Vào ngày 22 tháng 5 năm 2010, một lập trình viên đã đưa ra một quyết định nghe có vẻ ngớ ngẩn — đổi 10000 đồng Bitcoin lấy hai chiếc pizza. Nhìn lại bây giờ, giao dịch này trị giá 6,5 tỷ đô la Mỹ. Những người trong giới tiền mã hóa thường dùng câu chuyện này để tiếc nuối về những khoản tiền bị bỏ lỡ, nhưng thực ra chúng ta nên nhớ đến một điều khác.

Những gì Satoshi Nakamoto để lại cho chúng ta không phải là một tài sản tăng giá, mà là một cuộc thử nghiệm táo bạo. Một hệ thống tiền tệ không bị kiểm soát bởi ngân hàng trung ương, dùng mã code để thay thế cơ chế tin cậy truyền thống. Đó mới là điều thực sự đáng trân trọng.

Chỉ cần nhìn vào sự biến đổi của Bitcoin trong 14 năm qua là đủ. Từ một món đồ chơi của giới lập trình viên, trở thành tài sản săn đón của các nhà đầu tư tổ chức, cuối cùng đi vào hệ sinh thái tài chính chính thống. Mỗi lần giá giảm mạnh, lại có người nói đó là một trò lừa đảo; mỗi lần đạt đỉnh mới, lại có người tiếc nuối vì không tham gia sớm hơn. Nhưng dù tăng hay giảm, ý tưởng ban đầu — dùng công nghệ để phá vỡ độc quyền tài chính — chưa bao giờ thay đổi.

Thị trường hiện nay rất thú vị. Các khoản vốn lớn đang mua vào, chu kỳ giảm một nửa đang đến gần, toàn bộ hệ sinh thái đang phát triển nhanh chóng. Nếu bạn vẫn đứng ngoài xem chơi, vài năm nữa khi nhớ lại giai đoạn này, có thể sẽ là một nỗi tiếc khác. Những người đã từng chế nhạo lập trình viên mua pizza ngày đó, cuối cùng họ đã học được gì?