7 bài học và xu hướng tiền mã hóa mà bạn cần nắm rõ trước năm 2026

Năm 2025 chứng kiến hàng loạt diễn biến chưa từng xuất hiện trong lịch sử ngành. Chúng ta đã có một tổng thống Mỹ được xem là người ủng hộ crypto và AI.

Tuy nhiên, năm 2025 không phải là thời kỳ tăng giá mà là giai đoạn thảm sát với toàn bộ thị trường.

• Phần lớn altcoin đều giảm từ 80% đến 99% trong năm 2025
• Bitcoin duy trì mức thống trị tương đương năm 2019-2020 (>60%), vượt xa đa số các đồng khác
• ETH giao dịch quanh mức giá năm 2022
• Altcoin phân mảnh mạnh (40-50 triệu đồng trên thị trường)

Cổ phiếu vượt trội hoàn toàn so với Crypto trong năm 2025, dù ngành liên tục đón nhận các tin tức tích cực (quy định rõ ràng hơn, ETF được phê duyệt, doanh nghiệp ứng dụng blockchain, tổ chức đầu tư vào BTC, ETH, altcoin,...)

Năm 2025 được xem là năm trưởng thành của ngành, dù phải trải qua nhiều đau thương và làn sóng rời bỏ mạnh mẽ.

Vì vậy, với những ai vẫn còn ở lại, đây là các điểm cần biết trước năm 2026

Cùng khám phá ↓

1. Prediction market là công cụ đa năng

Prediction market trở thành lĩnh vực phát triển nhanh nhất năm 2025 — khối lượng giao dịch danh nghĩa hàng tuần lần đầu đạt 3,8 tỷ USD với Polymarket, Kalshi, Opinion dẫn đầu.

Dù vẫn tranh cãi prediction market có phải là cờ bạc, CFTC xem đây là hợp đồng sự kiện hoặc quyền chọn nhị phân dựa trên kết quả thực tế. Lập trường ủng hộ đổi mới của CFTC cùng nhu cầu đặt cược/dự đoán tăng mạnh đã thúc đẩy khối lượng giao dịch năm 2025.

Xét về công cụ giao dịch, prediction market rất đa dụng. Có thể dùng như quyền chọn với giao diện tốt hơn (dù thanh khoản còn hạn chế).

Bạn có thể dùng đòn bẩy trên mọi thị trường, mua Yes/No, đặt cược hướng đi, dùng làm công cụ phòng ngừa rủi ro (giữ vị thế spot ở nơi khác) hoặc farm lợi suất và nhận airdrop với chiến lược delta-neutral (chia đều cổ phần Yes/No trong một thị trường).

2. Cash-secured puts và covered calls

Hai chiến lược quyền chọn phù hợp với nhà đầu tư thận trọng, muốn kiểm soát rủi ro tốt hơn.

Thay vì mua khi giảm giá hoặc bán altcoin ngay, bạn bán quyền chọn call hoặc put để tạo dòng tiền. Nếu giá đạt mục tiêu, bạn mua khi giảm giá hoặc bán altcoin, nếu không thì nhận lại vốn gốc.

Đây là cách tối ưu để tạo APR cao trên altcoin hoặc stablecoin.

Điểm cần lưu ý là vốn gốc bị khóa trong một thời gian nhất định (thường 3-5 tuần), nhưng bạn nhận phí quyền chọn ngay khi bán call hoặc put.

3. Narratives fatigue + Equity v Token = Quay về giá trị cốt lõi

Câu chuyện thị trường xoay vòng ngày càng nhanh, những gì từng kéo dài hàng tuần hoặc tháng nay chỉ còn vài ngày.

Thay vì chạy theo narratives, cộng đồng CT chuyển trọng tâm sang các chỉ số nền tảng thực sự (người dùng, doanh thu, tăng trưởng). Đánh giá dựa trên số liệu thực tế và cơ chế tích lũy giá trị rõ ràng giữa doanh nghiệp và token.

2025 chứng kiến nhiều xung đột giữa equity và token, nhất là trong các thương vụ M&A.

Pumpfun thâu tóm Padre (công cụ giao dịch) nhưng bỏ mặc holder token Padre. Token giảm 50-80% và cộng đồng phản đối dữ dội. Pumpfun xoa dịu cộng đồng Padre bằng lời hứa airdrop PUMP với giá trị tương đương PADRE nắm giữ trước khi công bố thương vụ.

Circle mua lại Axelar nhưng cũng bỏ mặc holder token Axelar. AXL giảm mạnh. Đây là tin mới nên chưa rõ diễn biến tiếp theo, nhưng cộng đồng rất phẫn nộ (và hoàn toàn có lý do).

Tranh luận giữa holder equity và token dẫn đến…

4. Tổ chức vận hành theo thị trường & ownership coins

MetaDAO ra mắt launchpad ICO công bằng, minh bạch, không thể rug với tỷ lệ lưu hành cao, FDV thấp, không phân bổ cho VC/tư nhân. Có thêm cơ chế mở khóa cho đội ngũ dựa trên hiệu suất và khả năng thu hồi quỹ.

Cấu trúc này trao quyền sở hữu, kiểm soát và đồng thuận thực sự cho holder token, giải quyết các vấn đề rug, giảm giá, giao dịch ngầm và thâu tóm thiếu minh bạch.

Colosseum, tổ chức độc lập thúc đẩy hệ sinh thái Solana, vừa giới thiệu “STAMP” (Simple Token Agreement, Market Protected), hợp đồng đầu tư mới kết nối các vòng VC tư nhân với ICO MetaDAO, đảm bảo quyền lợi và đồng thuận cho nhà đầu tư phù hợp với quản trị on-chain của MetaDAO.

MetaDAO khai sinh ownership coins, nhóm dự án triển khai qua ICO MetaDAO. Nhiều dự án ghi nhận diễn biến giá tích cực — Umbra, Omnipair, Avici nhận nhu cầu lớn, token của họ vượt trội thị trường năm 2025.

Với mô hình MetaDAO, holder token hiện nay có vai trò quan trọng, có tiếng nói và sở hữu doanh nghiệp. Không còn chuyện phí và doanh thu chảy về equity thay vì holder token.

Xu hướng tổ chức vận hành theo thị trường & ownership coins có thể sẽ lan rộng sang 2026, đồng thời trùng hợp với…

5. Sự trỗi dậy của tokenized securities

Thanh khoản on-chain bị hạn chế, mọi người tập trung vào yếu tố nền tảng, doanh thu, mua lại cổ phần, v.v.

Doanh nghiệp áp dụng stablecoin, ngày càng nhiều tổ chức đầu tư vào crypto, và tokenized securities giờ đây dễ dàng, khả thi hơn với các tổ chức tuân thủ quy định.

Quy định và hỗ trợ cho tokenized securities vừa được ban hành ngày 11 tháng 12,

thư không hành động của SEC nêu rõ sẽ không xử lý công ty con của DTCC (DTC) khi triển khai thử nghiệm token hóa chứng khoán Russell 1000, trái phiếu kho bạc Mỹ và các ETF lớn.

Mô hình này tập trung hóa hoạt động token hóa tuân thủ qua DTC trong giai đoạn thử nghiệm (tối đa ba năm, bắt đầu từ nửa cuối năm 2026), hướng về hạ tầng tuân thủ thay vì các giải pháp phi tập trung.

Điều này đồng nghĩa chúng ta sẽ chứng kiến nhiều tokenized securities hơn từ năm 2026, kéo theo nhu cầu lớn với cổ phiếu token hóa, kết nối TradFi và Defi.

6. Consumer crypto & Perps ở trung tâm của crypto

• Pumpfun đạt đỉnh 24-25
• Virtuals theo mô hình tương tự nhưng thêm narrative AI agent
• Zora cũng triển khai content coins với sự hỗ trợ của Jesse
• Collectibles, bóng đá giả tưởng, prediction market trở nên phổ biến năm 2025

Tất cả là sản phẩm hướng tới người dùng mà cả dân crypto lẫn người ngoài (trường hợp PM) đều có thể tận hưởng và kiếm tiền.

Crypto là trò chơi, trading là giải trí, nên sản phẩm tiêu dùng mới mẻ kết hợp cả hai thường nổi bật.

Perps cũng vậy, mọi người đặt cược tài sản sẽ tăng hay giảm đúng thời điểm.

Xét các chỉ số headline của prediction market và perps, cả hai đều đạt ATH năm 2025. Đây thực sự là Crypto PMF — khối lượng giao dịch danh nghĩa hàng tuần của PM đạt 3,8 tỷ USD, perps đạt 340 tỷ USD/tuần (1,3 nghìn tỷ USD/tháng, kỷ lục).

Vì thế mọi người đổ xô farm Hyperliquid, Lighter, Aster, Polymarket, Opinion,... Hoạt động lớn, nhu cầu lớn, vốn lớn, dẫn đến định giá cao và nhiều $$$ cho airdrop.

Ý tưởng tương tự với consumer crypto nhưng chưa có sản phẩm tiêu dùng crypto bền vững trong năm 2025. Sportsdotfun (SDF) ghi nhận quan tâm ban đầu tốt, đang gọi vốn cộng đồng trên Legion + Kraken. Còn phải chờ xem nhóm này phát triển ra sao nhưng hiện tại khá hấp dẫn.

Bài học là bạn có thể đầu tư vào nền tảng (prediction market, perps, sản phẩm crypto tiêu dùng) hoặc chủ động tham gia các nhóm này

• Học giao dịch perps
• Dự đoán trên PM
• Dùng sản phẩm crypto tiêu dùng

Đó là nơi bạn học hỏi và tìm kiếm lợi thế trên thị trường.

Nếu không…

7. Bạn có thể trở thành storyteller

Đúng vậy…

WSJ, Silicon Valley, giới công nghệ gần đây rất quan tâm đến “storyteller”. Nhiều startup tuyển dụng vị trí này.

Thực ra, điều này khá phổ biến trong crypto vì chúng ta có những người chuyên chia sẻ, KOL, storyteller xây dựng cộng đồng crypto nhiều năm (thậm chí trước khi có khái niệm “yapper” của Kaito).

Nhưng có vẻ cả thế giới đang nhận ra tầm quan trọng của narrative đúng, truyền đạt thương hiệu, sản phẩm, vị thế hiệu quả,...

Storyteller vượt xa yapper. Hiện nay, nhiều yapper chỉ copy-paste nội dung để farm yap, thay vì thực sự học và hiểu điều mình nói.

Điều này mở ra cơ hội cho người am hiểu, chuyên gia hoặc ham học hỏi nổi bật trên CT (và ngoài CT).

Làm tốt có thể xây dựng thương hiệu mạnh, lựa chọn hướng đi hoặc được startup, dự án mua lại phù hợp với thương hiệu của bạn.

Chúng ta đã chứng kiến động lực này rõ nét năm 2025 với việc Kalshi tuyển dụng các nhân vật CT và các dự án crypto xây dựng cộng đồng, chia sẻ badge,…

Kết luận

24-25 như chơi cờ tỷ phú

26 sẽ là doanh nghiệp, startup, giới suit, ít cờ tỷ phú, ít tiền dễ, ít narrative tăng giá,

Tập trung vào nền tảng, đồng thuận, tích lũy giá trị, đòn bẩy kép.

Nếu không phát triển lợi thế thực sự, dù là OG, bạn cũng sẽ thành exit liquidity.

Lợi thế có thể là không ảo tưởng, biết kể chuyện, xây sản phẩm đúng nhu cầu, nhận diện xu hướng, không giao dịch cảm tính,...

Kiên trì, xây lợi thế, bạn sẽ được đền đáp.

Chú thích cá nhân: Cảm ơn đã đọc!

Nếu muốn theo dõi các dự án tôi quan tâm và quan điểm chưa kiểm duyệt, hãy xem series The After Hour trên Substack của tôi.

Miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này chỉ nhằm mục đích thông tin và giải trí. Các quan điểm trong tài liệu không phải là lời khuyên đầu tư. Người nhận cần tự tìm hiểu, cân nhắc hoàn cảnh tài chính, mục tiêu đầu tư, mức độ chịu rủi ro (không được xem xét trong tài liệu) trước khi đầu tư. Tài liệu này không phải là đề nghị, cũng không phải lời mời chào mua bán bất kỳ tài sản nào.

Miễn trừ trách nhiệm:

1. Bài viết này được đăng lại từ [0xJeff]. Mọi quyền tác giả thuộc về tác giả gốc [0xJeff]. Nếu có ý kiến về việc đăng lại, vui lòng liên hệ đội ngũ Gate Learn để được xử lý kịp thời.
2. Miễn trừ trách nhiệm: Quan điểm và ý kiến trong bài viết này hoàn toàn thuộc về tác giả, không cấu thành lời khuyên đầu tư.
3. Bản dịch sang các ngôn ngữ khác được thực hiện bởi đội ngũ Gate Learn. Trừ khi có thông báo, việc sao chép, phân phối hoặc đạo văn các bản dịch này là bị cấm.