
Advance-Decline Line (AD Line) là một chỉ báo đo độ rộng thị trường, giúp xác định xem phần lớn các tài sản riêng lẻ có di chuyển cùng chiều với chỉ số thị trường chung hay không. Chỉ báo này được tính bằng cách lấy số lượng tài sản tăng giá trừ đi số lượng tài sản giảm giá mỗi ngày, sau đó cộng dồn kết quả và biểu diễn dưới dạng một đường trên biểu đồ. Điều này cho phép đánh giá mức độ tham gia tổng thể của thị trường.
Nói đơn giản, chỉ số thị trường được xem như “người dẫn đầu”, còn AD Line thể hiện “quy mô nhóm” đang theo sau. Nếu chỉ số tăng nhưng nhóm tài sản còn lại tụt lại phía sau, điều đó cho thấy đà tăng của chỉ số thiếu sự ủng hộ rộng rãi. Chỉ khi AD Line tăng đồng thời với chỉ số thì mới chứng tỏ đa số tài sản đang tham gia vào xu hướng tăng. Nếu chỉ số đi lên mà AD Line không tăng, thường đó là dấu hiệu cho thấy động lực nền tảng đang yếu.
Nguyên lý cốt lõi của AD Line là dùng “độ rộng” để xác nhận “hướng đi”. Độ rộng ở đây là tỷ lệ giữa số tài sản tăng giá và giảm giá, phản ánh mức độ tham gia chung của thị trường. Khi cộng dồn từng ngày “số tài sản tăng giá trừ số tài sản giảm giá”, có thể quan sát được sự chuyển dịch ròng của tâm lý tăng hay giảm giá trong trung và dài hạn.
Khi phần lớn tài sản tăng cùng lúc, AD Line sẽ liên tục đi lên. Nếu đà tăng chỉ tập trung ở một số ít tài sản vốn hóa lớn, giá trị cộng dồn có thể đi ngang hoặc giảm. Sự khác biệt này giúp nhà đầu tư xác định được biến động chỉ số là trên diện rộng hay chỉ giới hạn ở một nhóm cụ thể.
Việc tính toán và vẽ AD Line rất đơn giản, nhưng cần đảm bảo nhất quán trong việc chọn mẫu và độ chính xác của dữ liệu.
Bước 1: Xác định mẫu. Đối với thị trường cổ phiếu, có thể lấy toàn bộ cổ phiếu niêm yết trên một sàn hoặc một bộ chỉ số thành phần cố định. Tiêu chí lựa chọn cần duy trì xuyên suốt.
Bước 2: Đếm số mã tăng và giảm. Mỗi ngày giao dịch, đếm số tài sản đóng cửa tại mức thay đổi bằng hoặc trên 0% (mã tăng) và số đóng cửa dưới 0% (mã giảm). Có thể loại trừ các tài sản bị tạm ngừng giao dịch hoặc không có khối lượng.
Bước 3: Tính giá trị ròng. Lấy số mã tăng trừ đi số mã giảm mỗi ngày. Ví dụ, nếu có 300 mã tăng và 200 mã giảm, giá trị ròng trong ngày là 100.
Bước 4: Cộng dồn. Bắt đầu từ một mốc cơ sở (thường là 0), cộng dồn lần lượt giá trị ròng từng ngày để tạo chuỗi thời gian cho AD Line.
Bước 5: Vẽ biểu đồ cùng chỉ số. Vẽ AD Line cùng với chỉ số mục tiêu để nhận diện trực quan xu hướng, mối tương quan và điểm phân kỳ.
Mẹo: Có thể sử dụng phương pháp tỷ lệ—[(số mã tăng/tổng mẫu) – (số mã giảm/tổng mẫu)]—để giảm sai lệch do thay đổi kích thước mẫu.
Phân kỳ giữa AD Line và một chỉ số thường báo hiệu sự thay đổi động lượng xu hướng. Một trường hợp điển hình là khi chỉ số đạt đỉnh mới nhưng AD Line không đạt—cho thấy đà tăng chỉ đến từ một số ít tài sản vốn hóa lớn, độ rộng thị trường yếu, làm tăng nguy cơ biến động hoặc điều chỉnh.
Phân kỳ có thể là ngắn hạn hoặc trung hạn. Phân kỳ ngắn hạn thường xuất phát từ các sự kiện đột biến hoặc hoạt động bất thường ở các tài sản lớn. Phân kỳ trung hạn có ý nghĩa hơn vì phản ánh sự yếu kém kéo dài ở một nhóm thành phần rộng. Ngược lại, nếu chỉ số tạo đáy mới mà AD Line không giảm, điều này có thể cho thấy áp lực bán đang giảm bớt.
Lưu ý: Phân kỳ không phải là tín hiệu giao dịch ngay mà là công cụ cảnh báo rủi ro. Hãy kết hợp với mô hình giá, khối lượng giao dịch và các mức quan trọng để tăng độ chính xác.
Dù thị trường crypto không có dữ liệu “mã tăng/giảm” chuẩn hóa, bạn vẫn có thể ước tính AD Line bằng cách theo dõi số lượng coin tăng hoặc giảm giá trong một khoảng thời gian xác định, từ đó đánh giá tâm lý thị trường và rủi ro tổng thể.
Bước 1: Xác định mẫu. Ví dụ, sử dụng tất cả các coin giao dịch trên thị trường spot của Gate, đồng thời tính đến việc niêm yết/hủy niêm yết để đảm bảo tính nhất quán.
Bước 2: Đặt khung quan sát. Vì crypto giao dịch 24/7, cần xác định khung thời gian (ví dụ, mỗi ngày vào 00:00 UTC) và sử dụng mức thay đổi 24 giờ của từng tài sản tại thời điểm đó để phân loại.
Bước 3: Đếm số mã tăng/giảm và tính giá trị ròng. Đếm tất cả coin có lợi nhuận dương hoặc bằng 0 là mã tăng, lợi nhuận âm là mã giảm, sau đó lấy số mã tăng trừ số mã giảm để ra giá trị ròng.
Bước 4: Cộng dồn và phân tích. Bắt đầu từ 0 và cộng dồn giá trị ròng mỗi ngày để xây dựng AD Line cho thị trường crypto, sau đó vẽ biểu đồ cùng tổng vốn hóa hoặc các chỉ số chính để so sánh.
Trên Gate, bạn có thể sử dụng danh sách “Top Gainers/Losers” và các thông báo niêm yết/hủy niêm yết trên trang Thị trường để tổng hợp số mã tăng/giảm hàng ngày và tự xây dựng bộ theo dõi. Đảm bảo tính đến các coin mới niêm yết hoặc hủy niêm yết để tránh sai lệch dữ liệu.
AD Line khác với các chỉ báo như khối lượng giao dịch, On-Balance Volume (OBV) hay các thước đo biến động ở chỗ: AD Line đo lường số lượng tài sản di chuyển cùng chiều; khối lượng giao dịch đo mức độ hoạt động; OBV kết hợp khối lượng với hướng giá.
Ưu điểm lớn nhất của AD Line là loại bỏ ảnh hưởng trọng số và phản ánh trực tiếp độ rộng thị trường. Khi chỉ số tăng chủ yếu nhờ một số tài sản vốn hóa lớn, AD Line có thể cảnh báo sớm về sự phân kỳ cấu trúc. Tuy nhiên, chỉ báo này không đo lường biên độ giá hay dòng tiền, vì vậy nên kết hợp với các chỉ báo về giá và khối lượng.
Bước 1: Lọc môi trường. Chỉ tăng tỷ trọng khi AD Line đi lên và đồng pha với chỉ số mục tiêu; giảm vị thế hoặc thận trọng khi đường này yếu hoặc phân kỳ so với chỉ số.
Bước 2: Xác nhận qua hành động giá. Kết hợp với các mức hỗ trợ/kháng cự, đường trung bình động hoặc mô hình giá. Chỉ mở vị thế khi cả giá và AD Line cùng vượt mức quan trọng; ưu tiên cắt lỗ hoặc giảm vị thế khi xuất hiện phân kỳ kèm phá vỡ hỗ trợ.
Bước 3: Điều chỉnh khối lượng theo lớp. Tùy chỉnh khối lượng giao dịch dựa trên độ dốc và các mức cao/thấp tương đối của AD Line—tránh giao dịch lớn khi độ rộng thị trường suy yếu.
Bước 4: Xác nhận đa khung thời gian. Sau khi xác nhận trên biểu đồ ngày, kiểm tra lại với biểu đồ tuần hoặc 4 giờ để loại bỏ nhiễu.
Lưu ý an toàn vốn: Không có chỉ báo nào đảm bảo lợi nhuận. Kiểm soát đòn bẩy, đặt cắt lỗ, đa dạng hóa rủi ro và làm rõ điều kiện kích hoạt cũng như rủi ro trượt giá khi sử dụng các tính năng sàn như cảnh báo giá hoặc lệnh điều kiện trên Gate.
Advance-Decline Line sử dụng phép cộng dồn “số mã tăng trừ số mã giảm” để phản ánh độ rộng thị trường và lý tưởng để xác nhận xu hướng chỉ số có được đa số ủng hộ hay không. Một trong những tín hiệu giá trị nhất là sự phân kỳ với các chỉ số lớn—cảnh báo rủi ro sớm và lọc môi trường hiệu quả. Trong thị trường crypto, hãy sử dụng số lượng coin tăng/giảm hàng ngày tại một thời điểm cố định làm chỉ báo thay thế, so sánh với vốn hóa tổng hoặc các chỉ số coin dẫn dắt để đánh giá bối cảnh. Luôn chú ý đến lựa chọn mẫu, khung thời gian và chất lượng dữ liệu; kết hợp phân tích độ rộng với hành động giá/khối lượng và kiểm soát rủi ro để có quyết định hiệu quả.
AD Line âm nghĩa là số tài sản giảm giá nhiều hơn số tài sản tăng giá—dấu hiệu cho thấy tâm lý thị trường chung đang tiêu cực. Đây là chỉ báo quan trọng về tâm lý hiện tại. Trong thị trường crypto, nếu AD Line duy trì âm và tiếp tục giảm theo thời gian, thường báo hiệu khả năng xuất hiện chu kỳ giảm giá và cần cảnh giác cao hơn.
Bắt đầu với ba bước: Thứ nhất, tìm biểu đồ AD Line trên phần mềm giao dịch và quan sát mối tương quan với các chỉ số thị trường; thứ hai, học cách nhận diện tín hiệu phân kỳ (AD Line giảm trong khi chỉ số tăng), thường báo hiệu điểm đảo chiều; thứ ba, kết hợp với các mức hỗ trợ/kháng cự và khối lượng giao dịch để quyết định toàn diện. Nên luyện tập trên tài khoản demo tại các nền tảng chuyên nghiệp như Gate trước khi giao dịch thật.
AD Line trên thị trường crypto biến động mạnh và thay đổi nhanh hơn do giao dịch liên tục 24/7 và tâm lý nhà đầu tư biến động lớn. Trong khi đó, thị trường chứng khoán truyền thống có đường độ rộng ổn định hơn; còn crypto có thể dao động mạnh chỉ trong vài giờ. Ngoài ra, tin tức chính sách tác động ngay tới độ rộng thị trường crypto—vừa nhạy hơn nhưng cũng dễ xuất hiện tín hiệu nhiễu, nên cần xác nhận bổ sung.
Đây là kịch bản phân kỳ điển hình, thường cảnh báo nguy cơ đảo chiều xu hướng. Hãy ưu tiên cảnh báo từ độ rộng—AD Line—vì nó phản ánh sự tham gia của toàn bộ tài sản thay vì chỉ giá của một vài coin lớn. Khi chỉ một số coin lớn kéo chỉ số lên còn đa số giảm, rủi ro cấu trúc tiềm ẩn—nên cân nhắc giảm vị thế hoặc siết chặt điểm cắt lỗ thay vì chạy theo đỉnh mới.
Không nên chỉ dựa vào chỉ báo này. AD Line chỉ nên dùng làm công cụ tham khảo; sử dụng riêng lẻ làm tăng nguy cơ giao dịch sai lầm. Tốt nhất là kết hợp tín hiệu độ rộng với hành động giá, xu hướng khối lượng và các chỉ báo kỹ thuật khác như MACD hoặc RSI để xác nhận đa chiều. Ví dụ, tín hiệu giao dịch sẽ đáng tin cậy hơn khi vừa có phân kỳ AD Line vừa xuất hiện mô hình giá đỉnh—rất cần thiết cho chiến lược vững chắc trên các nền tảng như Gate.


