ lệ đòn bẩy

Nhiều nhà giao dịch mới thường nhầm lẫn giữa đòn bẩy và tỷ lệ đòn bẩy. Nói đơn giản, đòn bẩy là một cơ chế giao dịch vay mượn, còn tỷ lệ đòn bẩy là chỉ số đo lường cường độ của cơ chế này.

Nguyên lý hoạt động của đòn bẩy thực ra rất đơn giản: bạn không cần phải bỏ ra toàn bộ vốn giao dịch, chỉ cần nộp một phần tiền ký quỹ làm tài sản thế chấp cho nhà môi giới, sau đó vay phần còn lại để kiểm soát khối lượng giao dịch lớn hơn. Đó chính là lý do tại sao thị trường ngoại hối thu hút nhiều nhà giao dịch — cơ chế “dùng ít để kiếm nhiều” giúp tối đa hóa hiệu quả vốn.

Vậy tỷ lệ đòn bẩy cụ thể là gì? Nói ngắn gọn, nó thể hiện tỷ lệ giữa tổng số vốn bạn có thể kiểm soát và số vốn thực sự bỏ ra. Ví dụ tỷ lệ đòn bẩy 1:100 nghĩa là bạn bỏ ra 1 đồng, có thể kiểm soát 100 đồng trong giao dịch.

Các loại tỷ lệ đòn bẩy và mối quan hệ với yêu cầu ký quỹ

Có một logic trực quan sau: yêu cầu ký quỹ càng thấp, tỷ lệ đòn bẩy bạn có thể sử dụng càng cao.

Giả sử bạn muốn mua EUR/USD, giá hiện tại 1.36837, mua 1 lot (10 vạn đô la) cần vốn giao dịch 126,837 đô la. Các nhà môi giới khác nhau có yêu cầu ký quỹ khác nhau:

• Yêu cầu ký quỹ 1% (đòn bẩy 1:100): cần nộp 1,268 đô la
• Yêu cầu ký quỹ 0.5% (đòn bẩy 1:200): cần nộp 634 đô la
• Yêu cầu ký quỹ 2% (đòn bẩy 1:50): cần nộp 2,537 đô la

Thông thường, nhà môi giới sẽ điều chỉnh tỷ lệ đòn bẩy dựa trên rủi ro biến động của cặp tiền tệ. Những cặp tiền có biến động mạnh thường sẽ yêu cầu ký quỹ cao hơn, giảm tỷ lệ đòn bẩy khả dụng.

Tính toán thực chiến khi giao dịch đòn bẩy

Số liệu nghe có vẻ khô khan, chúng ta xem một ví dụ cụ thể.

Giả sử bạn mua EUR/USD với đòn bẩy 1:200, giá hiện tại 1.26837, chỉ cần bỏ ra 634 đô la ký quỹ để giữ vị thế trị giá 126,837 đô la.

Điểm mấu chốt là: lợi nhuận hoặc thua lỗ của bạn tính theo toàn bộ giá trị vị thế, chứ không phải theo số vốn ký quỹ bạn bỏ ra.

Nếu EUR/USD tăng 30 điểm lên 1.26867, lợi nhuận của bạn là: (1.26867 - 1.26837) × 100,000 = 300 đô la

Nói cách khác, bạn bỏ ra 634 đô la, kiếm được 300 đô la, tỷ lệ lợi nhuận lên tới 47%.

Nhưng ngược lại, nếu EUR/USD giảm xuống còn 1.26707, giảm 130 điểm, thì khoản lỗ của bạn là: (1.26707 - 1.26837) × 100,000 = 1,300 đô la

Lúc này thật là tồi tệ — bạn bỏ ra 634 đô la, thua lỗ 1,300 đô la, vốn ban đầu bị phá hủy hoàn toàn.

Đòn bẩy là con dao hai lưỡi, rủi ro và lợi nhuận đi đôi

Đây chính là mặt thật của đòn bẩy. Đòn bẩy có thể nhân rộng lợi nhuận của bạn khi thị trường thuận lợi, nhưng cũng sẽ nhân rộng tổn thất khi thị trường bất lợi, thậm chí có thể khiến bạn mất sạch vốn và còn phải bồi thường.

Cùng một biến động 100 điểm, với đòn bẩy 1:200, có thể mang lại lợi nhuận hoặc thua lỗ hàng trăm đô la, nhưng nếu không dùng đòn bẩy, thua lỗ chỉ vài đô la. Đó chính là hiệu ứng nhân đòn bẩy.

Vì vậy, nhà giao dịch mới cần nhận thức rõ: tỷ lệ đòn bẩy càng cao, rủi ro càng lớn. Nếu bạn chưa quen với việc sử dụng đòn bẩy, tốt nhất hãy bắt đầu từ tỷ lệ thấp để luyện tập, giúp bạn dần thích nghi với cảm giác biến động của thị trường.

Điều quan trọng là tìm ra tỷ lệ đòn bẩy phù hợp với khả năng chịu đựng rủi ro của chính mình — vừa tận dụng tối đa lợi thế của đòn bẩy vốn, vừa tránh bị thanh lý tài khoản ngay sau một lần thua lỗ.