Sự trở lại yên tĩnh: IPO của Chime nói gì về trạng thái bình thường mới của fintech - Bình luận Chủ nhật của FTW

Khám phá các tin tức và sự kiện fintech hàng đầu!

Đăng ký nhận bản tin của FinTech Weekly

Được đọc bởi các giám đốc điều hành tại JP Morgan, Coinbase, Blackrock, Klarna và hơn thế nữa

Trong hơn một thập kỷ, fintech đã bán ý tưởng về tốc độ — thanh toán nhanh hơn, tiếp cận nhanh hơn, tăng trưởng nhanh hơn. Và một thời gian, thị trường đã khớp với nhịp độ đó. Vốn rẻ. Việc niêm yết công khai diễn ra dễ dàng. Các công ty như Chime, Klarna và Stripe trở thành từ viết tắt cho tương lai của tài chính.

Rồi đến đợt điều chỉnh.

Từ 2022 đến 2024, fintech rơi vào tình trạng mất được sự ưu ái. Định giá sụp đổ. Các thương vụ IPO biến mất. Một lĩnh vực từng định nghĩa sự lạc quan trở thành một nghiên cứu điển hình về sự thận trọng. Chime cũng bị mắc kẹt trong vòng xoáy đó như mọi người khác. Định giá năm 2021 của công ty ở mức 25 tỷ USD — được nâng lên giữa làn sóng tăng trưởng người dùng được thúc đẩy bởi đại dịch — đến năm 2023 có vẻ như đã ở rất xa. Công ty đã trì hoãn IPO của mình nhiều lần, bao gồm cả sau các cú sốc địa chính trị vào mùa xuân này làm chệch hướng các thị trường Mỹ.

Nhưng đầu tháng này, Chime cuối cùng đã lên sàn. Được định giá 27 USD mỗi cổ phiếu, thương vụ niêm yết đã huy động 864 triệu USD và phát đi tín hiệu rằng nhu cầu của nhà đầu tư đối với fintech đã quay trở lại — không phải phiên bản tăng trưởng bùng nổ, mà là phiên bản bền vững.

Có điều gì đó đáng nói trong cách mọi thứ diễn ra.

Chime không chuyển hướng mô hình để thu hút các điều kiện thị trường mới. Công ty vẫn tập trung vào sản phẩm cốt lõi khiến nó trở nên “dính”: ngân hàng ưu tiên di động với nhận tiền gửi trực tiếp sớm, không có phí hàng tháng và thẻ ghi nợ gắn với dòng thu nhập của khách hàng. Mô hình doanh thu của công ty — chủ yếu dựa trên phí trao đổi (interchange) — không phải là mới, nhưng lại đáng tin cậy. Quan trọng hơn, nó đã được mở rộng quy mô. Năm 2024, công ty báo cáo doanh thu 1,7 tỷ USD, trong khi các khoản lỗ được thu hẹp đáng kể. Các nhà đầu tư phản ứng không phải vì mô hình đó “lòe loẹt”, mà vì nó có lý.

Thành công của IPO chưa bao giờ được đảm bảo. Thị trường đã trở nên thận trọng hơn. Tâm lý nhà đầu tư nghiêng về lợi nhuận và tính dự đoán được — hai mảng mà fintech đã gặp khó khăn trong những năm gần đây. Trong bối cảnh đó, quyết định của Chime đi công khai với định giá thấp hơn chưa đến một nửa so với vòng riêng tư gần nhất không phải là một sự nhượng bộ. Đó là một lựa chọn để thiết lập lại.

Và lựa chọn đó có thể đánh dấu một giai đoạn mới cho fintech.

Từ đỉnh cao đến thực dụng

Những năm giữa 2020 và 2022 được định hình bởi sự hưng phấn của fintech. Các công ty “mua trước trả sau” (buy-now-pay-later) lao vào mở rộng quy mô. Các ngân hàng số (neobanks) ra mắt toàn cầu. Các nền tảng crypto bước vào dòng chính thống. Giả định là tăng trưởng sẽ tiếp tục cộng dồn.

Thay vào đó, lãi suất tăng lên, mức chịu rủi ro giảm, và nhiều mô hình kinh doanh tỏ ra mong manh. Fintech, vốn là động cơ tăng trưởng, trở thành một bài toán về hiệu quả.

Trong môi trường đó, Chime đã tạm dừng. Kế hoạch IPO bị gác lại muộn nhất vào tháng 3 năm 2025, sau khi một đợt áp thuế của Mỹ kích hoạt một đợt bán tháo trên thị trường cổ phiếu trị giá 6,6 nghìn tỷ USD. Công ty chờ đợi. Công ty điều chỉnh thông điệp. Công ty nhấn mạnh kiểm soát chi phí, thu hẹp các khoản lỗ và đưa ra các lựa chọn chiến lược cho việc mở rộng sản phẩm — bao gồm các tính năng như Instant Loans và MyPay, vốn dựa nhiều hơn vào dữ liệu hành vi so với các điểm tín dụng truyền thống.

Đây không phải là những “phi vụ lên mặt trăng”. Đó là những bước đi có cân nhắc nhằm tăng độ gắn kết, chứ không chỉ mở rộng tầm với.

Thanh toán, không phải xoay chuyển

Trong khi nhiều công ty fintech chuyển sang mảng cho vay hoặc đóng gói sản phẩm để tìm nguồn doanh thu mới, chiến lược của Chime vẫn rõ ràng: xây dựng các công cụ đơn giản và hữu ích quanh những khoản thanh toán hằng ngày. Công ty tạo ra hơn 70% doanh thu từ phí trao đổi — tức các khoản phí nhỏ mà các thương nhân phải trả khi khách hàng sử dụng thẻ Chime.

Một số người có thể gọi đó là hạn chế. Những người khác có thể gọi đó là tập trung.

Bằng cách tránh việc cho vay mạnh tay và chống lại mô hình đăng ký hiện đang phổ biến trong tài chính số, Chime định vị mình là vừa quen thuộc vừa có thể bảo vệ được. Dịch vụ ứng trước tiền mặt MyPay của công ty chẳng hạn, tính một khoản phí cố định khiêm tốn. Instant Loans được thiết kế với lãi suất thấp, cố định và không cần kiểm tra tín dụng. Mục tiêu không phải là các sản phẩm biên lợi nhuận cao — mà là duy trì khách hàng.

Cách tiếp cận này khiến Chime trở nên dễ dự đoán hơn — đúng chính là thứ mà nhà đầu tư công khai hiện nay đang đòi hỏi.

Một chuẩn mực, không phải chỉ dấu

Sự ra mắt công khai của Chime đang được xem như một tín hiệu rằng fintech có thể đã quay trở lại. Điều đó không sai — nhưng cần có ngữ cảnh.

IPO không được định giá cho sự hoàn hảo. Định giá cuối cùng nằm thấp hơn đáng kể so với đỉnh của nó. Và bất chấp cú “bật tăng” ngay ngày đầu, Chime vẫn chưa có lợi nhuận. Các khoản lỗ liên quan đến tranh chấp giao dịch và rủi ro tăng mạnh từ 9% lên 21% doanh thu theo năm. Điều này đặt ra những câu hỏi thực sự về khả năng mở rộng quy mô và kiểm soát rủi ro — đặc biệt nếu điều kiện kinh tế vĩ mô lại siết chặt.

Nhưng điều quan trọng không phải là Chime có hoàn hảo hay không. Điều quan trọng là công ty có khả năng hoạt động được.

Kết quả hoạt động của công ty cung cấp một điểm tham chiếu cho những bên khác — như một mức nền cho điều mà việc niêm yết công khai trong fintech hiện nay cần có: kinh tế học rõ ràng, tăng trưởng có kiểm soát và sự thận trọng. Đây là giai đoạn hậu ZIRP. Thị trường đại chúng không còn thưởng cho tầm nhìn mà không có bằng chứng.

Tầm nhìn dài hạn

Có lẽ phần chỉ dẫn nhất trong IPO của Chime không phải là mức giá hay khối lượng giao dịch. Mà là tín hiệu rằng fintech không cần phải tự “phát minh lại” để trở nên phù hợp lần nữa. Chỉ cần nó thực sự hiện hữu.

Một mô hình vận hành được. Một khách hàng rõ ràng. Một lộ trình hướng tới hiệu quả. Đây không phải là những ý tưởng đột phá. Nhưng sau biến động của năm năm qua, chúng giống như tiến bộ.

Chime đã không dẫn dắt một sự hồi sinh. Công ty chỉ tồn tại đủ lâu để tham gia vào một sự hồi sinh.

Và đó có thể là điều định nghĩa chương mới này của fintech: không phải sự bốc đồng, mà là sự bền bỉ.