Від "Проєкт максимальної прибутковості" до прихованого плану заробітку: що стоїть за бумом Meme coin у родині Трампа?

Hốt hoảng Meme coin vừa qua để lại những dấu vết sâu sắc: hàng trăm ngàn nhà đầu tư nhỏ lẻ bị cuốn vào một trò chơi mà họ không hề hiểu rõ quy luật. Những con token xuất hiện và biến mất chỉ trong vài giờ, giá trị bốc hơi nhanh chóng. Trong số những sự kiện nổi bật nhất của năm 2025, sự xuất hiện của token mang tên các thành viên gia đình Trump đã khiến toàn bộ ngành tiền mã hóa dấy lên cuộc tranh luận: liệu đây có phải là một hoạt động kinh doanh hợp pháp hay chỉ là một kế hoạch để rút giá trị từ những người ủng hộ?

Những người đứng sau bê bối: Hayden Davis và sàn Meteora

Truy vết nguồn gốc của cuộc khủng hoảng Meme coin này, chúng ta sẽ gặp Hayden Davis – một cố vấn trẻ tuổi từng làm việc cho chính phủ Argentina. Với tư cách là người môi giới chính, Davis đã kết nối các nhân vật quan trọng trong ngành tiền mã hóa với những người có nhu cầu phát hành token. Qua các cuộc điều tra, các nhà báo đã phát hiện rằng Davis không phải là “tay chơi độc lập” mà là một phần của một mạng lưới phức tạp.

Sàn giao dịch Meteora, do Ng Ming Yeow điều hành (biệt danh “Meow”), đã trở thành nền tảng chính cho việc phát hành những token này. Meteora không chỉ cung cấp công nghệ mà còn tạo điều kiện cho các giao dịch diễn ra. Với avatar là một chú mèo hoạt hình đội mũ phi hành gia – hình ảnh với những móng chân có sọc đen – Meow đã xây dựng một đế chế tiền mã hóa có ảnh hưởng rộng rãi.

Vòng lặp lợi nhuận: Cách thức hoạt động của cơn sốt

Cơ chế của Meme coin rất đơn giản nhưng hiệu quả: người tạo token cam kết giữ “lượng cố định” ở mức giá thấp, nhưng khi giá tăng, họ có động lực bán càng nhiều càng tốt. Các token Trump và Melania ra mắt vào cuối tuần nhậm chức Tổng thống, giá từ gần như không có gì vọt lên tới 74 USD (với token TRUMP) và 13 USD (với MELANIA) chỉ trong vài giờ.

Nhóm Trump và những người liên quan được cho là đã kiếm được hơn 350 triệu USD từ sự tăng giá này. Tuy nhiên, sau khi đỉnh, giá cả lao dốc không phanh: đến giữa tháng 12, TRUMP giảm 92% so với đỉnh còn chỉ 5,9 USD, còn MELANIA sụp hoàn toàn xuống 0,11 USD.

Bê bối Argentina: Những manh mối từ blockchain

Bước ngoặt trong cuộc điều tra xảy ra khi Tổng thống Argentina Javier Milei cũng tham gia vào một dự án Meme coin tương tự. Token “LIBRA” của Milei, do Davis tư vấn, cũng trải qua một vòng tuần hoàn giống hệt: tăng vọt rồi sụp đổ.

Khi phân tích blockchain – sổ cái công khai của các giao dịch tiền mã hóa – những nhà phân tích phát hiện những bất thường: các “địa chỉ ví” mua token ngay trước khi công bố giá triệu đô la, sau đó bán ra lãi gấp 100 lần chỉ trong vài ngày. Có bằng chứng cho thấy các địa chỉ này liên kết với nhau, chứng tỏ một sự phối hợp có kế hoạch.

Người tố giác và những tiết lộ mẫn cảm

Moty Povolotski, một cựu đồng bọn của Davis, đã quyết định đứng ra kể lại sự thật. Anh tiết lộ rằng Davis từng yêu cầu ông giúp “xử lý giao dịch” bằng cách bán token ẩn danh sau khi đạt một mức vốn hóa nhất định. Điều đặc biệt là Davis thường nói “phải bán ẩn danh” – một dấu hiệu rõ ràng của ý định ẩn danh giá trị.

Những tin nhắn được công khai cho thấy Davis nói với nhóm của mình: “Bán càng nhiều càng tốt, dù giá về 0”. Lời nói này phơi bày bản chất thực sự của hoạt động – không phải là xây dựng một dự án có giá trị mà chỉ là trích xuất lợi nhuận tối đa từ nhà đầu tư.

Ng Ming Yeow: Kiến trúc sư của “hệ thống tiền vô hạn”

Người Singapore Ng Ming Yeow, hay “Meow”, là một nhân vật quan trọng nhưng ít được biết đến. Anh đã xây dựng nền tảng Meteora để cho phép “bất cứ ai cũng có thể phát hành token”. Trong các cuộc phỏng vấn, anh tuyên bố rằng mọi tài sản tài chính – thậm chí cả đô la Mỹ – cũng là “Meme coin” vì giá trị của chúng dựa trên niềm tin chung.

Phát ngôn này không chỉ là triết lý mà là một cách hợp lý hóa cho toàn bộ hệ thống mà anh đang xây dựng. Khi được hỏi về trách nhiệm, anh sử dụng ẩn dụ “không nên vứt cả em bé lẫn nước tắm” – ám chỉ rằng mặc dù có những hoạt động đáng ngờ, nhưng không nên bác bỏ toàn bộ lĩnh vực.

Chuỗi xung đột lợi ích: Từ Mar-a-Lago đến Washington

Trước khi token Trump ra mắt, gia đình đã quảng bá dự án World Liberty Financial Inc., huy động 550 triệu USD từ các nhà đầu tư. Lúc đó, không ai không biết rằng Trump sẽ “nới lỏng kiểm soát ngành tiền mã hóa” – một cam kết mà chính quyền mới đã bắt đầu thực hiện.

Tháng 4/2025, một bữa tiệc tại Trump National Golf Club ở Virginia diễn ra dành cho những “nhà đầu tư hàng đầu” của token TRUMP. Những người nắm giữ lớn nhất là các tỷ phú tiền mã hóa có nhu cầu tác động đến chính sách. Phát ngôn viên Nhà Trắng khẳng định Trump “tham dự với tư cách cá nhân”, nhưng việc một vị tổng thống tham dự bữa tiệc của những người từng kiếm lợi khổng lồ từ token mang tên ông gây ra những câu hỏi không thể trả lời.

Kết thúc và những hệ quả

Đến tháng 11, khối lượng giao dịch Meme coin giảm 92% so với đỉnh. Nhà đầu tư bị “xén lông” cho đến khi cạn tiền. Davis biến mất khỏi ánh đèn công chúng, mạng xã hội ngừng cập nhật, nhưng dữ liệu blockchain cho thấy ví của anh vẫn giao dịch.

Sàn Meteora tiếp tục phát triển, phát hành token riêng vào tháng 10 với vốn hóa vượt 300 triệu USD. Tất cả những người tham gia – từ Davis đến Ben Chow, người từng giới thiệu Davis – đều im lặng, không ai nhận trách nhiệm.

Từ góc nhìn pháp lý, không có cơ quan quản lý nào can thiệp. SEC tuyên bố “không quản lý” Meme coin. Trong khi đó, vợ chồng Trump tiếp tục lên kế hoạch phát triển các ứng dụng tiền mã hóa riêng, những công ty khác đứng sau cơn sốt này tiếp tục tích lũy lợi nhuận từ sự thiếu kiểm soát.

Cơn sốt Meme coin không chỉ là một bong bóng tài chính thông thường – nó là một bằng chứng rõ ràng rằng khi quy tắc bị nới lỏng, khi những “người chơi hype” tự đặt luật lệ, thị trường sẽ hỗn loạn đến mức nào. Những người kiếm tiền lớn không phải là những nhà đầu tư bình thường mà là những người thiết kế trò chơi.