Quan sát Bảo Lộc | Dấu hiệu dòng vốn Trung Đông chảy vào Hong Kong ngày càng rõ ràng, Trịnh Vĩnh Niên cho rằng phát triển ngành công nghiệp mới là chìa khóa

Hỏi AI · Liệu việc bố trí cho ngành công nghiệp mới có thể giải được bài toán chuyển hóa vốn của Hồng Kông?

Gần đây, những thông tin về việc “vốn từ Trung Đông trị giá 300B HKD đổ vào Hồng Kông” đang được lan truyền trên thị trường. Tờ Nhất Tài Kinh Tế đã tìm hiểu từ nhiều người trong ngành rằng, dữ liệu này không có bằng chứng xác thực rõ ràng, nhưng vốn Trung Đông cân nhắc thâm nhập thị trường Hồng Kông đã trở thành một xu hướng mới.

Tại Diễn đàn châu Á Bác Ngao, Trưởng Đặc khu Hành chính Hồng Kông Lý Gia Siêu cho biết: khi một số thế lực đang bận rộn đối đầu phân định ranh giới, thì Hồng Kông lại đang nỗ lực mở ra con đường thông thương. Đồng thời tiết lộ tiến triển gần đây về các hiệp định đầu tư với Qatar và Saudi Arabia.

Giới trong ngành cho rằng, sự ổn định và tính chắc chắn của Hồng Kông là chìa khóa thu hút vốn Trung Đông, nhưng việc biến “tiền nóng” ngắn hạn thành “vốn kiên nhẫn” dài hạn vẫn là một thách thức.

“Vốn tìm lợi nhuận mà đến; không có lợi thì sẽ rời đi, đây là một thách thức lớn đối với Hồng Kông.” Tiến sĩ Trịnh Vĩnh Niên, Viện trưởng Học viện Chính sách công của Đại học Trung Quốc (Thâm Quyến), Viện trưởng Viện nghiên cứu công vụ quốc tế Qianhai, Chủ tịch Hội đồng Viện nghiên cứu Vùng Vịnh Lớn Quảng Đông–Hồng Kông–Ma Cao, khi trả lời phỏng vấn tập thể với giới truyền thông cho biết, điểm mấu chốt nằm ở việc các nhà đầu tư nước ngoài này có thể chuyển hóa thành vốn rủi ro, đầu tư vào nền kinh tế thực thể của Trung Quốc hay không.

Dấu hiệu vốn Trung Đông vào Hồng Kông ngày càng rõ

Tin đồn về vốn Trung Đông vào Hồng Kông đang nhận được sự ủng hộ từ một loạt quan điểm ở cấp chính quyền Đặc khu Hồng Kông.

“Việc ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do hơn cũng là trọng điểm hàng đầu; chúng tôi cam kết gia nhập Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) — hiệp định thương mại tự do quy mô lớn nhất trên phạm vi toàn cầu.” Lý Gia Siêu nói.

Trên thực tế, Lý Gia Siêu trước đó đã nhiều lần đề cập hợp tác với vốn Trung Đông trong các dịp công khai. Ngày 17 tháng 3, khi tham dự một cuộc họp, ông cho biết: tình hình Trung Đông càng làm nổi bật ưu thế về an ninh, ổn định và cơ hội phát triển rất lớn của Hồng Kông. Nếu các dòng tiền muốn tìm đường đi, Hồng Kông sẽ chủ động hơn trong việc tiếp xúc với các nhà đầu tư Trung Đông.

Tổng tài chính (Financial Secretary) của chính quyền Đặc khu Hồng Kông, Trần Mậu Ba, đầu tháng 3 đã tiết lộ rằng gần đây đã có khá nhiều dòng tiền Mỹ chảy vào Hồng Kông, Trung Quốc. Đối với việc vốn Trung Đông chọn Hồng Kông vì “tìm kiếm cảm giác an toàn”, Hồng Kông cũng đã chuẩn bị đủ các phương án.

Dữ liệu được công bố gần đây cũng có thể chứng minh điều này. Dữ liệu do Ủy ban Chứng khoán Hồng Kông công bố gần đây cho thấy, năm 2025, các quỹ đăng ký thành lập tại Hồng Kông có dòng tiền ròng vào đạt 4.4Bỷ HKD, tăng 118,5% so với cùng kỳ năm trước; đến hết tháng 12 cùng năm, quy mô quản lý tài sản (AUM) của các quỹ này tăng mạnh 38,3% so với cùng kỳ năm trước lên 2,28 nghìn tỷ HKD.

Bước sang tháng 3, tỷ trọng nắm giữ cổ phiếu Hồng Kông của “các bên trung gian quốc tế” cũng xuất hiện dấu hiệu phục hồi. “Các bên trung gian quốc tế” thường chỉ việc các tổ chức tài chính ở nước ngoài nắm giữ cổ phiếu Hồng Kông thông qua Hệ thống bù trừ và thanh toán trung tâm của Hồng Kông (CCASS). Dữ liệu của Wind cho thấy: tính đến ngày 10 tháng 3, nếu lấy số lượng nắm giữ theo “các bên trung gian quốc tế” nhân với giá trung bình tuần mới nhất để ước tính, giá trị thị trường cổ phiếu Hồng Kông mà họ nắm giữ đã tăng khoảng 356.7Bỷ HKD theo quý; trong đó giá trị danh mục nắm giữ của Alibaba – W có mức phục hồi rõ rệt nhất.

Ngoài ra, theo thông tin từ truyền thông, Thứ trưởng Bộ Tài chính và Kho bạc (Hong Kong), Trần Hạo Lạm, trong một cuộc họp gần đây đã tiết lộ rằng do thị trường Hồng Kông tương đối ổn định và có thể dự đoán được, chỉ riêng trong hai tháng đầu năm nay, đã có hơn 20 công ty văn phòng gia đình (family office) nhờ Cơ quan Thúc đẩy Đầu tư (Investment Promotion Agency) hỗ trợ để định cư tại Hồng Kông hoặc mở rộng hoạt động.

Trịnh Vĩnh Niên tại Diễn đàn châu Á Bác Ngao cũng chỉ ra xu hướng này trong cuộc phỏng vấn tập thể với giới truyền thông. Ông cho biết: khi vốn tìm kiếm tính chắc chắn, và nếu ở nơi khác cảm nhận được sự không chắc chắn, thì nó sẽ tự động chảy sang khu vực có tính chắc chắn cao hơn. Hồng Kông chính là một nơi như vậy. Đồng thời, vốn Trung Đông thể hiện sự quan tâm đến triển vọng phát triển của Trung Quốc đại lục, và xem Hồng Kông như cánh cửa để vào nội địa.

Quan trọng hơn, Hồng Kông có thể đáp ứng nhu cầu cốt lõi của dòng vốn Trung Đông là “không chỉ lánh hiểm mà còn phải gia tăng giá trị”. Một người trong ngành nói với phóng viên rằng, vốn Trung Đông phần lớn là quỹ đầu tư nhà nước và văn phòng gia đình, trong khi cổ phiếu Hồng Kông có rất nhiều tài sản thu nhập cao có nền tảng vận hành vững chắc, tỷ suất cổ tức ổn định, định giá hợp lý và có thể cung cấp dòng tiền mặt liên tục. Do đó, về mặt mức độ phù hợp, là khá tương xứng.

Liệu “tiền nóng” có giữ được không

Thị trường lo ngại: sau khi “tiền nóng” ngắn hạn vào Hồng Kông, liệu có thể ở lại Trung Quốc trong dài hạn hay không, và rồi sẽ chảy sang những lĩnh vực nào.

Trịnh Vĩnh Niên cho rằng, nếu “tiền nóng” không tìm được chỗ đứng thì sẽ vô cùng bất ổn. Vốn tìm lợi nhuận mà đến; không có lợi thì sẽ rời đi, đây là một thách thức lớn đối với Hồng Kông. Ông cho biết, bốn ngành lớn của Hồng Kông đều thuộc lĩnh vực dịch vụ, nền kinh tế thực thể tương đối yếu. Vì vậy, phát triển ngành công nghiệp mới là then chốt. Vốn chỉ có thể thật sự ổn định khi được đưa vào nền kinh tế thực thể.

Trịnh Vĩnh Niên đề xuất, trong bối cảnh bố trí các ngành công nghiệp thâm dụng công nghệ như dược phẩm đổi mới và trí tuệ nhân tạo, Hồng Kông nên tăng cường hợp tác với nội địa để đẩy nhanh việc xây dựng Khu vực đô thị phía Bắc.

Trịnh Vĩnh Niên cũng nhấn mạnh rằng trung tâm tài chính của Hồng Kông cần xác định rõ định vị của mình. Do những hạn chế về cơ chế và thể chế, Trung Quốc đại lục khó có thể phát triển được hệ thống đầu tư mạo hiểm rủi ro tương tự như ở Phố Wall hoặc London, trong khi Hồng Kông có thể phát huy vai trò này. Đặng Minh ở Thâm Quyến (DJI) và Tencent giai đoạn đầu đều đã phát triển nhờ vốn đầu tư mạo hiểm từ Hồng Kông.

Ông nhấn mạnh: hiện nay Trung Quốc không thiếu vốn, thậm chí đã bước vào giai đoạn thừa vốn; thứ thực sự thiếu là vốn kiên nhẫn và vốn rủi ro.

Nhất Tài Kinh Tế nhận thấy rằng, trong các đợt IPO của doanh nghiệp đổi mới sáng tạo tại nội địa sang Hồng Kông, quỹ tài sản có chủ quyền từ Trung Đông đã xuất hiện thường xuyên, và chủ động khóa chặt giai đoạn nắm giữ 6 đến 12 tháng. Ví dụ, ngày 9 tháng 1 Công ty Xixu Technology (Mini Max) lên sàn, trong đó Cơ quan đầu tư Abu Dhabi đăng ký mua 22.8k cổ phiếu với giá 165 HKD/cổ phiếu; ngày 8 tháng 1 Công ty Jifeng Medical lên sàn, cũng nhận được sự tham gia của 300Bổ chức trụ cột như Cơ quan đầu tư Abu Dhabi, với giá 43,24 HKD/cổ phiếu để đăng ký mua 3.07M cổ phiếu.

Tuy nhiên, trong báo cáo nghiên cứu phát hành gần đây, Công ty Ching-Cho (CICC) cho biết: cách thức tham gia của vốn Trung Đông hiện nay vẫn chủ yếu là phân bổ mang tính chiến lược ở thị trường sơ cấp (như đầu tư trụ cột trong IPO), và chưa hình thành sự chuyển dịch vốn mang tính hệ thống.

Ngoài ra, vai trò “điểm trung chuyển ở đầu cầu” của Hồng Kông cũng đang được chú ý. Tại Diễn đàn châu Á Bác Ngao, Lý Gia Siêu tiết lộ: sẽ tận dụng tốt mạng lưới của chính mình để tạo cơ hội cho nhà đầu tư. Chính quyền Đặc khu Hồng Kông thành lập “tổ chuyên trách đi ra ngoài” nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp nội địa mở rộng hoạt động kinh doanh ra nước ngoài. Tuần trước, trong khuôn khổ “đi ra ngoài”, đã khởi động một nền tảng dịch vụ chuyên nghiệp đa lĩnh vực, nhằm liên kết các nhu cầu của doanh nghiệp nội địa, ý định của người mua và nhà đầu tư toàn cầu, cũng như các dịch vụ chuyên nghiệp đẳng cấp thế giới của Hồng Kông.

(Bài viết đến từ Nhất Tài Kinh Tế)